I FZ 243/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1492/25 odrzucające skargę G. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr 1401-IOV-6.4103.17.2025 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2021 i 2022 r. postanawia 1) odrzucić zażalenie, 2) zwrócić od Skarbu Państwa (z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz G. sp. z o.o. w W. kwotę 100 (słownie: 100) złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia. Sylwester Marciniak Sędzia NSA

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 1492/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę G. sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2021 i 2022 r. Powodem odrzucenia skargi było to, że skarżąca, mimo wezwania, nie uzupełniła braku formalnego skargi w postaci dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentacji spółki. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik spółki wniósł m.in. o dołączenie do akt sprawy wydruku z KRS spółki, ale tego wydruku nie załączył. Sąd zaznaczył, że mimo jawności rejestru KRS nie jest uprawniony do zastąpienia stron w przedłożeniu dokumentu wykazującego umocowanie osoby dokonującej czynności procesowej w sprawie. Powołując się m.in. na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro skarżąca, mimo prawidłowego wezwania, nie uzupełniła braku formalnego skargi, to zaistniała przesłanka do odrzucenia tej skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i zmianę w całości, poprzez przyjęcie, rozpoznanie i uwzględnienie skutecznie wniesionej skargi, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pełnomocnik spółki wskazał, że spółka, działając osobiście, przedłożyła wydruk z KRS, tak więc dokument ten znajduje się w aktach sprawy. W piśmie z dnia 6 października 2025 r., doręczonym pełnomocnikowi spółki w dniu 9 października 2025 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków zażalenia, w tym do złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa, do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia (np. wyciąg z rejestru sądowego). Wezwanie w tym zakresie nie zostało wypełnione. Przewodnicząca Wydziału skierowała sprawę na posiedzenie niejawne w celu oceny przesłanek odrzucenia zażalenia. Na podstawie zarządzenia z dnia 6 listopada 2025 r. sędzia sprawozdawca zdjął sprawę z posiedzenia niejawnego, stwierdzając brak przesłanek do odrzucenia zażalenia, zwracając uwagę na treść art. 46 § 3 zd. 2 p.p.s.a. Sędzia zarządził dołączenie do akt sprawy odpisu KRS spółki na podstawie art. 29 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. oraz nadanie dalszego biegu zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że nie ulega wątpliwości, że spółka nie przedłożyła do akt sprawy dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu skarżącej podpisanego na dokumencie pełnomocnictwa O. P. Nie zostało to uczynione ani samodzielnie przez stronę przy wnoszeniu skargi/zażalenia, ani w odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia braków formalnych każdego z tych pism procesowych. Analiza akt sprawy nie pozostawia przy tym wątpliwości, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zostało wystarczająco jasno sformułowane, zawierało niezbędne pouczenia dotyczące terminu do wypełnienia wezwania i rygoru nieuzupełnienia w tym terminie braków formalnych zażalenia, a także zostało prawidłowo doręczone. W takiej sytuacji sąd pierwszej instancji powinien był zastosować art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., tj. odrzucić zażalenie – zgodnie z pouczeniem. Ponieważ sąd pierwszej instancji nie wydał takiego rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek zastosowania art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. tj. odrzucić zażalenie, które ulegało odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Dla powyższej konstatacji bez znaczenia jest to, że wydruk z rejestru przedsiębiorców KRS zawierający informacje odpowiadające odpisowi pełnemu dotyczące spółki, został do akt sprawy dołączony na podstawie pkt 2 zarządzenia z dnia 6 listopada 2025 r., a więc z urzędu, wskazana czynności sądu nie konwaliduje bowiem skutecznie nieuzupełnienia braków formalnych zażalenia przez stronę postępowania wnoszącą ten środek zaskarżenia. Wymaga wyjaśnienia, że z zarządzenia z dnia 6 listopada 2025 r. wynika wprost, że sąd odstąpił od odrzucenia zażalenia z uwagi na treść art. 46 § 3 zd. 2 p.p.s.a., zgodnie z którym "Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną". Przede wszystkim trzeba wskazać, że treść art. 46 § 3 p.p.s.a. nie ma znaczenia dla oceny uzupełnienia braków zażalenia, gdyż nie ulega wątpliwości, że dokument pełnomocnictwa (a to jego dotyczy podany przepis) został przedłożony w odpowiedzi na wezwanie, a nieuzupełniony przez spółkę brak formalny zażalenia dotyczył wykazania umocowania, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a. Przepis ten jednak zawiera analogiczną regulację w rozważanym zakresie, tj. art. 29 zd. 2 i art. 46 § 3 zd. 2 są jednakowe i zostały w tym samym czasie wprowadzone do ustawy, stąd poniższe uwagi dotyczą w istocie obu tych norm. Przepisy art. 29 i art. 46 § 3 p.p.s.a. w zakresie przewidującym, że złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną, zostały wprowadzone do ustawy procesowej na mocy ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r., poz. 1427; dalej: ustawa zmieniająca). Nie ulega wątpliwości, że przed podaną nowelizacją zarówno art. 29, jak i art. 46 § 3 p.p.s.a. obciążały wyłącznie stronę postępowania wymogiem udokumentowania umocowania do działania konkretnych osób w sprawie. Dla niniejszego rozstrzygnięcia przesądzające znaczenie ma to, że - wbrew ocenie sędziego wydającego zarządzenie z dnia 6 listopada 2025 r. - w badanej sprawie art. 29 i art. 46 § 3 p.p.s.a. znajdują zastosowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji. Choć bowiem ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 5 listopada 2025 r., z art. 2 tej ustawy wynika, że do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. p.p.s.a.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe (wyjątek od tej zasady, dotyczący uwzględnionych zażaleń, nie jest w okolicznościach sprawy istotny). Postępowanie toczące się w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1492/25 niewątpliwie należy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 5 listopada 2025 r., gdyż postanowienie o odrzuceniu skargi nie było w dniu 5 listopada 2025 r. prawomocne. Z tego powodu w badanej sprawie sąd nie mógł we własnym zakresie dołączyć do akt sprawy informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS w celu wykazania umocowania O. P. jako Prezesa Zarządu, do reprezentowania spółki w postępowaniu, w tym udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Obowiązek wykazania umocowania Prezesa Zarządu ciążył na spółce (jej pełnomocniku) i strona postępowania się z tego obowiązku nie wywiązała. Skoro natomiast zażalenie zawierało braki, których strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, zażalenie należało odrzucić. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił zażalenie. O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sylwester Marciniak Sędzia NSA