Sygnatura: 0114-KDIP1-1.4012.998.2025.2.MŻ
ID Eureka: 676016
0114-KDIP1-1.4012.998.2025.2.MŻ
- Kategoria
- Interpretacja indywidualna
- Autorzy
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status zrodla
- Aktualna
- Data publikacji
- 16 stycznia 2026
- Data wydania
- 16 stycznia 2026
Podsumowanie
Wnioskodawca planuje podział spółki przez wydzielenie oddziału zajmującego się wynajmem mieszkaniowo-komercyjnym do istniejącej spółki przejmującej. Kluczowe jest ustalenie, czy wydzielony zespół składników będzie stanowił **zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP)** w rozumieniu ustawy o VAT oraz czy czynność podziału zostanie **wyłączona z opodatkowania VAT**. Oddział posiada odrębność **organizacyjną** (uchwała zarządu, własna struktura, dyrektor), **finansową** (wyodrębniona ewidencja księgowa, dedykowane konta bankowe) oraz **funkcjonalną** (wykorzystanie wyznaczonych nieruchomości, personelu i umów do samodzielnej działalności). Wszystkie składniki majątkowe (nieruchomości, umowy najmu, kaucje, wierzytelności) oraz personel zostaną przeniesione, umożliwiając spółce przejmującej **niezwłoczne kontynuowanie tej samej działalności**. Zgodnie z orzecznictwem TSUE i praktyką KIS, ZCP wymaga złożonego zespółu składników, ich organizacyjnego, finansowego i funkcjonalnego wyodrębnienia oraz zdolności do samodzielnego funkcjonowania. Przedstawiony przypadek spełnia wszystkie te przesłanki. Podstawa prawna wyłączenia z opodatkowania znajduje się w **art. 6 pkt 1 ustawy o VAT**, który zwolnienia dotyczy transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP. Ponieważ przedmiotem podziału jest ZCP, czynność nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu VAT. **Ostateczny wniosek KIS:** Stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe. Wydzielany oddział stanowi ZCP, a w związku z tym **transakcja podziału nie powoduje powstania obowiązku podatkowego VAT po stronie Spółki Dzielonej**.
AnyLawyer Pro
Odblokuj pełną analizę tej interpretacji
Pracuj z dokumentami w AnyLawyer: szybkie podsumowania, cytaty i analiza wspierana przez AI w jednym miejscu.
Teza
W zakresie uznania, że wydzielany ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego na moment podziału przez wydzielenie będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a tym samym czynność wydzielenia z Państwa Spółki do Spółki Przejmującej będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy i w związku z planowaną transakcją nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku VAT.
Powiązane interpretacje
0114-KDIP3-2.4011.995.2025.2.MT · 16 stycznia 2026
Planowana przez Wnioskodawcę sprzedaż działki w części przeznaczonej pod budowę budynku rekreacji indywidualnej, na której Wnioskodawca nie wybudował budynku w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, nie powoduje utraty ulgi mieszkaniowej.
0114-KDIP4-3.4012.649.2025.2.AAR · 16 stycznia 2026
Opodatkowanie odpłatnych usług w zakresie dostarczania wody na rzecz Odbiorców zewnętrznych. Brak obowiązku naliczania podatku należnego z tytułu wykorzystywania Infrastruktury w celu dostaw wody do Odbiorców wewnętrznych. Prawo do odliczenia części podatku naliczonego z faktur dokumentujących Wydatki inwestycyjne związane z infrastrukturą wodociągową, obli…
0114-KDIP1-1.4012.942.2025.2.ESZ · 16 stycznia 2026
Uznanie, że darowizna składników do fundacji rodzinnej będzie stanowić ZCP.
Tresc
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, że wydzielany ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego na moment podziału przez wydzielenie będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a tym samym czynność wydzielenia z Państwa Spółki do Spółki Przejmującej będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy i w związku z planowaną transakcją nie powstanie obowiązek podatkowy w podatku VAT.
Opis zdarzenia przyszłego
A. Opis działalności Spółki Dzielonej
Spółka Dzielona jest:
· spółką kapitałową (sp. z o.o.) powstałą w 2003 r.;
· polskim rezydentem podatkowym, mającym siedzibę i zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
· czynnym podatnikiem VAT.
Wspólnikami Spółki Dzielonej są:
· osoby fizyczne (15 osób, posiadających łącznie 85,5% udziałów);
· osoba prawna (spółka z o.o., posiadająca 14,5% udziałów),
- dalej: „Wspólnicy”.
Nabycie (objęcie) udziałów w Spółce Dzielonej przez Wspólników nie odbyło się w wyniku wymiany udziałów albo przydzielenia udziałów w wyniku łączenia lub podziału podmiotów.
[Przedmiot działalności Spółki Dzielonej]
Spółka Dzielona prowadzi działalność operacyjną i nie pełni funkcji holdingowej (nie jest udziałowcem, ani akcjonariuszem innej spółki). Dla potrzeb rejestrowych wskazała następujące kody działalności (wg klasyfikacji PKD 2007):
· 64.20.Z Działalność holdingów finansowych,
· 52.21.Z Działalność usługowa wspomagająca transport lądowy,
· 68.10.Z Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek,
· 64.91.Z Leasing finansowy,
· 52.10.B Magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów,
· 68.31.Z Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami,
· 64.92.Z Pozostałe formy udzielania kredytów,
· 41 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków,
· 68.20.Z Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi,
· 68.32.Z Zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie.
Podstawowy przedmiot działalności gospodarczej Wnioskodawcy obejmuje wynajem prowadzonych z wykorzystaniem dwóch budynków (dalej: „Usługi Najmu”). Jeden z budynków Wnioskodawca wynajmuje na cele mieszane (tj. częściowo na cele wynajmu mieszkalnego, a częściowo na cele wynajmu komercyjnego – wynajem tzw. boksów sprzedażowych, w których najemcy prowadzą działalność polegającą na sprzedaży towarów). W drugim natomiast przedmiotem najmu są wyłącznie tzw. boksy sprzedażowe.
Poza wynajmem, Wnioskodawca świadczy inne usług związane z wynajmem, w szczególności:
· usługi dostawy mediów (energii elektrycznej, gazu, dostarczania wody i odprowadzania ścieków, itp.),
· usługi utrzymania czystości,
· usługi odbioru odpadów,
· usług ochrony mienia,
· usługi telekomunikacyjne (opłaty za dostęp do Internetu, abonament telefoniczny),
· usługi wynajmu miejsca parkingowego,
- dalej: „Usługi Pomocnicze”.
Usługi Pomocnicze są realizowane w odniesieniu do obu budynków. Natomiast poszczególni najemcy są obciążani ustaloną częścią kosztów świadczenia tych usług.
[Majątek Wnioskodawcy]
Majątek Wnioskodawcy związany z podstawowym przedmiotem działalności składa się przede wszystkim z dwóch nieruchomości:
- Budynku zajmowanego na cele mieszane (tj. częściowo na cele wynajmu mieszkalnego, a częściowo na cele wynajmu komercyjnego), znajdującego się w miejscowości (...) (gmina ....) (dalej: „Budynek Mieszkalno-Komercyjny”) - Wnioskodawca jest jedynym właścicielem tej nieruchomości;
- Budynku hali znajdującego się z miejscowości Jabłonowo przy ul. (...) (Gmina ...) (dalej: „Hala Targowa”) - wykorzystywanego przez Wnioskodawcę na podstawie umowy leasingu z 2009 r. (...); dalej: „Umowa Leasingu Hali”;
- w dalszej części wniosku zwane są również „Nieruchomością” (gdy dotyczy to jednego z nich) lub łącznie: „Nieruchomościami”.
W związku z odrębnością Nieruchomości, w ramach przedsiębiorstwa Wnioskodawcy zostaną formalnie powołane nowe jednostki organizacyjne:
- oddział odpowiedzialny za prowadzenie działalności z wykorzystaniem Budynku Mieszkalno-Komercyjnego (dalej: „Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego”);
- oddział odpowiedzialnych za prowadzenie działalności z wykorzystaniem Hali Targowej (dalej: „Oddział Wynajmu Komercyjnego”).
B. Planowana transakcja
Wspólnicy Spółki Dzielonej zamierzają wydzielić część majątku Spółki Dzielonej do odrębnego podmiotu (dalej: „Spółki Przejmującej”). Wynika to z faktu, iż Wspólnicy zamierzają zmodyfikować w pewnym zakresie przedmiot działalności prowadzonej za pośrednictwem Spółki Dzielonej. Rozważane jest m.in. wykorzystanie posiadanych zasobów (nieruchomości) na cele mieszkaniowe/hotelarskie lub związane z usługami mieszkaniowymi dla osób starszych. Ponieważ Hala Targowa ma jednorodne przeznaczenia, ewentualne modyfikacje Hali Targowej są praktycznie niemożliwe do realizacji, a ponadto Spółka Dzielona nie ma do niej prawa własności (Hala Targowa wykorzystywana jest przez Spółkę Dzieloną na podstawie umowy leasingu), to wolą Wspólników jest, aby majątek i zasoby ludzkie związane z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego wydzielić do innego podmiotu.
Z tego powodu Wspólnicy planują dokonać podziału Spółki Dzielonej w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm. dalej: „KSH”), tj. w drodze podziału przez wydzielenie. Planowane jest, aby Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego został wydzielony do odrębnej, już istniejącej Spółki Przejmującej, będącej podatnikiem CIT.
Podział Spółki Dzielonej zostanie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a w szczególności ani głównym, ani jednym z głównych celów tego podziału nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Zasadniczym celem podziału Spółki Dzielonej przez wydzielenie Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego do Spółki Przejmującej jest chęć kontynuacji działalności Hali Targowej w niezmienionej postaci oraz wykorzystanie Budynku Mieszkalno-Komercyjnego jako obszaru w stosunku, do którego potencjalnie mogłoby dojść do zmian w zakresie działalności. Zasadnym jest zatem stwierdzenie, że planowany podział przez wydzielenie jest środkiem do realizacji celów biznesowych Wspólników.
Na moment planowanego podziału przez wydzielenie Spółka Przejmująca będzie czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W następstwie przeprowadzonego podziału przez wydzielenie Wspólnicy Wnioskodawcy otrzymają udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki Przejmującej.
C. Cechy Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego na moment podziału przez wydzielenie
Na moment przeprowadzenia podziału przez wydzielenie Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie posiadać następujące cechy na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej oraz funkcjonalnej:
I. na płaszczyźnie organizacyjnej:
-
Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie wyodrębniony organizacyjnie w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki Dzielonej w wyniku uchwały zarządu Spółki Dzielonej;
-
Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie posiadał własną strukturę organizacyjną oraz zasoby osobowe, niezbędne do realizacji zadań związanych z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego. Spółka Dzielona zatrudnia pracowników (obecnie 9 osób) i współpracowników (obecnie 4 osoby), których zakres prac/zleceń odnosi się wyłączenie do Budynku Mieszkalno-Komercyjnego. Są to osoby zatrudnione m.in. na stanowiskach związanych z utrzymaniem porządku, obsługą klienta, księgowością (dalej: „Personel Budynku Mieszkalno-Komercyjnego”).
Poza Personelem Budynku Mieszkalno-Komercyjnego, zadania związane z Oddziałem Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego realizowane są bezpośrednio przez Zarząd Spółki Dzielonej (np. negocjowanie warunków umów najmu i ich podpisywanie). Personel Budynku Mieszkalno-Komercyjnego zostanie przeniesiony do Spółki Przejmującej w trybie art. 23¹ z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; dalej: „Kodeks pracy”).
Ponadto Spółka Dzielona nabywa usługi, które związane są z działalnością Spółki Dzielonej, Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego lub Oddziału Wynajmu Komercyjnego (np. prawne, księgowe, usługi IT, usługi doradztwa inwestycyjnego) (dalej: „Umowy Outsourcingu Usług”).
-
na czele Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie stał dyrektor;
-
Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie funkcjonował w oparciu o wyodrębnione składniki materialne i niematerialne, w skład których w szczególności wchodzi Budynek Mieszkalno-Komercyjnego, inny majątek składający się z aktywów spełniających definicje środków trwałych (w rozumieniu ustawy o CIT; dalej: „Środki Trwałe”). Środki Trwałe w przeważającej części stanowią własność Spółki Dzielonej. W przypadku samochodów (obecnie trzy pojazdy) oraz dwóch instalacji fotowoltaicznych, Spółka Dzielona wykorzystuje (użytkuje) te Środki Trwałe na podstawie umów leasingu (dalej: „Umowy Leasingu Środków Trwałych”). Środki Trwałe i Umowy Leasingu Środków Trwałych związane z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego zostaną wydzielone w ramach podziału do Spółki Przejmującej. Spółka Dzielona jest również właścicielem gruntów, a w przypadku jednej z działek korzystającym z gruntu na podstawie umowy leasingu, związanych z Nieruchomościami (dalej: „Grunty”). Ponadto, Spółka Dzielona jest właścicielem aktywów rzeczowych, niebędących środkami trwałymi (np. wyposażenia budynków; dalej: „Pozostałe Aktywa”). Spółka Dzielona nie posiada rzeczowych aktywów obrotowych (np. towarów, półproduktów itp.). Grunty i Pozostałe Aktywa związane z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego zostaną wydzielone w ramach podziału do Spółki Przejmującej.
II. na płaszczyźnie finansowej:
- Spółka Dzielona prowadzi księgi rachunkowe w sposób zapewniający możliwość przyporządkowania przychodów i kosztów związanych z Oddziałem Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego. Na podstawie dostępnych danych możliwe jest stworzenie odrębnego sprawozdania finansowego Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego.
Ewidencja Środków Trwałych oraz ewidencja Pozostałych Aktywów prowadzona jest w taki sposób, że na jej podstawie możliwe jest ustalenie, z działalnością której Nieruchomości związany jest dany składnik majątku. Na etapie wprowadzania do ewidencji Środków Trwałych oraz ewidencji Pozostałych Aktywów następuje nadanie odpowiedniego oznaczenia nazwom Środków Trwałych/Pozostałych Aktywów. Dodatkowo, przed podziałem, przeprowadzona zostanie inwentaryzacja, dzięki której – na dzień podziału - Spółka Dzielona w sposób jednoznaczny będzie w stanie przyporządkować Środki Trwałe/Pozostałe Aktywa do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej.
Ewidencja księgowa Spółki Dzielonej od 2008 r. prowadzona jest w sposób pozwalający na przyporządkowanie do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej przychodów i kosztów z podstawowej działalności operacyjnej (przychodów ze sprzedaży/kosztów związanych z wynajmem). Ponadto na dzień podziału księgowość Spółki Dzielonej będzie umożliwiała rozdzielenie rozrachunków (tj. wierzytelności i zobowiązań związanych z wynajmem).
Przyporządkowanie odbywa się przede wszystkim poprzez wykorzystanie analitycznych kont księgowych. W przypadku przychodów ze sprzedaży, ich ewidencjonowanie następuje z wykorzystaniem kont z grupy 7 z końcówkami „...” (przyporządkowane do Budynku Mieszkalno-Komercyjnego) oraz „...” (przyporządkowane Hali Targowej).
Konta analityczne dla pozycji kosztowych prowadzone są w ramach kont grupy 4 i są to konta podzielone wg rodzaju kosztów, np.:
- naprawy remontowe/budowlane boksów, budynków, urządzeń;
- naprawy gwarancyjne, konserwacyjne, przeglądy;
- usługi ochrony obiektów;
- reklama i marketing;
- monitoring obiektu;
- zużycie energii elektrycznej;
- zużycie paliwa;
- zużycie gazu;
- wyposażenie, narzędzia i materiały;
- środki czystości.
Dla tych kont wyodrębnione zostały konta analityczne 402 z końcówkami „...” (przyporządkowane do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego) oraz „...” (przyporządkowane do działalności Hali Targowej).
Podobny sposób prowadzania kont analitycznych dotyczy pozostałych kosztów (konta 409), w tym m.in. dla kosztów reprezentacji, ubezpieczenia.
Wierzytelności i zobowiązania związane z podstawą działalnością Spółki Dzielonej identyfikowalne są poprzez zapisy księgowe na tzw. kontach rozrachunkowych (z grupy 2), dla których prowadzone są konta analityczne (dla każdego wynajmującego i zewnętrznego dostawcy usług prowadzone jest odrębne konto analityczne).
Ponadto, Spółka Dzielona prowadzi dedykowane konta księgowe, na których rejestrowane są kaucje wpłacone przez poszczególnych najemców (dalej: „Kaucje”). Dla Kaucji otrzymanych od każdego najemcy prowadzone są odrębne konta księgowe (zwierające w oznaczeniu nazwę/imię i nazwisko najemcy). Dzięki temu oznaczaniu możliwe jest przyporządkowanie kwot stanowiących kaucje związane z poszczególnymi najemcami, a przez to również z działalnością Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej.
Taki sposób ujęcia przychodów i kosztów, a także rozliczeń (wierzytelności i zobowiązań) odnosi się do większości zapisów księgowych związanych z działalnością Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej.
- Przepływy pieniężne związane z Nieruchomościami, tj. wpłaty czynszów najmu na rzecz Spółki Dzielonej (dalej: „Płatności od Najemców”) oraz płatności Spółki Dzielonej za usługi i inne świadczenia odbywają się z wykorzystaniem rachunków bankowych dedykowanych pod działalność Budynku Mieszkalno-Komercyjnego i Hali Targowej (dla każdej Nieruchomości Spółka Dzielona założyła po jednym rachunku bankowym) (dalej: „Rachunki Bankowe”).
III. na płaszczyźnie funkcjonalnej:
- składniki majątkowe przyporządkowane do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będą służyły realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmujących działalność związaną z wynajmem Budynku Mieszkalno-Komercyjnego. Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego realizuje swoje zadania niezależnie od działalności Spółki Dzielonej w pozostałym obszarze (wynajem komercyjny Hali Targowej) oraz przy wykorzystaniu składników majątku przyporządkowanych wyłącznie do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego.
Należy podkreślić, iż Nieruchomości nie są ze sobą związane:
a) konstrukcyjnie:
‒ Nieruchomości stanowią odrębne pod względem konstrukcyjnym budynki i są od siebie oddalone o ok. 1 km i znajdują się obrębie dwóch miejscowości;
b) funkcjonalnie:
‒ każda Nieruchomość jest obsługiwana przez dedykowanych dla danej Nieruchomości pracowników i współpracowników Spółki Dzielonej;
‒ dla każdej Nieruchomości zawarte zostały odrębne umowy na dostawę mediów (energię elektryczną, gaz, usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków, usługi odbioru odpadów, itp.) (dalej: „Umowy na Media”);
c) biznesowo:
‒ każda Nieruchomość jest przeznaczona dla wynajmu dla określonej grupy osób/podmiotów. Wynajem odbywa się na podstawie umów najmu (dalej: „Umowy Najmu”).
‒ Budynek Mieszkalno-Komercyjnego jest wynajmowany wyłącznie na cele mieszkaniowe. Po dokonaniu odpowiednich dostosowań i modyfikacji Budynek Mieszkalno-Komercyjnego mógłby być wykorzystywana w innych celach np. jako dom spokojnej starości lub przestrzeń dla spółek typu start-up.
‒ Hala Targowa jest wynajmowana podmiotom prowadzącym działalność w zakresie handlu (głównie osobom handlującym ubraniami, tekstyliami, torebkami). Towary z Hali Targowej są nabywane głównie z przeznaczeniem do ich dalszej sprzedaży w państwach Europy Wschodniej (Litwa, Rosja, Ukraina). Hala Targowa, w odróżnieniu od Budynku Mieszkalno-Komercyjnego, jest przeznaczona wyłącznie na prowadzenie w niej działalności handlowej i praktycznie nie ma możliwość wprowadzenia modyfikacji lub podjęcia innych zabiegów, które umożliwiłby zmianę profilu działalności prowadzonej z wykorzystaniem Hali Targowej.
W wyniku podziału Spółki Dzielonej, na Spółkę Przejmującą zostaną przeniesione:
- prawo własności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego, Gruntów, Środków Trwałych i Pozostałych Aktywów związanych z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
- prawa i obowiązki z Umów Leasingu Środków Trwałych związanych z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
- prawa i obowiązki z Umów Outsourcingu Usług związanych z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego, a jeśli przeniesienie prawa i obowiązków z tych umów nie będzie możliwe, Spółka Przejmująca zawrze nowe umowy obejmujące odpowiedni zakres usług, które wejdą w życie najpóźniej w dniu podziału;
- prawa i obowiązki z Umów Najmu dotyczących Budynku Mieszkalno-Komercyjnego;
- Kaucje związane z Umowami Najmu dotyczącymi Budynku Mieszkalno-Komercyjnego;
- prawa i obowiązki z Umów na Media dotyczących Budynku Mieszkalnego, a jeśli przeniesienie prawa i obowiązków z tych umów nie będzie możliwe, Spółka Przejmująca zawrze nowe umowy obejmujące odpowiedni zakres usług, które wejdą w życie najpóźniej w dniu podziału;
- Wierzytelności z Umów Najmu dotyczących Budynku Mieszkalno-Komercyjnego nieuregulowane na dzień podziału;
- Zobowiązania z Umów na Media dotyczących Budynku Mieszkalno-Komercyjnego nieuregulowane na dzień podziału;
- na Spółkę Przejmującą przejdzie zakład pracy (obejmujący Personel Mieszkalno-Komercyjnego) – w trybie art. 23¹ Kodeksu Pracy;
- na Spółkę Dzieloną przejdą wszystkie Środki Pieniężne zgromadzone na Rachunku Bankowym związanym z Oddziałem Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
- Spółka Dzielona przekaże Spółce Przejmującej wszelkie kontakty handlowe stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, jak również Umowy Najmu oraz księgi i dokumenty księgowe związane z prowadzeniem działalności Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego.
Wszystkie składniki materialne i niematerialne przypisane do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego w drodze podziału przez wydzielenie zostaną przeniesione na Spółkę Przejmująca.
Na moment podziału, w oparciu o nabywane składniki materialne i niematerialne przypisane do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego Spółka Przejmująca będzie miała zamiar i będzie miała faktyczną możliwość kontynuowania działalności prowadzonej przez Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego, bez angażowania dodatkowych składników majątkowych lub podejmowania dodatkowych istotnych działań faktycznych bądź prawnych.
Po przeprowadzonym podziale Spółki Dzielonej przez wydzielenie Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego do Spółki Przejmującej, Spółka Przejmująca oraz Spółka Dzielona nie zawrą pomiędzy sobą wzajemnych umów. Działalność Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie całkowicie niezależna od działalności pozostającej w Spółce Dzielonej. W szczególności pracownicy przypisani do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego nie będą świadczyć pracy na rzecz Spółki Dzielonej po podziale.
Cechy oddziału wynajmu komercyjnego na moment podziału przez wydzielenie
Na moment przeprowadzenia podziału przez wydzielenie Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, Oddział Wynajmu Komercyjnego będzie posiadać następujące cechy na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej oraz funkcjonalnej:
A. na płaszczyźnie organizacyjnej:
-
Oddział Wynajmu Komercyjnego będzie wyodrębniony organizacyjnie w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki Dzielonej w wyniku uchwały zarządu Spółki Dzielonej;
-
Oddział Wynajmu Komercyjnego będzie posiadał własną strukturę organizacyjną oraz zasoby osobowe, niezbędne do realizacji zadań związanych z działalnością Oddziału Wynajmu Komercyjnego. Spółka Dzielona zatrudnia pracowników (obecnie 9 osób) i współpracowników (obecnie 5 osób), których zakres prac/zleceń odnosi się wyłączenie do działalności Hali Targowej, a szerzej – do działalności Oddziału Wynajmu Komercyjnego. Są to osoby zarządzające, pracownik księgowości, konserwatorzy, pracownicy porządkowi i odpowiedzialni za obsługę klienta, technik IT oraz osoba zajmująca się ochroną (dalej: „Personel Hali Targowej”).
Poza Personelem Hali Targowej, zadania związane z Oddziałem Wynajmu Komercyjnego realizowane są bezpośrednio przez Zarząd Spółki Dzielonej (np. negocjowanie warunków umów najmu i ich podpisywanie).
Ponadto Spółka Dzielona na podstawie Umów Outsourcingu Usług nabywa usługi, które związane są z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego lub Oddziału Wynajmu Komercyjnego.
-
na czele Oddziału Wynajmu Komercyjnego będzie stał dyrektor;
-
Oddział Wynajmu Komercyjnego będzie funkcjonował w oparciu o wyodrębnione składniki materialne i niematerialne. Przed wszystkim do Oddziału Wynajmu Komercyjnego przyporządkowana będzie Hala Targowa, a także Środki Trwałe oraz Umowy Leasingu Środków Trwałych związane z działalnością Oddziału Wynajmu Komercyjnego. Aktywa te pozostaną w Spółce Dzielonej. Do Oddziału Wynajmu Komercyjnego przyporządkowane będą także Grunty i Pozostałe Aktywa, które są związane z działalnością Oddziału Wynajmu Komercyjnego i pozostaną po podziale w Spółce Dzielonej.
B. na płaszczyźnie finansowej:
- Spółka Dzielona prowadzi księgi rachunkowe w sposób zapewniający możliwość przyporządkowania przychodów i kosztów związanych z Oddziałem Wynajmu Komercyjnego. Na podstawie dostępnych danych możliwe jest stworzenie odrębnego sprawozdania finansowego Oddziału Wynajmu Komercyjnego.
Ewidencja Środków Trwałych oraz ewidencja Pozostałych Aktywów prowadzona jest w taki sposób, że na jej podstawie możliwe jest ustalenie, z działalnością której Nieruchomości związany jest dany składnik majątku. Na etapie wprowadzania do ewidencji Środków Trwałych oraz ewidencji Pozostałych Aktywów następuje nadanie odpowiedniego oznaczenia nazwom Środków Trwałych/Pozostałych Aktywów. W stosunku do tej kategorii Środków Trwałych/Pozostałych Aktywów przeprowadzona zostanie inwentaryzacja, dzięki której – na dzień podziału - Spółka Dzielona w sposób jednoznaczny będzie w stanie przyporządkować Środki Trwałe/Pozostałe Aktywa do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej.
Ewidencja księgowa Spółki Dzielonej od 2008 r. prowadzona jest w sposób pozwalający na przyporządkowanie do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej przychodów i kosztów z podstawowej działalności operacyjnej (przychodów ze sprzedaży/kosztów związanych z wynajmem). Ponadto na dzień podziału księgowość Spółki Dzielonej będzie umożliwiała rozdzielenie rozrachunków (tj. wierzytelności i zobowiązań związanych z wynajmem).
Jak zostało wcześniej wskazane, przyporządkowanie odbywa się przede wszystkim poprzez wykorzystanie analitycznych kont księgowych. W przypadku przychodów ze sprzedaży, ich ewidencjonowanie następuje z wykorzystaniem kont z grupy 7 z końcówkami „...” (przyporządkowane do Budynku Mieszkalno-Komercyjnego) oraz „...” (przyporządkowane Hali Targowej).
Konta analityczne dla pozycji kosztowych prowadzone są w ramach kont grupy 4 i są to konta podzielone wg rodzaju kosztów, np.:
· naprawy remontowe / budowlane boksów, budynków, urządzeń;
· naprawy gwarancyjne, konserwacyjne, przeglądy;
· usługi ochrony obiektów;
· reklama i marketing;
· monitoring obiektu;
· zużycie energii elektrycznej;
· zużycie paliwa;
· zużycie gazu;
· wyposażenie, narzędzia i materiały;
· środki czystości.
Dla tych kont wyodrębnione zostały konta analityczne 402 z końcówkami „...” (przyporządkowane do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego) oraz „...” (przyporządkowane do działalności Hali Targowej).
Podobny sposób prowadzania kont analitycznych dotyczy pozostałych kosztów (konta 409), w tym m.in. dla kosztów reprezentacji, ubezpieczenia.
Wierzytelności i zobowiązania związane z podstawą działalnością Spółki Dzielonej identyfikowalne są poprzez zapisy księgowe na tzw. kontach rozrachunkowych (z grupy 2), dla których prowadzone są konta analityczne (dla każdego wynajmującego i zewnętrznego dostawcy usług prowadzone jest odrębne konto analityczne).
Ponadto, Spółka Dzielona prowadzi dedykowane konta księgowe, na których rejestrowane są Kaucje wpłacone przez poszczególnych najemców. Podobnie jak w przypadku Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego, dla kaucji otrzymanych od każdego najemcy prowadzone są odrębne konta księgowe (zwierające w oznaczeniu nazwę / imię i nazwisko najemcy). Dzięki temu oznaczaniu możliwe jest przyporządkowanie kwot stanowiących kaucje związane z poszczególnymi najemcami, a przez to również z działalnością Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej.
Taki sposób ujęcia przychodów i kosztów, a także rozliczeń (wierzytelności i zobowiązań) odnosi się do większości zapisów księgowych związanych z działalnością Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej.
- Przepływy pieniężne związane z Nieruchomościami, tj. Płatności od Najemców oraz płatności Spółki Dzielonej za usługi i inne świadczenia odbywają się z wykorzystaniem Rachunków Bankowych dedykowanych pod działalność Budynku Mieszkalno-Komercyjnego i Hali Targowej (dla każdej Nieruchomości Spółka Dzielona założyła po jednym rachunku bankowym).
C.na płaszczyźnie funkcjonalnej:
- składniki majątkowe przyporządkowane do Oddziału Wynajmu Komercyjnego będą służyły realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmujących działalność związaną z wynajmem Hali Targowej. Oddział Wynajmu Komercyjnego będzie mógł realizować swoje zadania niezależnie od wydzielanej działalności Spółki Dzielonej w obszarze Oddziału Najmu Komercyjnego oraz przy wykorzystaniu składników majątku przyporządkowanych wyłącznie do Oddziału Wynajmu Komercyjnego.
Na moment przeprowadzonego podziału Spółki Dzielonej przez wydzielenie Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego do Spółki Przejmującej w Spółce Dzielonej pozostanie majątek w postaci Oddziału Najmu Komercyjnego służący do prowadzenia działalności w zakresie najmu komercyjnego. W szczególności, w Spółce Dzielonej pozostaną:
- Hala Targowa (prawa i obowiązki z umowy leasingu Hali Targowej i Gruntów);
- Umowy Najmu związane z działalnością Oddziału Najmu Komercyjnego; Umowy na Media i Umowy Outsourcingu Usług związane z działalnością Oddziału Najmu Komercyjnego;
- Środki Trwała i Pozostałe Aktywa związane z działalnością Oddziału Najmu Komercyjnego;
- Pracownicy, których zakres prac nie obejmował działalności Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego i którzy nie zostali przejęci przez Spółkę Przejmującą w trybie art. 23¹ Kodeksu Pracy;
- księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej Spółki Dzielonej;
- Kaucje związane z Umowami Najmu zawartymi w ramach działalności Oddziału Wynajmu Komercyjnego;
- tajemnice przedsiębiorstwa;
- środki pieniężne niezwiązane z funkcjonowaniem Oddziału Wynajmu Komercyjnego;
- umowy rachunku bankowego niezwiązane z funkcjonowaniem Oddziału Wynajmu Komercyjnego;
- zobowiązania niezwiązane z działalnością Oddziału Wynajmu Komercyjnego;
- wierzytelności z tytułu czynszów najmu niezwiązane z działalnością Oddziału Wynajmu Komercyjnego.
Majątek Pozostający w Spółce Dzielonej będzie ściśle powiązany ze sobą w taki sposób, że za jego pośrednictwem Spółka Dzielona będzie mogła kontynuować działalność gospodarczą w zakresie Oddziału Wynajmu Komercyjnego, bez angażowania dodatkowych składników majątkowych lub podejmowania dodatkowych istotnych działań faktycznych bądź prawnych.
[Pozostałe kwestie]
Spółka Dzielona finansuje działalności z własnych środków (głównie pochodzących z działalności podstawowej). Spółka Dzielona jest też pożyczkodawcą z tytułu pożyczki od podmiotu powiązanego oraz pożyczkodawcą z tytułu umów pożyczek zawartych z niektórymi Wspólnikami. Na dzień podziału Spółki Dzielonej odpowiednia część środków pieniężnych z tytułu otrzymanej pożyczki oraz wierzytelności z tytułu pożyczki udzielonej zostanie alokowana do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego i Hali Targowej. W ślad za tą alokacją, do Budynku Mieszkalno-Komercyjnego i Hali Targowej przyporządkowane zostaną odpowiednie kwoty odsetek.
Na dzień podziału Spółka Dzielona nie będzie posiadała zobowiązań wobec Wspólników z tytułu dywidendy.
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone we wniosku nr 1 i 4)
-
Czy wydzielany ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego na moment podziału przez wydzielenie będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT?
-
Czy w związku z planowanym podziałem Spółki Dzielonej przez wydzielenie Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego do Spółki Przejmującej, po stronie Spółki Dzielonej powstanie obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
Stanowisko Wnioskodawcy do pytania nr 1 (oznaczone we wniosku nr 1)
Wydzielany ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego na moment podziału przez wydzielenie będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Stanowisko Wnioskodawcy do pytania nr 2 (oznaczone we wniosku nr 4)
W związku z planowanym podziałem Spółki Dzielonej przez wydzielenie Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego do Spółki Przejmującej, po stronie Spółki Dzielonej nie powstanie obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o VAT.
Definicje legalne zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dalej także: „ZCP”) zostały zawarte w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT a także w art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. Z przepisów tych wynika, że ZCP to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Jednocześnie, z ugruntowanego stanowiska wskazanego w indywidualnych interpretacjach przepisów prawa podatkowego wynika, że aby mówić o istnieniu ZCP niezbędne jest wykazanie:
-
istnienia zespołu składników niematerialnych i materialnych, w tym zobowiązań;
-
wyodrębnienia organizacyjnego;
-
wyodrębnienia finansowego;
-
wyodrębnienia funkcjonalnego.
Na zasadność powyższego twierdzenia wskazuje stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wyrażone w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z 8 marca 2024 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.457.2023.4.MW. W interpretacji tej wskazano, że:
„(…) status zorganizowanej części przedsiębiorstwa posiada tylko taka część mienia przedsiębiorstwa, która spełnia łącznie następujące warunki:
- stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań),
- jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniona w istniejącym przedsiębiorstwie,
- jest przeznaczona do realizacji określonych zadań gospodarczych,
- mogłaby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest zatem dowolnym zbiorem składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wchodzących w skład przedsiębiorstwa, ale wyodrębnionym organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie zespołem tych składników, zdolnym do bycia oddzielnym przedsiębiorstwem, samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze.”
Poniżej przedstawiono analizę spełnienia poszczególnych warunków niezbędnych dla uznania danej masy majątkowej za ZCP.
Istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych
Uznanie masy majątkowej za ZCP wymaga istnienia zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań. Jak zauważył Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 23 czerwca 2023 r. nr 0111-KDIB3-3.4012.173.2023.4.MS:
„Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.”
Warunek wyodrębnienia organizacyjnego
Wskazać należy, że zgodnie z praktyką organów podatkowych wyodrębnienie organizacyjne oznacza odrębny pod względem organizacyjnym zespół składników materialnych i niematerialnych zachowujący miejsce w strukturze organizacyjnej podmiotu (dział, oddział, pion lub wydział). W tym przypadku istotne jest również formalne potwierdzenie struktury organizacyjnej, dokonane na bazie statutu, regulaminu lub uchwały zarządu. W szczególności w ocenie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wyrażonej w interpretacji indywidualnej z 5 kwietnia 2024 r. nr 0112-KDIL1-1.4012.61.2024.4.EK wskazano, iż:
„samo nazwanie jednostki wewnętrznej określonym mianem nie zapewnia wyodrębnienia organizacyjnego, jeżeli nie podąża za tym autonomia decyzyjna, wyposażenie majątkowe i zarządzanie zespołem pracowniczym. Ważne jest przypisanie jednostce uprawnień skutkujących samodzielnym prowadzeniem działalności "widocznym z zewnątrz". Oznacza to, że wyodrębnienie musi wynikać z określonych decyzji statutowych (zarządczych itp.), które formalnie nadają jednostce wewnętrznej uprawnienia uzasadniające jej wydzielenie organizacyjne.”
Ponadto, należy zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II FSK 79/17, w którym - w stosunku do warunku wyodrębnienia organizacyjnego - wskazano, że:
„Rozważając kwestię wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć m.in. na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, w który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze”.
Warunek wyodrębnienia finansowego
W odniesieniu do wyodrębnienia finansowego w interpretacjach indywidualnych wskazuje się, że warunek ten jest spełniony, gdy sposób prowadzenia ewidencji rachunkowej przedsiębiorstwa pozwala na przyporządkowanie majątku, przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a ściślej do realizowanych przez nie zadań gospodarczych. Podkreśla się jednak, że pojęcia tego nie należy utożsamiać z pełną samodzielnością finansową (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 kwietnia 2024 r. nr 0111-KDIB3-3.4012.77.2024.3.PJ).
Warunek wyodrębnienia funkcjonalnego
Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w interpretacjach indywidualnych wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. ZCP musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość, tj. obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Wskazuje się ponadto, że aby część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład ZCP muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa (por. interpretacja indywidualna z 22 kwietnia 2024 r. nr 0111-KDIB3-3.4012.78.2024.3.MS).
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”). W wyroku z 27 listopada 2003 r. sygn. akt C-497/01 Zita-Modes, TSUE stwierdził, że:
„(…) celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.”
Podobnie TSUE wypowiedział się w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. akt C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że:
„(…) regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak i nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.”
Zatem, w myśl orzecznictwa TSUE, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. TSUE uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.
Reasumując powyższe, aby uznać część przedsiębiorstwa za ZCP w rozumieniu przepisów ustawy o VAT oraz ustawy o CIT powinny być spełnione następujące przesłanki:
‒ istnienie w ramach ZCP składników materialnych i niematerialnych;
‒ organizacyjne wyodrębnienie ZCP w strukturze istniejącego przedsiębiorstwa, przyporządkowanie pracowników oraz majątku do ZCP;
‒ finansowe wyodrębnienie w istniejącym przedsiębiorstwie polegające na takiej ewidencji zdarzeń gospodarczych, aby możliwe było przyporządkowanie do ZCP przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań;
‒ funkcjonalne wyodrębnienie ZCP polegające na realizowaniu w przedsiębiorstwie określonej (i odrębnej od pozostałych) działalności i zadań gospodarczych oraz możliwości kontynuacji dotychczasowych zadań ZCP, w przypadku jego przeniesienia na nowy podmiot.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że na moment podziału wydzielany Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie spełniać wszelkie warunki do uznania za ZCP w rozumieniu analizowanych przepisów ustawy o VAT oraz ustawy o CIT. Należy bowiem uznać, iż:
A. w stosunku do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie istniał zespół przypisanych składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, a w szczególności:
‒ prawo własności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego, Gruntów, Środków Trwałych i Pozostałych Aktywów związanych z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
‒ prawa i obowiązki z Umów Leasingu Środków Trwałych związanych z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
‒ prawa i obowiązki z Umów Najmu dotyczących Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
‒ kaucje związane z Umowami Najmu dotyczącymi Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
‒ umowy na Media dotyczące Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
‒ wierzytelności z Umów Najmu dotyczących Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego nieuregulowane na dzień podziału;
‒ zobowiązania z Umów na Media dotyczących Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego nieuregulowane na dzień podziału;
‒ personel Budynku Mieszkalno-Komercyjnego;
‒ środki Pieniężne zgromadzone na Rachunku Bankowym związanym z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
‒ kontakty handlowe stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, jak również księgi i dokumenty księgowe związane z prowadzeniem działalności Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego.
B. istniejący w ramach Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego zespół składników materialnych i niematerialnych na dzień wydzielenia będzie organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie:
‒ Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie wyodrębniony organizacyjnie w istniejącym przedsiębiorstwie Spółki Dzielonej w wyniku uchwały zarządu Spółki Dzielonej;
‒ Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie posiadał własną strukturę organizacyjną oraz zasoby osobowe, niezbędne do realizacji zadań związanych z działalnością Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego. Personel Budynku Mieszkalno-Komercyjnego przypisany do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego zostanie przeniesiony do Spółki Przejmującej na podstawie art. 23¹ Kodeksu pracy;
‒ na czele Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie stał dyrektor;
‒ Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będzie funkcjonował w oparciu o wyodrębnione składniki materialne i niematerialne wskazane powyżej.
C. istniejący w ramach Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego zespół składników materialnych i niematerialnych na dzień podziału przez wydzielenie będzie finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie:
‒ Spółka Dzielona prowadzi księgi rachunkowe w sposób zapewniający możliwość przyporządkowania przychodów i kosztów związanych z Oddziałem Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego. Na podstawie dostępnych danych możliwe jest stworzenie odrębnego sprawozdania finansowego Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego;
‒ Ewidencja Środków Trwałych oraz ewidencja Pozostałych Aktywów prowadzona jest w taki sposób, że na jej podstawie możliwe jest ustalenie, z działalnością której Nieruchomości związany jest dany składnik majątku. Na etapie wprowadzania do ewidencji Środków Trwałych oraz ewidencji Pozostałych Aktywów następuje nadanie odpowiedniego oznaczenia nazwom Środków Trwałych/Pozostałych Aktywów. Jedynie nieznaczna część Środków Trwałych/Pozostałych Aktywów nie posiada oznaczania w nazwie nadanej przy wprowadzaniu do właściwej ewidencji. W stosunku do tej kategorii Środków Trwałych/Pozostałych Aktywów przeprowadzona zostanie inwentaryzacja, dzięki której – na dzień podziału – Spółka Dzielona w sposób jednoznaczny będzie w stanie przyporządkować Środki Trwałe/Pozostałe Aktywa do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej;
‒ Ewidencja księgowa Spółki Dzielonej od 2008 r. prowadzona jest w sposób pozwalający na przyporządkowanie do działalności Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej:
‒ przychodów i kosztów z podstawowej działalności operacyjnej (przychodów ze sprzedaży/kosztów związanych z wynajmem);
‒ wierzytelności i zobowiązań (związanych z wynajmem);
‒ Spółka Dzielona prowadzi dedykowane konta księgowe, na których rejestrowane są Kaucje. Dla kaucji otrzymanych od każdego najemcy prowadzone są odrębne konta księgowe (zwierające w oznaczeniu nazwę/imię i nazwisko najemcy). Dzięki temu oznaczaniu możliwe jest przyporządkowanie kwot stanowiących Kaucje związane z poszczególnymi najemcami, a przez to również z działalnością Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej.
Taki sposób ujęcia przychodów i kosztów, a także rozliczeń (wierzytelności i zobowiązań) odnosi się do większości zapisów księgowych związanych z działalnością Budynku Mieszkalno-Komercyjnego lub Hali Targowej;
‒ Płatności od Najemców odbywają się z wykorzystaniem Rachunków Bankowych.
D. składniki majątkowe przyporządkowane do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego będą służyły realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmujących działalność związaną z wynajmem Budynku Mieszkalno-Komercyjnego. Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego realizuje swoje zadania niezależnie od działalności Spółki Dzielonej w pozostałym obszarze (wynajem komercyjny Hali Targowej) oraz przy wykorzystaniu składników majątku przyporządkowanych wyłącznie do Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego.
Nieruchomości nie są ze sobą związane:
‒ konstrukcyjne;
‒ funkcjonalnie;
‒ biznesowo.
Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wydzielany ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej Oddział Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego na moment podziału przez wydzielenie będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy do pytania nr 2 (oznaczone we wniosku nr 4)
W myśl art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przy tym wskazać należy, że użyte w tym przepisie sformułowanie „transakcje zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, oznacza to, że zakres pojęcia „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
W tym miejscu wskazać należy, że również w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia jest zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy o VAT.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. (interpretacja indywidualna z 4 grudnia 2023 r. nr 0112-KDIL1-1.4012.525.2023.1.JKU).
Mając na uwadze, stanowisko Spółki Dzielonej w zakresie pytania 1 (przedstawione powyżej), podział Spółki Dzielonej przez wydzielenie Oddziału Wynajmu Mieszkalno-Komercyjnego do Spółki Przejmującej, jako transakcja dotycząca zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT nie spowoduje po stronie Spółki Dzielonej powstania obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o VAT.
Powyższe stanowisko potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przykładowo w interpretacji indywidualnej z 23 września 2025 r. nr 0111-KDIB3-3.4012.484.2025.1.JSU:
„Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy wydzielony do Spółki Przejmującej zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący Segment 1, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a tym samym transakcja Podziału nie podlega opodatkowaniu VAT po stronie Spółki Dzielonej.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący Segment 1 stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ odznacza się odrębnością organizacyjną, finansową i funkcjonalną z możliwością samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Jak wynika z opisu sprawy Zarząd Spółki Dzielonej podjął formalną uchwałę w sprawie organizacyjnego wyodrębnienia z działalności Spółki Dzielonej dwóch segmentów działalności:
- segmentu związanego z realizacją umowy (...) 2, oraz
- segmentu związanego z realizacją umowy (...) 1,
co jest potwierdzeniem funkcjonującego w Spółce Dzielonej przed Podziałem podziału (...).
Do obu wyodrębnionych Segmentów, przyporządkowane były określone składniki majątkowe i niemajątkowe, a także odrębne zespoły zasobów ludzkich, które wykonywały swoje zadania w pomieszczeniach/nieruchomościach przydzielonych do danego Segmentu tj. (...).
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że oba Segmenty były w stanie samodzielnie planować, kontrolować i realizować założone działania gospodarcze przy wykorzystaniu alokowanych składników majątkowych oraz przy zaangażowaniu zatrudnionych pracowników, bez konieczności wykorzystywania zasobów i pracowników drugiego z Segmentów Spółki Dzielonej. Powyższe, zdaniem Organu, potwierdza wyodrębnienie organizacyjne Segmentu 1.
W analizowanej sprawie spełniają Państwo również przesłanki wyodrębnienia finansowego dla Segmentu 1. Wskazali Państwo, że oba Segmenty objęte były odrębną sprawozdawczością zarządczą, która umożliwiała, sporządzanie bilansu (w formie uproszczonej), rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych tych Segmentów. Poza kosztami o charakterze ogólnozakładowym, dotyczącymi działalności Spółki Dzielonej jako całości, do każdego z Segmentów można było przyporządkować poszczególne przychody i koszty, jak również należności i zobowiązania. Przygotowywane przez Spółkę dokumenty finansowe umożliwiały w szczególności wyodrębnienie oraz jednoznaczne przypisanie składników majątku, przychodów, kosztów, należności i zobowiązań przynależnych do Segmentu 1.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonale potwierdza fakt, że zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący Segment 1, jest przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych w ramach prowadzonej działalności. Zespół ten posiada wszystkie elementy niezbędne do kontynuacji działalności Segmentu 1. Zgodnie z Państwa wskazaniem, zespół praw i obowiązków z umów oraz zobowiązania, które w wyniku Podziału zostały przeniesione ze Spółki Dzielonej na Spółkę Przejmującą (Segment 1), odznaczają się pełną odrębnością od pozostałego Segmentu oraz tworzy substancję niezbędną do samodzielnego funkcjonowania podmiotu w zakresie Segmentu 1.
Ponadto, jak wynika z przedstawionego opisu sprawy, Spółka Przejmująca nie musiała podejmować dodatkowych czynności ani angażować własnych zasobów w celu kontynuacji działalności związanej z Segmentem 1 - Spółka Przejmująca rozpoczęła prowadzenie działalności w ramach Segmentu 1 w oparciu o przejęte w drodze Podziału składniki materialne i niematerialne Spółki Dzielonej.
Reasumując, zespół składników materialnych i niematerialnych stanowiący Segment 1, który został wydzielony do Spółki Przejmującej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, w związku z czym do czynności Podziału nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, ponieważ stanowi ona transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a tym samym transakcja nie podlega opodatkowaniu VAT po stronie Spółki Dzielonej.”
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo w zakresie pytań oznaczonych nr 1 i 4 dotyczących podatku od towarów i usług wniosku jest prawidłowe.
Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytania oznaczone we wniosku nr 1 i 4 dotyczące podatku VAT. W zakresie pytań nr 2, 3 i 5, które dotyczą podatku dochodowego od osób prawnych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
-
z zastosowaniem art. 119a;
-
w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
-
z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.