I GSK 2045/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Rzeszowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 401/22 w sprawie ze skargi C. N. i B. "Ż." Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Rzeszowa w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Rzeszowa na rzecz C. N. i B. "Ż." Sp. z o.o. w Ł. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 11 października 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 401/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA w Rzeszowie") stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Rzeszowa (dalej: "organ") w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za kwiecień 2022 r., zaskarżonej przez C. N. i B. "Ż." Sp. z o.o. w Ł. (dalej: "spółka", "skarżąca"). Sąd ponadto zasądził 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz C. N. i B. "Ż." Sp. z o.o. w Ł. od Prezydenta Miasta Rzeszowa. W skardze kasacyjnej organ powyższy wyrok zaskarżył w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu organ zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.): 1) Naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2082 ze zm., dalej: u.f.z.o.), oraz; - § 3 ust. 1 i ust. 2 Uchwały nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r., w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto Rzeszów przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, terminu przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz terminu i sposobu rozliczenia wykorzystania dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji dla niepublicznych szkolnych schronisk młodzieżowych, zmienioną uchwałą nr XXXVIII/789/2020 (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2018 r. poz. 276 ze zm.), poprzez błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że dotacja oświatowa powinna zostać wypłacona na osobę, która nabyła status słuchacza, niezależnie od terminu uzyskania przez nią takiego statusu, 2) Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 i ust. 2 ww. Uchwały nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r., poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta Rzeszowa, w sytuacji, gdy Sąd uznając legalność ww. przepisów uchwały, na podstawie, którego organ dokonał wyliczenia i wypłaty dotacji, powinien oddalić skargę. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi skarżącej spółki oraz o ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozparzenia WSA w Rzeszowie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Organ wniósł również o przeprowadzenie rozprawy. Spółka odpowiadając na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 26 ust. 2 u.f.z.o. oraz § 3 ust. 1 i ust. 2 Uchwały nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r., a w konsekwencji również art. 146 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do ww. zarzutów wskazać należy, że w myśl art. 26 ust. 2 u.f.z.o. - niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 34 ust. 1 u.f.z.o. - dotacje, o których mowa w (...) art. 26 ust. 1, 2 i 8, (...) są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; (...). Zgodnie z art. 34 ust. 3 u.f.z.o. - jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z § 3 ust. 1 Uchwały Nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r. - w terminie do 5 dnia każdego miesiąca, dotowany składa dokument dotyczący sprawozdania z liczby (...) uczniów lub wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno - wychowawczych według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, na który udzielana jest dotacja, z uwzględnieniem liczby niepełnosprawnych (z podaniem rodzaju niepełnosprawności) oraz objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, a także uczestników zajęć rewalidacyjno - wychowawczych. W § 3 ust. 2 Uchwały postanowiono, że w przypadku szkół niepublicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, dotowany przekazuje - nie później niż do 5 dnia każdego miesiąca oprócz sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, również podpisany przez osobę upoważnioną dokument dotyczący sprawozdania korygującego, dotyczącego faktycznego uczestnictwa uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, według stanu za miesiąc poprzedzający miesiąc na który udzielana jest dotacja. Mając na uwadze powyższe unormowania, wskazać należy, że z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. jednoznacznie wynika, że otrzymanie dotacji na ucznia uwarunkowane jest jego uczestnictwem w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. O tym, czy danej szkole przysługuje dotacja przesądza więc to, czy dana osoba jest uczniem i czy spełniła w danym miesiącu (tu w kwietniu 2022 r.) warunek w postaci uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Przy czym z powyższych przepisów nie wynika, wbrew ocenie organu, aby taki uczeń (słuchacz) musiał posiadać status ucznia na pierwszy dzień danego miesiąca. W takiej sytuacji dochodziłoby bowiem do niedopuszczalnej sytuacji, w której organ prowadzący szkołę, byłby pozbawiony dotacji na ucznia zapisanego do szkoły po pierwszym dniu danego miesiąca i uczestniczącym w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych tego miesiąca. Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że dotacja oświatowa o jakiej mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., przysługuje organowi prowadzącemu szkołę na ucznia (słuchacza), który został do niej zapisany także po pierwszym dniu danego miesiąca, pod warunkiem, że uczeń uczestniczył w co najmniej 50% obowiązkowych edukacyjnych zajęć w tym miesiącu. Zauważyć wypada, że przepisy ustawy nie uzależniają kwestii wypłaty dotacji od posiadania statusu słuchacza w pierwszym dniu miesiąca, co oznacza, iż dotacja winna być wypłacona na każdego słuchacza, który spełnił ustawowe warunki do otrzymania dotacji oświatowej niezależnie od terminu uzyskania przez niego statusu słuchacza. Powyższego warunku ustawowego nie zmienia treść uchwały zawarta w § 3 ust. 1 i 2 Uchwały Nr LII/1229/2017 Rady Miasta Rzeszowa z dnia 12 grudnia 2017 r. wskazująca jedynie na obowiązki dotowanego w zakresie składania dokumentów dotyczących sprawozdań z liczby uczniów według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, na który udzielana jest dotacja oraz sprawozdań korygujących dotyczących faktycznego uczestnictwa uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych według stanu za miesiąc poprzedzający miesiąc, na który udzielana jest dotacja. Wyraźnego podkreślenia wymaga, że powołane przepisy wykonawcze mają wyłącznie charakter sprawozdawczy i w żadnej mierze nie kształtują merytorycznie prawa do otrzymania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W tej sytuacji postawiony przez skarżący kasacyjnie organ w środku prawnym zarzut błędnej wykładni art. 26 ust. 2 u.f.z.o. oraz § 3 ust. 1 i 2 Uchwały okazał się nieusprawiedliwiony. Stanowisko powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował już w wyroku z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I GSK 969/22. Konsekwencją powyższych rozważań jest niezasadność zarzutów naruszenia prawa procesowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).