I FSK 1877/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1071/23 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 maja 2023 r., nr 2401-IEW2.7010.29.2023.3 UNP: 2401-23-112136 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług postanawia: podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem syndyka masy upadłości P. S.

Wyrokiem z 21 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1071/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 15 maja 2023 r., nr 2401-IEW2.7010.29.2023.3 UNP: 2401-23-112136 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Skargę od powyższego wyroku wniósł Skarżący. W toku czynności zmierzających do wyznaczenia niniejszej sprawy na rozprawę, Naczelny Sąd Administracyjny odnotował, że obwieszczeniem nr [...] z Krajowego Rejestru Zadłużonych, wobec Skarżącego wydane zostało postanowienie z 23 stycznia 2025 r. przez Sąd Rejonowy w G., XII Wydział Gospodarczy, sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, w którym wyznaczono syndyka. Na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik syndyka masy upadłości dłużnika P. S. oświadczył, że A. B. wyznaczona na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w G., XII Wydział Gospodarczy z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt [...], jako syndyka masy upadłości Skarżącego, wstępuje do prowadzonego postępowania, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w przywołanej sprawie przez Stronę oraz jego pełnomocnika. Na poparcie powyższego załączono stosowne wydruki z Krajowego Rejestru Zadłużonych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. W myśl art. 127 § 3 p.p.s.a. podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu. Czynności podejmowane przez strony, a nie dotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero od dnia podjęcia postępowania. Zawieszenie postępowania może zakończyć się z chwilą podjęcia postępowania lub umorzenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Stosownie zaś do treści art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614, dalej: "P.u."), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Przepis ten, na mocy art. 4912 ust. 1 P.u., stosuje się odpowiednio w przypadku upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Z przywołanych przepisów wynika, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym - upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym stosunkach procesowych dotyczących masy upadłości. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym stanowi art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Z uwagi na to, że tym samym postanowieniem Sądu Rejonowego w G., XII Wydział Gospodarczy z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt [...] ogłosił upadłość dłużnika, którym jest Skarżący oraz wyznaczony został syndyk masy upadłości w osobie A. B. i wstąpiła do prowadzonego postępowania, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w przywołanej sprawie przez Stronę oraz jego pełnomocnika, ustały przesłanki zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tych realiach sprawy postępowanie należało podjąć z udziałem syndyka. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3