I GZ 296/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2705/24 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi L. O. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 lipca 2024 r., nr 171/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 28 lutego 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2705/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, Sąd pierwszej instancji) oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi L. O. (dalej: skarżący) na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ) z 18 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący wniósł skargę na postanowienie organu z 18 lipca 2024 r. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 i 1685,; dalej: p.p.s.a.) WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z 18 lipca 2024 r. z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonego aktu. Skarżący w piśmie z 3 kwietnia 2025 r. (data stempla pocztowego) zatytułowanym "SKARGA – Zażalenie do NSA Na postanowienie Prezesa ARiMR z dnia 18 lipca 2024 r. nr 171/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania" zaskarżył "w całości postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 lipca 2024 r. nr 171/2024" zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 7 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu, podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że skarżący dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw; b) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego; c) art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa d) art. 11 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy; 2. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 58 § 1 k.p.a. polegającą na przyjęciu zbyt rygorystycznej interpretacji przesłanki "braku winy" w uchybieniu terminu. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Ponadto wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarządzeniem przewodniczącego V Wydziału WSA w Warszawie z 10 kwietnia 2025 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania treści sporządzonego przez niego pisma przez wyjaśnienie, czy jest to zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 28 lutego 2025 organu z 18 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czy uzupełnienie skargi na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 18 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi z 30 kwietnia 2025 r. skarżący sprecyzował, że jest to zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 2705/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu zażaleniowym jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2025 r. w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organu z 18 lipca 2024 r., dlatego poza zakresem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostają zawarte w zażaleniu zarzuty odnośnie postanowienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, będącego przedmiotem skargi do Sądu pierwszej instancji. Innymi słowy Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje wyłącznie postanowienie WSA w Warszawie dotyczące wstrzymania zaskarżonego postanowienia, a zarzuty dotyczące samego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie mogą być rozważane. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazania wymaga, że sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: czy wskazany we wniosku akt nadaje się do wykonania, a jeśli tak, to czy skarżąca w sposób przekonywujący wskazała na okoliczności przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej. A także czy okoliczności istnieją i dają podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania (tak m.in. NSA w postanowieniu z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 1377/11; treść tego postanowienia oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia czy umorzenia postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Sąd pierwszej instancji nie mógł bowiem zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem przedmiotem skargi do Sądu jest postanowienie organu dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącą żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw. Wobec powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest możliwe, bo ma ono charakter odmowny i nie podlega wykonaniu. Podniesiona w uzasadnieniu zażalenia argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazane w zażaleniu argumenty nie podważają skutecznie zgodności z prawem poglądu Sądu pierwszej instancji o zasadności odmowy udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Należy też wskazać, że wobec braku przedmiotu wykonalności zaskarżonego postanowienia, niecelowe stało się ocenienie, czy złożony wniosek o wstrzymanie jego wykonania został należycie uzasadniony, a skarżący uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności świadczące o tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec powyższego, skoro w sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a., zaś Sąd pierwszej instancji prawidłowo zauważa, że przedmiotowe postanowienie wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie mieści się w katalogu czynności podlegających wstrzymaniu, wniesione zażalenie podlega oddaleniu, jako bezzasadne. Końcowo, co do wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, należy wskazać, że zgodnie z art. 197 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje zażalenia na posiedzeniu niejawnym. Uprawnieniem sądu w myśl art. 90 § 2 p.p.s.a. jest skierowanie na posiedzenie jawne sprawy, która co do zasady podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, gdy sąd uzna to za stosowne. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu jawnym, gdyż przedmiot sprawy tego nie wymagał. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.