I GZ 124/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt III SPP/Lu 96/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Jerzego Drwala w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 10 maja 2023 r., nr 9003-2023-000683 w przedmiocie płatności ekologicznej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. umorzyć postępowanie z wniosku o wyłączenie Sędziego WSA Jerzego Drwala.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 8 stycznia 2025 r., sygn. akt III SPP/Lu 96/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek W. T. (dalej: skarżący) o wyłączenie sędziego WSA w Lublinie Jerzego Drwala. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Postanowieniem z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 392/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę W. T. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 10 maja 2023 r. w przedmiocie płatności ekologicznej, w związku z nieuiszczeniem przez skarżącego wpisu od skargi. Postanowieniem z 22 listopada 2024 r., sygn. I GZ 373/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione przez skarżącego zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Lublinie z 26 czerwca 2024 r. Ponadto w postępowaniu wpadkowym postanowieniem z 11 września 2024 r., sygn. akt III SPP/Lu 96/24 WSA w Lublinie odrzucił wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie sądu z 31 lipca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 11 czerwca 2024 r. odmawiające zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z 31 października 2023 r. sygn. akt III SPP/Lu 81/23 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z 8 października 2024 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziego WSA w Lublinie Jerzego Drwala. We wniosku skarżący wskazał, że sędzia działał na jego niekorzyść. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia Jerzy Drwal złożył przewidziane w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), pisemne wyjaśnienie, oświadczając, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. W zaskarżonym postanowieniu z 8 stycznia 2025 r. WSA w Lublinie oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego Jerzego Drwala na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a.. Jednocześnie wskazał, że rozstrzyganie wniosku skarżącego jest w pewnym sensie bezprzedmiotowe, skoro postępowanie główne, sygn. akt III SA/Lu 392/23 zostało zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r. o odrzuceniu skargi. Sąd jednak nie dysponuje instrumentem, procesowym, który pozwalałby na umorzenie postępowania wpadkowego, bowiem regulacja zawarta w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego (głównego) toczącego się na skutek złożenia skargi, zaś regulacja zawarta w art. 249a p.p.s.a. dotyczy wyłącznie postępowania wpadkowego w zakresie przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 8 stycznia 2025 r. wniósł skarżący. Wniósł o unieważnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz o wyłączenie od orzekania we wszystkich sprawach skarżącego wskazanych w zażaleniu sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie wniesiona przez skarżącego skarga została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 392/23. Postanowieniem z 22 listopada 2024 r., sygn. I GZ 373/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione przez stronę zażalenie na powyższe postanowienie, co jest równoznaczne z uprawomocnieniem się orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Jak wynika z akt sprawy orzeczenie stało się prawomocne od 22 listopada 2024 r. Należy zauważyć, że prawomocne postanowienie o odrzuceniu skargi oznacza, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Zatem rozpoznanie wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego WSA Jerzego Drwala w postępowaniu wpadkowym dotyczącym prawa pomocy, stało się bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego WSA Jerzego Drwala w dniu 8 stycznia 2025 r. powinien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt I GZ 202/20 i I GZ 203/20; z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt I GZ 149/20; z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II GZ 817/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziego WSA w Lublinie Jerzego Drwala.