DIH-38/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-26( 4 )/15/JS Warszawa, 3 czerwca 2015 r. DECYZJA DIH-1/ 38 /2015 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148, z późn. zm.), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 678 ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Handlowo-Usługowego „AGA” Sp.j. M.R. GOSZ z siedzibą w Lęborku, od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nr DS.śN.D.11.2015.JB z dnia 17 marca 2015 r. (nr akt sprawy: DS.śN.8361.322.2014.JB.ASzW.), na mocy której, wymierzono ww. przedsiębiorcy karę pienięŜną w wysokości 2 000 zł (słownie: dwa tysiące złotych), z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej partii ryby mroŜonej glazurowanej z uwagi wyŜszą zawartość glazury oraz niewłaściwe cechy organoleptyczne – utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 4 - 12 listopada 2014 r. przez inspektorów reprezentujących Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gdańsku, zwanego dalej równieŜ „Pomorskim WIIH” , w Hurtowni SpoŜywczej AGA mieszczącej się w Lęborku przy ul. Krzywoustego 29 K, naleŜącej do Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Handlowo-Usługowego „AGA” Sp.j. M.R. GOSZ z siedzibą w Lęborku, zwanej dalej równieŜ „stroną” , pobrano do badań laboratoryjnych między innymi próbkę z partii 100 kg (20 kartonów a’5 kg) kostki z fileta morszczuka, mroŜonej glazurowanej IQF, glazura 5%, o składzie: morszczuk północnopacyficzny ( Merluccius productus), filety bez skóry, woda, stabilizator E 451, kraj pochodzenia surowca: Chiny, numer partii produkcyjnej: 214203, najlepiej spoŜyć przed końcem: 12.2015, producent: Nord Capital Sp. z o.o. z siedzibą w Rekowie Górnym. Jednocześnie z tej samej partii pobrano, zabezpieczono i przekazano kontrolowanemu w celu przechowania, próbkę kontrolną. Strona 2 z 10 PowyŜsze ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z dnia 12 listopada 2014 r. (nr akt sprawy: DS.śN.8361.322.2014.JB.ASzW.), protokole pobrania próbki produktu nr 094715 z dnia 4 listopada 2014 r. oraz protokole pobrania próbki kontrolnej nr 094716 z dnia 4 listopada 2014 r. Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie zwanego dalej „Laboratorium w Warszawie” wykazały, Ŝe ww. próbka kostki z fileta morszczuka nie odpowiadała deklaracji producenta na opakowaniu zbiorczym z uwagi na wyŜszą zawartość glazury, stwierdzonej w ilości 9,9% zamiast deklarowanych 5% przy niepewności pomiaru ±0,4%, oraz niewłaściwe cechy organoleptyczne z uwagi na bardzo liczne przekrwienia przenikające w głąb tkanki oraz niejednolitą teksturę tkanki mięsnej po obróbce cieplnej. PowyŜsze udokumentowano w Sprawozdaniu z badań nr 471/2014 z dnia 24 listopada 2014 r. Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. Pomorski WIIH zapoznał stronę z wynikami przeprowadzonych badań laboratoryjnych i poinformował o przysługującym jej prawie do złoŜenia wniosku o przebadanie próbki kontrolnej. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa . Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. Pomorski WIIH poinformował równieŜ producenta zakwestionowanego produktu, tj. Nord Capital Sp. z o.o., z siedzibą w Rekowie Górnym. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia 17 grudnia 2015 r. producent wyjaśnił, Ŝe przyczyną zawyŜenia glazury mogło być niewłaściwe przechowywanie produktu, gdyŜ ocena przeprowadzona przez ww. przedsiębiorcę nie wykazała podwyŜszonej zawartości glazury. Co do nieodpowiednich cech organoleptycznych, takich jak niejednolita tekstura – producent wyjaśnił działaniem dodatku polifosforanów osłabiających i lekko zmieniających strukturę tkanki mięsnej. Natomiast co do innych wad typu: liczne przekrwienia przenikające w głąb tkanki mięsnej, producent poddał analizie wewnętrzną dokumentację jakościową i nie stwierdził wad ani w surowcu ani w produkcie gotowym. Pomimo tego producent wystosował do dostawcy surowca Ŝądania, co do jakości dostarczanych surowców. W związku z powyŜszym, pismem z dnia 17 lutego 2015 r., organ Inspekcji Handlowej powiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymierzenia kary pienięŜnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spoŜywczych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 678) – zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” – za wprowadzenie do obrotu jednej partii produktu zafałszowanego, tj. ww. kostki z fileta morszczuka z uwagi na wyŜszą od deklarowanej zawartość glazury i niewłaściwych cech organoleptycznych. Jednocześnie poinformował stronę o prawie do zapoznania się z aktami sprawy, składania wyjaśnień i wniosków dowodowych oraz pismem z dnia 17 lutego 2015 r. wezwał stronę do przekazania informacji o wysokości obrotów strony uzyskanych w 2014 r. Strona 3 z 10 Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją nr DS.śN.D.11.2015.JB z dnia 17 marca 2015 r. (nr akt sprawy: DS.śN.8361.322.2014.JB.ASzW.), Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Gdańsku wymierzył stronie karę pienięŜną w wysokości 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii produktu zafałszowanego, tj. kostki z fileta morszczuka z uwagi na wyŜszą od deklarowanej zawartość glazury i niewłaściwe cechy organoleptyczne. Pismem z dnia 30 marca 2015 r. strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu strona podniosła, iŜ wada zakwestionowanych towarów nie mogła powstać w miejscu pobrania próbek, tj. w magazynie hurtowni, poniewaŜ towar ten został odebrany z magazynu producenta samochodem chłodniczym z zastosowaniem wskazanej na etykiecie produktu temperatury a dodatkowo w trakcie przechowywania w hurtowni proces składowania podlegał kontroli (karta kontroli temperatury). Ponadto strona zauwaŜyła, Ŝe w wynikach badań laboratoryjnych zaznaczono, Ŝe produkt nie wykazywał oznak oszronienia oraz rozmroŜenia, a zatem zawyŜona glazura nie mogła powstać w magazynie hurtowni. Zdaniem strony kontrola inspekcji handlowej nie obejmowała zakresu warunków składowania, a jedynie pobrano próbki kontrolne z jednego opakowania kwestionowanego towaru. Strona stwierdziła teŜ, Ŝe „Na podstawie powtórnej oceny morszczuk kostka z filetów mroŜona – badanie na innym opakowaniu tej samej partii towaru – nie stwierdzono zawyŜonej zawartości glazury 9,9%. Zatem zróŜnicowanie glazury moŜe wynikać ze zróŜnicowania wielkości, grubości pobranych kostek.” Na podstawie argumentacji przedstawionej w odwołaniu, strona wysnuła wniosek, Ŝe pobrana próbka nie odzwierciedla jakości dla całości zakupionego towaru, a wartość nałoŜonej kary w wysokości 2.000 zł przewyŜsza wartość zakupionego towaru i w związku z tym jest niezasadna i krzywdząca. Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r., Prezes UOKiK poinformował Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowego „AGA” Sp.j. M.R. GOSZ z siedzibą w Lęborku, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje na podstawie art. 10 k.p.a., prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień i w rozmowie telefonicznej po otrzymaniu ww. pisma podtrzymała stanowisko wyraŜone w odwołaniu dotyczące przede wszystkim braku jej odpowiedzialności za zawyŜoną zawartość glazury w zakwestionowanej partii kostki z fileta morszczuka. Strona 4 z 10 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002 r. s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W myśl art. 17 ust. 2 tego rozporządzenia, państwa członkowskie wprowadzają w Ŝycie prawo Ŝywnościowe oraz monitorują i kontrolują przestrzeganie przez podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz odpowiednich wymogów prawa Ŝywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. W tym celu państwa członkowskie zachowują system oficjalnych kontroli i innych działań stosownych do okoliczności, z uwzględnieniem informowania opinii publicznej o bezpieczeństwie i ryzyku związanym z Ŝywnością i paszami, nadzorem nad bezpieczeństwem Ŝywności i pasz oraz innych działaniach monitorujących, obejmujących wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Państwa członkowskie ustanawiają równieŜ zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W myśl przepisu art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 prawo Ŝywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną Ŝywnością. W szczególności, zgodnie z art. 16 tego rozporządzenia, etykietowanie, reklama i prezentacja Ŝywności nie moŜe wprowadzać konsumentów w błąd. Zgodnie z art. 8 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat Ŝywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011, s. 18, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 1169/2011” , podmioty działające na rynku spoŜywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymogów prawa dotyczącego informacji na temat Ŝywności i odpowiednich przepisów krajowych mających znaczenie dla ich działalności i upewniają się, Ŝe wymogi te są spełnione. Art. 8 rozporządzenia 1169/2011 stanowi wyjaśnienie zakresów odpowiedzialności podmiotów za informacje przekazywane konsumentom na temat Ŝywności, o której to Strona 5 z 10 odpowiedzialności mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. (motyw 21 preambuły rozporządzenia 1169/2011). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Definicja jakości handlowej zawarta w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej obejmuje m.in. wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania artykułów rolno-spoŜywczych, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 4, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze zafałszowane, podlega karze pienięŜnej w wysokości nie wyŜszej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1 000 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, zgodnie z art. 40a ust. 5 tej ustawy, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Zgodnie z art. 3 pkt 10 tejŜe ustawy, za zafałszowany artykuł rolno-spoŜywczy uznaje się produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych (podkreślenie Prezesa UOKiK), w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. W przedmiotowej sprawie Pomorski WIIH wydał decyzję, w której wymierzył przedsiębiorcy karę pienięŜną na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Z przeprowadzonych badań wynikało, Ŝe kostka z filetów z morszczuka nie odpowiadała deklaracji producenta na opakowaniu zbiorczym z uwagi na wyŜszą zawartość glazury, stwierdzonej w ilości 9,9% zamiast deklarowanych 5% przy niepewności pomiaru ±0,4% oraz niewłaściwe cechy organoleptyczne z uwagi na bardzo liczne przekrwienia przenikające w głąb tkanki oraz niejednolitą teksturę tkanki mięsnej po obróbce cieplnej. Strona 6 z 10 W odwołaniu strona podniosła, iŜ wada zakwestionowanych towarów nie mogła powstać w magazynie hurtowni, poniewaŜ towar ten został odebrany z magazynu producenta samochodem chłodniczym z zastosowaniem wskazanej na etykiecie produktu temperatury a dodatkowo w trakcie przechowywania w hurtowni proces składowania podlegał kontroli. Ponadto strona zauwaŜyła, Ŝe w wynikach badań laboratoryjnych zaznaczono, Ŝe produkt nie wykazywał oznak oszronienia oraz rozmroŜenia, a zatem zawyŜona glazura nie mogła powstać w magazynie hurtowni. Ustosunkowując się do argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe okoliczność, iŜ strona nie przyczyniła się do pogorszenia jakości oferowanych produktów, a stwierdzone nieprawidłowości powstały na etapie produkcji nie jest wystarczającą przesłanką zwalniającą ją z odpowiedzialności jako kolejnego podmiotu zajmującego się dystrybucją niewłaściwej jakości artykułów rolno-spoŜywczych. Wskazać naleŜy, Ŝe w świetle przepisów prawa Ŝywnościowego, zwłaszcza art. 17 ust. 1 rozporządzenia 178/2002, podmioty działające na rynku spoŜywczym zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. W myśl tego przepisu, kaŜdy z podmiotów działających na rynku spoŜywczym: producent, przetwarzający czy dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem zapewnienia w przedsiębiorstwie, będącym pod jego kontrolą, zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Przedsiębiorca powinien wymagać od swoich kontrahentów przestrzegania określonych standardów. Słuszność takiej interpretacji potwierdza równieŜ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2011 r. (Sygn. Akt VI S.A./Wa 193/11). W związku z powyŜszym, naleŜy stwierdzić, Ŝe strona, choć nie jest producentem przedmiotowego produktu rybnego, tylko przedsiębiorcą prowadzącym sprzedaŜ hurtową tego produktu, za jego jakość odpowiada. Taką interpretację przepisów naleŜało przyjąć takŜe w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2003 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30.12.2006 s. 14), wydanym w trybie prejudycjalnym, z którego wynika, Ŝe wprowadzający do obrotu moŜe być odpowiedzialny za jakość, nawet w sytuacji, gdy ogranicza się on, jako zwykły dystrybutor do wprowadzania do obrotu produktu w postaci, w jakiej został mu dostarczony przez producenta. NaleŜy teŜ zauwaŜyć, Ŝe przyjęte przez ustawodawcę brzmienie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej wprowadza mechanizm polegający na tym, Ŝe kaŜdy w stosunku do kogo zostanie spełniona przesłanka wprowadzenia do obrotu artykułów rolno- spoŜywczych zafałszowanych, podlega karze określonej w tym przepisie. Zatem, samo stwierdzenie faktu wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spoŜywczych zafałszowanych powoduje konieczność nałoŜenia kary, niezaleŜnie od tego czy stwierdzone nieprawidłowości powstały w sposób zamierzony, czy nieumyślny. Jak wynika z orzecznictwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 917/11), sam fakt wymierzenia kary nie jest uzaleŜniony od stwierdzenia winy przedsiębiorcy Strona 7 z 10 wprowadzającego produkt do obrotu, a jego odpowiedzialność ma charakter obiektywny, przy czym przesłanką przyjęcia tej odpowiedzialności jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. W odwołaniu strona podniosła takŜe, Ŝe kontrola Inspekcji Handlowej nie obejmowała zakresu warunków składowania, a jedynie pobrano próbki kontrolne z jednego opakowania kwestionowanego towaru. Odnosząc się do tej kwestii Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe zarzut ten jest bezpodstawny o czym świadczy treść protokołu kontroli z dnia 12 listopada 2014 r. podpisanego przez stronę bez uwag. Zgodnie z pkt 4 ww. dokumentu organ pierwszej instancji stwierdził, Ŝe „W hurtowni, w magazynie chłodniczym – mroŜone produkty rybne przechowywano w temperaturze około – 20 0 C co spełniało wymagania zalecone przez producentów. Opakowania zbiorcze i jednostkowe /takŜe przechowywane w kartonach/ nie były zniekształcone, uszkodzone ani oszronione.” Ustosunkowując się do stwierdzeń strony zawartych w odwołaniu, dotyczących powtórnej oceny kostki z filetów morszczuka dokonanej we własnym zakresie na innym opakowaniu tej samej partii towaru, w których nie stwierdzono zawyŜonej zawartości glazury, Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe urzędowe procedury dotyczące badań w toku kontroli dopuszczają jako obiektywny dowód jedynie wynik badania próbki kontrolnej pobranej w toku tej samej kontroli. Ponadto naleŜy zauwaŜyć, Ŝe oprócz zawyŜonej zawartości glazury przedmiotowy produkt posiadał niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. obecność bardzo licznych przekrwień przenikających w błąd tkanki oraz niejednolitą teksturę mięsa po ugotowaniu od lekko twardawej do łykowatej. Prezes UOKiK analizując sprawozdanie z badań nr 471/2014 z dnia 24 listopada 2014 r., dotyczące przedmiotowej kostki z fileta morszczuka oprócz wad organoleptycznych wymienionych w decyzji organu pierwszej instancji stwierdził równieŜ inne takie jak obecność wysuszki powierzchniowej na kostkach i intensywny tranowy zapach – wady typowe dla zbyt długiego przechowywania w niewłaściwych warunkach. W ocenie Prezesa UOKiK stwierdzone w badaniach laboratoryjnych wady - zarówno wyŜsza zawartość glazury oraz niewłaściwe organoleptyczne w istotny sposób naruszały interes konsumenta końcowego. Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe strona nie skorzystała z prawa do przebadania próbki kontrolnej w momencie, kiedy miała ku temu moŜliwość, stosownie do obowiązujących przepisów ustawy o Inspekcji Handlowej. Kwestię istnienia procedury ukierunkowanej na podwaŜenie wyników badań dotyczących jakości Ŝywności wprowadzonej do obrotu, rozpatrzył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2012 r., (II GSK 917/11). Zdaniem sądu podwaŜenie wyników badań jest moŜliwe poprzez przeprowadzenie badań kontrolnych z wykorzystaniem próbki kontrolnej, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej. Sąd stwierdził ponadto, Ŝe przepis art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej moŜna traktować jako nawiązanie do legalnej (formalnej) teorii dowodów, nakazującej w omawianej sytuacji wykorzystanie próbki kontrolnej jako materiału badawczego dla przeprowadzenia badań i ekspertyz mających na celu podwaŜenie Strona 8 z 10 wcześniejszego badania organu. Skorzystanie przez stronę z tego samego źródłowego materiału dowodowego, z jakiego wcześniej skorzystał organ przeprowadzający badanie, jest rozwiązaniem racjonalnym, nie stwarzającym stronie zbędnych utrudnień dla dochodzenia swoich racji, a zarazem chroniącym zasadę prawdy materialnej. Sąd podkreślił, Ŝe próbka kontrolna towaru, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, która jest pobierana równocześnie z próbką produktu w celu przeprowadzenia przez organ badania jakości produktu, co do zasady stanowi jedyny materiał źródłowy dla przeprowadzenia badania kontrolnego dla zweryfikowania wyniku wcześniejszego badania organu (podkreślenie organu odwoławczego). W odwołaniu, strona wysnuła wniosek, Ŝe pobrana próbka nie odzwierciedla jakości dla całości zakupionego towaru, a wartość nałoŜonej kary w wysokości 2.000 zł przewyŜsza wartość zakupionego towaru i w związku z tym jest niezasadna i krzywdząca. Odnosząc się do powyŜszego Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe sposób i tryb pobierania próbek do badań określa rozdział 6 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2012 r., poz. 496) co zostało odnotowane w protokole kontroli z dnia 12 listopada 2014 r. i podpisane przez stronę bez uwag. Strona nie wniosła równieŜ uwag do protokołu pobrania próbki do badań oraz próbki kontrolnej stąd zarzut, Ŝe próbka nie odzwierciedla jakości dla całości zakupionego towaru naleŜy uznać za bezzasadny. Z protokołów tych wynika jednoznacznie, Ŝe pobrane próbki podstawowa i kontrolna odnoszą się do wielkości zakupionej partii, tj. do 100 kg, a zatem i wynik badania odnosi się do całości partii, z której pobrano próbkę. W kwestii, zdaniem strony, zbyt wysokiej kary w kwocie 2 000 zł przy wartości zakwestionowanego towaru na łączną kwotę 1 080 zł, Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe zakwestionowana partia produktu wprowadzona do obrotu była zafałszowana i w takim przypadku minimalna kara wynosi 1 000 zł, zaś maksymalna stanowi nie więcej niŜ 10% przychodu osiągniętego przez stronę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary. Warto równieŜ przypomnieć, Ŝe oprócz zawyŜonej zawartości glazury zakwestionowana partia produktu posiadała równieŜ niewłaściwe cechy organoleptyczne które w istotny sposób naruszały interes konsumenta końcowego. Prezes UOKiK zwraca uwagę takŜe, Ŝe zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego powinny być takŜe (oprócz proporcjonalności) skuteczne i odstraszające. Skuteczność kary przejawia się w moŜliwości jej nałoŜenia i wyegzekwowania. śeby kara była odstraszająca jej wysokość musi być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałoŜona na podmiot musi spełniać takŜe funkcję prewencyjną, tj. być ostrzeŜeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. NałoŜona sankcja powinna spełniać takŜe funkcję represyjną, czyli stanowić powaŜną dolegliwość, jednakŜe nie eliminować przedsiębiorcy z obrotu gospodarczego. Dodać naleŜy, Ŝe celem prawa Strona 9 z 10 Ŝywnościowego, zgodnie z art. 8 rozporządzenia 178/2002, jest ochrona interesów konsumentów dlatego jego przestrzeganie powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością. Wprowadzanie na rynek zafałszowanej Ŝywności, jak w przedmiotowej sprawie, pozbawia konsumentów moŜliwości świadomego wyboru i narusza jego interes. Szczególnie naleŜy wskazać, Ŝe celem ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych jest przede wszystkim ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, dlatego teŜ kary wymierzane w tego rodzaju sprawach, po uwzględnieniu kryteriów ich wymierzania określonych w art. 40a ww. ustawy, nie mogą być symboliczne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r., sygn. VI SA/Wa 769/10). Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe wysokość kary powinna odpowiadać ustaleniom poczynionym w toku postępowania i mieć na uwadze całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. W opinii Prezesa UOKiK organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji uwzględnił wszystkie przesłanki określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia dotychczasową działalność przedsiębiorcy i wielkość jego obrotów i na ich podstawie wymierzył stronie karę w wysokości 2 000 zł, która spełni rolę kary skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej. Wymierzona kara mieści się w przedziale przewidzianym przepisem art. 40 ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, tj.: od minimalnej - w wysokości 1.000 zł do maksymalnej, stanowiącej 10% przychodu przedsiębiorcy za rok 2014. Zaznaczyć przy tym naleŜy, Ŝe zgodnie ze złoŜonym oświadczeniem strona zalicza się do grupy małych przedsiębiorców, ale mimo pisma z dnia 17 lutego 2015 r. wystosowanego do niej przez Pomorskiego WIIH nie przedstawiła ona informacji o wielkości obrotów osiągniętych w 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Zgodnie z art. 138 § 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję albo 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Strona 10 z 10 Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Z up. PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW WICEPREZES Dorota Karczewska Otrzymują: 1. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „AGA” Sp. j. M.R. GOSZ ul. Krzywoustego 29K 84-300 Lębork 2. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Gdańsku 3. a/a