I GSK 433/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.A.-R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 28/23 w sprawie ze skargi K.A.-R. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 12 października 2022 r. nr PB/32/22 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K.A.-R. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 900 (dziewięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 30 sierpnia 2023 r., sygn. V SA/Wa 28/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.A. (dalej zwanej skarżącą lub stroną) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej zwana ARiMR) w Warszawie z dnia 12 października 2022 r., nr PB/32/22, w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oddalił skargę. W stanie faktycznym sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] decyzją z 9 grudnia 2014 r. przyznał skarżącej płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r. w łącznej wysokości 7 961 zł. Pismem z 25 maja 2021 r. Prokurator Okręgowy wystąpił z wnioskiem o wznowienie, w trybie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 148 § pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.), postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją. Prokurator wskazał, że płatność ta została przyznana skarżącej na skutek wprowadzenia w błąd ARiMR co do przysługującego prawa do uzyskania dopłat, poprzez stworzenie tzw. sztucznego podziału gospodarstw. Powołał się w tym zakresie na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 30 listopada 2020 r., sygn. akt [...], na mocy którego skarżąca została skazana za przestępstwo wyłudzenia wskazanej dopłaty. Postanowieniem z 15 czerwca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną i decyzją z 28 grudnia 2022 r. nr 0149-2022-013159 stwierdził, że decyzja organu I instancji z 9 grudnia 2014 r. została wydana z naruszeniem prawa. W międzyczasie pismem z 15 listopada 2021 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu postepowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, przyznanych jej na mocy decyzji z 9 grudnia 2014 r. i decyzją z 13 maja 2022 r. ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 7 961 zł. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z 12 października 2022 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na decyzję Kierownika Biura ARiMR z 28 marca 2022 r. Stwierdził zatem, że ostateczna decyzja wiąże co do prawa, jak i stwierdzonych w niej faktów. Powyższe oznacza, że płatność przekazana na rachunek strony na mocy decyzji z 9 grudnia 2014 r. stanowi płatności pobraną nienależnie w kwocie 7 961 zł. Odnosząc się natomiast do kwestii przedawnienia zwrotu płatności, o którym mowa w art. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE.L.1995.312.1; dalej: "rozporządzenie nr 2988/95"), organ wskazał, że rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia następuje z momentem ustania tych nieprawidłowości, które w sprawie miały charakter nieprawidłowości ciągłych (skarżącą uznano winną stworzenia tzw. sztucznego podziału gospodarstwa w okresie od maja 2007 r. do września 2017 r.). Organ II instancji za moment ustania nieprawidłowości ciągłej przyjął datę wypłaty ostatniej przyznanej skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czyli płatności na rok 2016, co nastąpiło, na podstawie decyzji z 20 września 2017 r., w dniu 12 października 2017 r. Z tym dniem doszło jego zdaniem do powstania szkody w budżecie Unii. Nieprawidłowość ta wiąże się bezpośrednio z działaniem strony i powstaniem wspomnianej szkody. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości fakt, że do dnia doręczenia decyzji organu I instancji z 13 maja 2022 r. nr PB/31/149/22 (tj. 20 maja 2022 r.), nie upłynął ośmioletni termin przedawnienia na ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2014, wpłaconych stronie na podstawie decyzji z 9 grudnia 2014 r., liczony od daty ustania nieprawidłowości ciągłej/powtarzającej się, czyli od 12 października 2017 r. (liczone od nowa po przerwaniu czteroletniego terminu przedawnienia tj. od 20 listopada 2017 r., następnie od dnia 30 listopada 2020 r., 23 czerwca 2021 r., 2 grudnia 2021 r. oraz 8 kwietnia 2022 r.). Dokumentami przerywającymi bieg terminów, o których mowa w przepisie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 były, w ocenie organu odwoławczego: a) wezwanie nr 0149-00000053759/17 z 15 listopada 2017 r. skierowane do strony w związku z podejrzeniem stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków w sprawach przyznania płatności (doręczone w dniu 20 listopada 2017 r.), b) wyrok karny Sądu Okręgowego w Olsztynie II Wydział Karny (sygn. akt [...]) z 30 listopada 2020 r., w którym skarżącą uznano winną tzw. sztucznego podziału gospodarstwa w okresie od maja 2007 r. do września 2017 r., c) postanowienie z 15 czerwca 2021 r. o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014 (data doręczenia 23 czerwca 2021 r.)., d) postanowienie z 15 czerwca 2021 r. o włączeniu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie II (sygn. akt [...]) wraz ze sprzeciwem Prokuratora Okręgowego w Olsztynie z 25 maja 2021 r. (data doręczenia 23 czerwca 2021 r.)., e) zawiadomienie z 15 listopada 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności wypłaconych na mocy decyzji z 9 grudnia 2014 r. (data doręczenia 2 grudnia 2021 r.). f) decyzja z 28 marca 2022 r. o uchyleniu decyzji z 9 grudnia 2014 r. i odmowie przyznania płatności za rok 2014 (data doręczenia 8 kwietnia 2022 r.). Zdaniem Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR organu I instancji nieprawidłowo określił datę, od której należy liczyć rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia (przyjął dzień następny od daty złożenia wniosku o płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 r., tj. datę 16 czerwca 2016 r.), jednakże powyższe pozostaje bez znaczenia dla kwestii prawidłowości ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności. Organ odwoławczy zatem utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi strony, oddalił przedmiotową skargę. Sąd stwierdził, że sprawie bezsporne jest, że skarżąca dopuściła się nieprawidłowości, które to działania doprowadziły do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na szkodę ARiMR mi.in. poprzez wypłatę na mocy decyzji z 9 grudnia 2014 r. kwoty 7 961 zł. Kwestią sporną natomiast jest ustalenie, czy w sprawie doszło do przedawnienia zwrotu dochodzonej płatności. Sąd stwierdził, że nieprawidłowość w sprawie ma charakter nieprawidłowości ciągłej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, bowiem była popełniana przez skarżącą, która czerpała korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszały ten sam przepis prawa i co najważniejsze nieprawidłowość ta corocznie powtarzała się w okresie od maja 2007 r. do lipca 2016 r. (11 lipca 2016 r. skarżąca złożyła korektę wniosku o m.in. przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 – decyzją z 20 września 2017 r. przyznano stronie te płatności). W związku z powyższym, w przypadku tego rodzaju nieprawidłowości, okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Sąd uznał, że w sprawie organ w sposób prawidłowy ustalił datę od której należy liczyć okres przedawnienia. Sąd tym samym podzielił stanowiska organu, że tym dniem w tej konkretnej sprawie powinien być dzień następny po wypłacie wsparcia za 2017 r. WSA w Warszawie przyjął, że termin przedawnienia uległ przerwaniu w dniu doręczenia wezwania organu z 15 listopada 2017 r. Wezwanie to w sposób jednoznaczny wskazywało na możliwość stworzenia sztucznych warunków w sprawach przyznania płatności. Mimo, że pismo to zostało wystosowane w ramach prowadzonego postępowania w zakresie płatności rolnośrodowiskowych na 2016 r., to jednoznacznie wynika z niego, że organ nabrał podejrzeń w zakresie rzeczywistego posiadania gruntów przez skarżącą i kierowania przez nią gospodarstwem. W niniejszej sprawie bezsporne były ustalenia, że skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności w tym płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW i rolnośrodowiskowych w latach 2010-2016, co do których płatności jej wypłacono. Natomiast z wniosku w sprawie płatności rolnośrodowiskowych za rok 2016 płatności nie zostały już wypłacone bo organ prowadził postępowanie pod kątem stworzenia sztucznych warunków i ostatecznie orzekł o odmowie przyznania płatności ze względu na stworzenie sztucznych warunków. Decyzja Kierownika Biura ARiMR z 24 sierpnia 2021 r. jest w tej kwestii ostateczna, gdyż została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR 24 stycznia 2022 r. Zatem bezspornym w sprawie jest, że składanie wniosków w latach 2010-2016 było nieprawidłowością ciągłą w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95. Konsekwentnie zatem należałoby uznać, że wezwanie z 15 listopada 2017 r. wystosowane w ramach złożonego za 2016 r. wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW i rolnośrodowiskowych były wystosowane w ramach stwierdzonej nieprawidłowości ciągłej. Sąd dodał, że nawet uznając, że to pismo nie przerwało biegu przedawnienia (czego w żaden sposób sąd nie potwierdził), to przedstawienie zarzutów skarżącej takim aktem niewątpliwe już było. Zarzuty, zgodnie z pismem z 8 sierpnia 2023 r. Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie, a także zgodnie z dokumentami załączonymi na rozprawie przez pełnomocnika organu (które to dokumenty sąd dopuścił jako dowód uzupełniający z dokumentu na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a.) zostały przedstawione skarżącej w 10 grudnia 2019 r. Skarżącą ponownie przesłuchano 29 września 2020 r. uzupełniając jej zarzuty. Tym samym okres przedawnienia ewidentnie został przerwany w dniu 10 grudnia 2019 r. i następnie w dniu 29 września 2020 r. i w dniu wydania przez Sąd Okręgowy w Olszynie wyroku z 30 listopada 2020 r. W związku z tym w żaden sposób nie można stwierdzić, że w sprawie upłynął okres przedawnienia, gdyż był on sukcesywnie przerywany (i od tego dnia okres przedawnienia biegł na nowo) przez wskazane powyżej czynności właściwych organów, które to czynności albo odnosiły się do postępowania administracyjnego w ramach nieprawidłowości ciągłej albo też odnosiły się do postępowania karnego. Tak więc nie upłynął czteroletni okres przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, który to termin rozpoczął bieg po dniu wypłaty pomocy publicznej (tj. 12 października 2017 r.), a następnie okres ten uległ przerwaniu w 2017 r., co najmniej raz w 2019 r. i dwa razy w 2020 r. i zakończył się na skutek doręczenia skarżącej w dniu 19 października 2022 r. ostatecznej decyzji z 12 października 2022 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do przedawnienia, bowiem od daty 13 października 2017 r. do 19 października 2022 r. - łącznie z okresami, które przerywały bieg przedawnienia i nie były one dłuższe niż 4 lata - minęło trochę powyżej 4 lat, a więc nie nastąpiło przekroczenie podwójnego (8 letniego) okresu przedawnienia. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniosła strona, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., istotne naruszenie norm postępowania sądowoadministracyjnego polegające na : 1. naruszeniu art. 3 § 1 ustawy P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. oraz w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy P.p.s.a., 2. niezastosowaniu środka, o którym mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy P.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., polegającym na dokonaniu przez organ nieprawidłowych ustaleń w zakresie zasadniczej dla sprawy okoliczności, tj. daty przerywającej bieg terminu przedawnienia dochodzenia nieprawidłowości wskazanej w decyzji. Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skierowane do skarżącej wezwanie z listopada 2017 r. nie spełnia warunków o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95. Aby bowiem wywołać skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia akt ten musi określać w wystarczająco dokładny sposób operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości. Podkreślono także, że Sąd rozstrzygnął sprawę w oparciu o nowe dowody i nowe okoliczności, zdaniem strony wykraczając tym samym poza ramy przewidziane przepisami ustawy, tj. art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a. Sąd administracyjny w miejsce organu przeprowadził bowiem zasadniczą czynność należącą do postępowania administracyjnego. Organ, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W przypadku zarzutów opartych na twierdzeniach odnośnie naruszenia przepisów postępowania, a tylko takie zostały podniesione w niniejszej skardze kasacyjnej, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do stwierdzenia, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia. W pierwszym z procesowych zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono naruszenie przez WSA w Warszawie art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit c tej ustawy, bez wskazania (w treści zarzutu) na czym w istocie naruszenie tych regulacji miałoby polegać, a także jaki to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zarzut ten, w swojej treści nie został należycie skonkretyzowany. Dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. jej autor wiąże z nieuchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, w której to organ przyjął błędną datę przerwania biegu terminu przedawnienia, a także z przeprowadzeniem przez WSA w Warszawie dowodów z dokumentów, właśnie na okoliczność przerwania biegu terminu przedawnienia przez zupełnie inne zdarzenie niż to, które przyjął organ. Chodzi tu o okoliczności związane z postawieniem skarżącej zarzutów w postępowaniu karnym. Odnosząc się do tego rodzaju stwierdzeń skarżącej kasacyjnie zauważyć należy, że WSA w Warszawie, wbrew jej sugestiom, nie stwierdził, że organ błędnie ustalił datę przerwania biegu terminu przedawnienia. Sąd pierwszej instancji bowiem uznał za prawidłowe ustalenie, że do przerwania biegu terminu przedawnienia doszło w momencie doręczenia skarżącej wezwania z 15 listopada 2017 r. Jednakże, niejako alternatywnie, Sąd zauważył, że nawet gdyby teoretycznie przyjąć, iż doręczenie tego wezwania nie wywołało tego rodzaju skutku, jakim jest przerwanie biegu terminu przedawnienia, to kolejno nastąpiło szereg zdarzeń, które również sukcesywnie skutkowały kolejno przerywaniem tego terminu. Wśród tych zdarzeń Sąd wskazał między innymi na okoliczności związane z przedstawieniem skarżącej zarzutów w postępowaniu karnym. Z tego więc względu w sprawie nie sposób jest mówić o tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę pomimo stwierdzenia, iż organ niewłaściwe przyjął datę przerwania biegu terminu przedawnienia. Tego rodzaju stwierdzenie skarżącej kasacyjnie nie znajduje uzasadnionych podstaw. W konsekwencji więc oparty na nim zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Podobnie brak jest podstaw do uznania zasadności drugiego zarzutu skargi kasacyjnej, w którym powołano się na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy P.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., polegającym na dokonaniu przez niego nieprawidłowych ustaleń w zakresie zasadniczej dla sprawy okoliczności, tj. daty przerwania biegu terminu przedawnienia dochodzenia nieprawidłowości wskazanej w decyzji. W tym wypadku także sama postać zarzutu nie została dostatecznie skonkretyzowana. Autor skargi kasacyjnej, jak wynika z postaci samego zarzutu, przedstawionego w petitum skargi kasacyjnej, w jego treści podnosi zaakceptowanie przez Sąd nieprawidłowego ustalenia przez organ daty przerwania biegu terminu przedawnienia. Nie wskazuje jednak konkretnej postaci tych, nieprawidłowych według niej ustaleń, poza zdawkowym stwierdzeniem odnośnie tego, że zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie można wiązać z doręczeniem mu zawiadomienia z 15 listopada 2017 r. W uzasadnienia skargi kasacyjnej, w tym jego fragmencie który odnosi się do przedmiotowego zarzutu, wskazuje natomiast na dopuszczenie się przez Sąd pierwszej instancji naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez przeprowadzenie zupełnie nowego dowodu, na zupełnie nową okoliczność, która nie była znana w postępowaniu administracyjnym. Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zarzut ten nie może zostać uznany za skuteczny, co wynika przede wszystkim z wadliwości jego konstrukcji, niewskazującej dostatecznie jasno i precyzyjnie postaci podnoszonego w nim naruszenia prawa, a także tego, że uzasadnienie skargi kasacyjnej, w części odnoszącej się do tego zarzutu, nie przystaje do jego postaci. Opiera się ono bowiem na odmiennej podstawie prawnej (zawierającej art. 106 § 3 P.p.s.a.) od tej przytoczonej w zarzucie, a przy tym odwołuje się ono do zupełnie innych twierdzeń związanych z okolicznościami faktycznymi sprawy. W tym miejscu dodać jedynie należy, że wskazanie kolejnych zdarzeń, skutkujących również przerywaniem biegu terminu przedawnienia, nie może być rozpatrywane jako zakwestionowanie przez Sąd ustalenia organu, co do przerwania biegu terminu przedawnienia, w związku z doręczeniem skarżącej wezwania z 15 listopada 2017 r. Subsydiarność tego rodzaju argumentacji nie pozwala na przyjęcie, że Sąd przeprowadził w sprawie zupełnie nowe ustalenia, nieznane w postępowaniu administracyjnym, do czego nie był uprawniony. Tak więc również ten zarzut nie znajduje uzasadnionych podstaw. Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną. Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w zw. z art. 207 § 1 P.p.s.a., oraz § 14 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, dalej zwanego rozporządzeniem) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącej kasacyjnie na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR kwotę 900 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.