I GSK 512/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku S. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 401/24 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 10 września 2024 r., nr 36/2024 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 22 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 401/24, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę S. K. (dalej zwanej: skarżącą) na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z 10 września 2024 r. nr 36/2024 w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za należności z tytułu podlegania zwrotowi dofinansowania. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w związku z faktem, że decyzja orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jest ostateczna, a skarga do WSA w Białymstoku na tę decyzję została oddalona, IZ RPOWP wystawiła tytuł wykonawczy na jej podstawie, a następnie wobec skarżącej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. W toku postępowania egzekucyjnego zajęte zostały rachunki bankowe skarżącej. Skarżąca wskazała, że do momentu wniesienia skargi kasacyjnej ściągnięto z ww. rachunków łącznie kwotę 294 206,14 zł, co stanowi dla skarżącej znaczne obciążenie finansowe. Ponadto wskazała także, że z okoliczności przedstawionych w niniejszej skardze kasacyjnej wynika, że w związku z Wyrokiem TSUE z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 oraz zarzutem naruszenia art. 93c o.p. przy wydawaniu decyzji przez IŻ RPOWP z 17 marca 2022 r. nr 3/2022 zachodzi bardzo wysokie prawdopodobieństwo konieczności uchylenia wyroku WSA, decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że zajęte rachunki bankowe są związane z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą. Ich zajęcie w ramach niniejszego postępowania skutkuje w jej ocenie nie tylko oczywistymi dolegliwościami dla skarżącej jako osoby fizycznej, ale także niemożnością prowadzenia rozliczeń z kontrahentami, w tym niemożnością regulowania bieżących zobowiązań związanych z działalnością gospodarczą - zajęcie grozi brakiem możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że wniesiony przez skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest dopuszczalny i podlega rozpoznaniu. Jak wskazano bowiem w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07 (ONSAiWSA 2007 r., nr 4, poz. 77), strona skarżąca, która po oddaleniu skargi wniosła w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dokonując oceny zasadności tego wniosku należy wskazać, że istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (por. np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1651/19; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r. sygn. akt II GZ 139/08). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika z kolei, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony uregulowanej w tym przepisie (np. postanowienia NSA z: 3 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1427/11, z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt I FZ 90/20). Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem wskazywać konkretne okoliczności świadczące o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z: 1 marca 2019 r. sygn. akt I OZ 174/19; 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja kwoty wynikającej z przedmiotowej decyzji może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do pełnej sytuacji materialnej i finansowej skarżącej. W rozpoznanej sprawie możliwość takiej analizy nie zachodzi. Skarżąca nie wskazała jak kształtuje się jej sytuacja finansowa. Nie wskazała także jakim majątkiem dysponuje. Również w aktach sprawy brak ww. informacji i dokumentów potwierdzających obecną sytuację materialną i finansową skarżącej. Skarżąca we wniosku wskazała jedynie, że wobec skarżącej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, w toku którego zajęte zostały rachunki bankowe skarżącej. Skarżąca wskazała, że ściągnięto z ww. rachunków łącznie kwotę 294 206,14 zł, co stanowi dla skarżącej znaczne obciążenie finansowe. Ponadto skarżąca zaznaczyła, że "zajęte rachunki bankowe są związane z prowadzoną przez Skarżącą działalnością gospodarczą. Ich zajęcie w ramach niniejszego postępowania skutkuje więc nie tylko oczywistymi dolegliwościami dla Skarżącej jako osoby fizycznej, ale także niemożnością prowadzenia rozliczeń z kontrahentami, w tym niemożnością regulowania bieżących zobowiązań związanych z działalnością gospodarczą. W prostej konsekwencji zajęcie grozi zatem brakiem możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej." Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie stosownymi dokumentami, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne twierdzenia. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Odnosząc się z kolei do stwierdzenia skarżącej, że w związku z wyrokiem TSUE prawdopodobnym jest uchylenie wyroku sądu I instancji należy stwierdzić, że podnoszona trafność zarzutów skargi kasacyjnej i wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji w ogóle nie są przesłankami wstrzymania wykonania decyzji. Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania decyzji ponownie. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, skarżąca może wówczas przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Jednocześnie stwierdzić należy, że sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada zasadności skargi, a jedynie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji