DIH-25/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-74- 125/( 12 )/12/CS Warszawa, dn. 3 kwietnia 2013 r. DECYZJA DIH – 2 Nr 25/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1, 4 i 5 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. nr 169, poz. 1200 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej zobowiązania przedsiębiorcy PKS Nowa Sól Sp. z o. o. z siedzibą w Nowej Soli do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki podstawowej oleju napędowego o numerze 0797/12/8351, niespełniającego wymagań jakościowych, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DIH-2 Nr 98/2012 z dnia 14 grudnia 2012 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje zaskarŜoną decyzję w mocy. Uzasadnienie W piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. przedsiębiorca PKS Nowa Sól Sp. z o. o. z siedzibą w Nowej Soli (dalej: „Przedsiębiorca” lub „Strona”), złoŜył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DIH-2 Nr 98/2012 z dnia 14 grudnia 2012 r. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 17 lipca 2012 r. na stacji paliw przy ul. Przyszłości 1 w Nowej Soli, naleŜącej do Przedsiębiorcy, inspektorzy reprezentujący Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z partii liczącej 3660 litrów próbki oleju napędowego, tj. próbkę numer 0797/12/8351 i próbkę kontrolną numer 4714/12/8351 w ilości 4 litrów kaŜda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr 43/P/12. Następnie inspektorzy reprezentujący Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 18 lipca 2012 r. przekazali próbki oleju napędowego do akredytowanego, 2 niezaleŜnego laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie, według protokołu przyjęcia do badania numer 68/2012. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezaleŜne laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie (protokół z badań nr 9C-3146-12) wykazały, Ŝe oferowany w dniu kontroli, tj. 17 lipca 2012 r. olej napędowy (o numerze próbki 0797/12/8351), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r. Nr 221, poz. 1441 ze zm.), zwanego dalej: ,,rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych”, z uwagi na zaniŜony parametr odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 15,4 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wielkopolskim, zapoznał Stronę z wynikami badań próbki oleju napędowego pobranej w dniu 17 lipca 2012 r. o numerze 0797/12/8351 oraz przekazali przedsiębiorcy egzemplarz protokołu z badań numer 9C-3146-12 w/w próbki. Pismem z dnia 10 sierpnia 2012 r. kontrolowany złoŜył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej pobranej w dniu 17 lipca 2012 r. Badanie próbki kontrolnej numer 4714/12/8351 przeprowadzone przez akredytowane, niezaleŜne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie wykazało, Ŝe pobrany w dniu 17 lipca 2012 r. olej napędowy o numerze próbki kontrolnej 4714/12/8351 nie spełnia wymagań jakościowych, z uwagi na zaniŜony parametr odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 9,9 h przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mając na uwadze wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratorium Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie, zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), pismem z dnia 12 października 2012 r., powiadomił Przedsiębiorcę, jako stronę postępowania, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości naleŜności pienięŜnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego oraz zobowiązania przedsiębiorcy do jej uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przedsiębiorca został takŜe poinformowany, Ŝe przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz Ŝądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a takŜe prawo do składania wniosków dowodowych. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją nr DIH-2 Nr 98/2012 z dnia 14 grudnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zobowiązał Przedsiębiorcę do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki podstawowej oleju napędowego o numerze 0797/12/8351. 3 W piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DIH-2 Nr 98/2012 z dnia 14 grudnia 2012 r. Strona zwróciła uwagę na róŜnice pomiędzy wynikami badań próbki i próbki kontrolnej. W ocenie Przedsiębiorcy, wyniki badań pomiędzy próbkami nie powinny róŜnić się w takim stopniu, jak to wynika z protokołów badań. RóŜnica ta powoduje, Ŝe Strona ma wątpliwości co do zachowania prawidłowej procedury badań oraz tego, czy rozbieŜność pomiędzy wynikami jest właściwa. Pismem z dnia 8 stycznia 2013 r., Przedsiębiorca został poinformowany, Ŝe przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie, jako stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz Ŝądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a takŜe prawo do składania wniosków dowodowych. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. przedłuŜono termin zakończenia postępowania do dnia 8 marca 2013 r. Postanowieniem z dnia 8 marca 2013 r. przedłuŜono termin zakończenia postępowania do dnia 29 marca 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności przedstawionych przez stronę argumentów, stwierdził, iŜ brak jest podstaw do uchylenia zaskarŜonej decyzji zobowiązującej Przedsiębiorcę do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki podstawowej oleju napędowego. Podstawą do zobowiązania Przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego (o numerze 0797/12/8351), były wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratorium Polcargo International Sp. z o.o. w Szczecinie, które wykazały Ŝe pobrana w dniu 17 lipca 2012 r. próbka oleju napędowego nie spełniała wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniŜoną wartość parametru odporność na utlenianie, której wynik badania wyniósł 15,4 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h. Biorąc powyŜsze pod uwagę, naleŜy podkreślić, iŜ zarówno próbka, jak i próbka kontrolna oleju napędowego, pobrane w dniu 17 lipca 2012 r., nie spełniały wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na zaniŜoną odporność na utlenianie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę 4 środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a takŜe maszynach nieporuszających się po drogach. Odnosząc się do treści wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 2 stycznia 2013 r., naleŜy na wstępie wyjaśnić, iŜ celem jaki legł u podstaw wydania ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, jest ograniczenie negatywnych skutków oddziaływania paliw na środowisko oraz zdrowie ludzi (art. 1). Dla realizacji tego celu został stworzony system monitorowania i kontrolowania jakości paliw (art. 11) mający za cel przeciwdziałanie transportowaniu, magazynowaniu, wprowadzaniu do obrotu paliw niespełniających wymagań jakościowych określonych w odrębnych przepisach. Do zadań systemu naleŜy m.in. kontrolowanie jakości paliw u przedsiębiorców. Systemem zarządza Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (art. 12), zaś czyni to przy pomocy Inspekcji Handlowej. W toku postępowania inspektorzy Inspekcji Handlowej pobierają dwie próbki paliwa (art. 17), a następnie sporządzają protokół pobrania próbki (art. 20 ust. 1). Próbki przekazywane są do akredytowanego laboratorium (art. 20). Przepis art. 24 ust. 1 omawianej ustawy, w sytuacji gdy badania wykazały, Ŝe paliwo nie spełnia wymagań jakościowych, obliguje zarządzającego systemem do zobowiązania kontrolowanego w drodze decyzji do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. A zatem, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wydając decyzję o zobowiązaniu przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań wykonuje swój ustawowy obowiązek. Odnosząc się do podnoszonej przez Stronę kwestii róŜnic w wynikach badań próbki i próbki kontrolnej, naleŜy zauwaŜyć, iŜ do oceny wyników dwóch oznaczeń próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów posiłkował się zapisem pkt 12.3 normy metodycznej PN-EN 15751 „Paliwa do pojazdów samochodowych - Estry metylowe kwasów tłuszczowych (FAME) jako samoistne paliwo i ich mieszaniny z olejem napędowym - Oznaczanie stabilności oksydacyjnej metodą przyspieszonego utleniania” zgodnie, z którym: „RóŜnica pomiędzy dwoma pojedynczymi i niezaleŜnymi wynikami, w wartościach bezwzględnych, otrzymanymi przez róŜnych wykonawców, w róŜnych laboratoriach, na identycznym materiale badawczym, podczas niezmiennego i poprawnego oznaczania, moŜe przekroczyć podaną wartość tylko w jednym przypadku na dwadzieścia”. Oznacza to, Ŝe rozbieŜności pomiędzy wynikami badań, w zakresie parametru odporność na utlenianie, uzyskanymi w róŜnych laboratoriach są naturalne i wynikają z warunków odtwarzalności, w jakich wykonywane są badania i zdarzają się przypadki, co dopuszcza norma, iŜ wyniki otrzymane w dwóch róŜnych laboratoriach będą się od siebie róŜnić w jednym przypadku na dwadzieścia. Ponownie naleŜy podkreślić, iŜ na podstawie dwóch pojedynczych wyników próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego, próbka została określona jako niespełniająca wymagań jakościowych. Odnosząc się do podnoszonej przez Stronę kwestii zachowania właściwych procedur przez laboratoria w toku badania próbek, naleŜy zauwaŜyć, Ŝe w przypadku, gdy laboratorium uzyskuje 5 wynik niespełniający wymagania, ponawia badanie próbki, zaś w protokole z badań podawany jest wynik stanowiący średnią dwóch badań. Innymi słowy zarówno próbka, jak i próbka kontrolna były badane dwukrotnie. W laboratorium Ośrodka Badawczo – Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego w Płocku, któremu laboratorium Polcargo International Sp. z o.o. w Szczecinie zleciło badanie parametru odporność na utlenianie, uzyskano wyniki 15,0 h i 15,8 h (średnia 15,4 h). RóŜnica pomiędzy wynikami wyniosła 0,8 h, zaś powtarzalność 0,9 h, a zatem uzyskane w tym laboratorium wyniki mieszczą się w powtarzalności metody według której dokonano oznaczenia. Analogicznie, w przypadku próbki kontrolnej, w laboratorium Instytutu Nafty i Gazu uzyskano wyniki 9,7 h i 10,1 h (średnia 9,9 h). RóŜnica pomiędzy wynikami wyniosła 0,4 h, zaś powtarzalność 0,6 h co oznacza, Ŝe i w tym przypadku wyniki mieszczą się w powtarzalności metody. Reasumując, badania próbki i próbki kontrolnej zostały wykonane z naleŜytą starannością dwukrotnie, zaś wyniki pomiarów mieściły się w powtarzalności metody. Ponadto naleŜy zauwaŜyć, iŜ kaŜde akredytowane laboratorium, w tym równieŜ laboratoria, które wykonywały badania przedmiotowych próbek, jest zobligowane przez Polskie Centrum Akredytacji do brania udziału w badaniach biegłości i badań międzylaboratoryjnych potwierdzających kompetencje techniczne w obszarze akredytowanych badań. Nie sposób równieŜ pominąć faktu, iŜ akredytowane laboratoria są wyposaŜone w kompletne i właściwe przyrządy pomiarowe, materiały odniesienia i materiały pomocnicze do wykonywania badań w tym wyposaŜenie do pobierania próbek. Nad przedmiotowym wyposaŜeniem sprawowany jest fachowy nadzór, gwarantujący spójność pomiarową wyników pomiarów i badań. Akredytowane laboratoria zapewniają właściwe warunki przechowywania i pracy (media, parametry środowiska) dla wyposaŜenia badawczo pomiarowego, a takŜe zgodność przyrządów pomiarowych z właściwymi przepisami metrologicznymi. Dlatego teŜ, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iŜ laboratoria wykonały badania zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami. W świetle powyŜszych przepisów oraz akt sprawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opierając się na wynikach badań przeprowadzonych przez Polcargo International Sp. z o. o. w Szczecinie, stwierdził, Ŝe pobrana w dniu 17 lipca 2012 r. próbka oleju napędowego nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na zaniŜony parametr odporność na utlenianie. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnieniu okoliczności wskazanych przez Stronę w toku postępowania odwoławczego, Ŝe decyzja nr DIH-2 Nr 98/2012 z dnia 14 grudnia 2012 r. była prawidłowa, a tym samym brak jest podstaw do jej uchylenia. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. 6 Pouczenie: Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dr Małgorzata Krasnodębska - Tomkiel Otrzymuje: PKS Nowa Sól Sp. z o. o., ul. Przyszłości 1, 67-100 Nowa Sól .