I GZ 378/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. [...] Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1277/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi B. [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 18 lutego 2025 r., nr KOC/3742/Ni/24 przedmiocie zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z odsetkami postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1277/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B. [...] Sp. z o.o. w W. wtrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 18 lutego 2025 r. w przedmiocie zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z odsetkami. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona skarżąca nie podała wystarczających informacji dotyczących jej możliwości finansowych ani nie dołączyła do wniosku pełnych informacji w postaci dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację finansową, które mogły by uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dołączone do skargi wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie 2 miesiące stanowią szczątkową informację o stanie majątkowym spółki. Skarżąca przedstawiła rachunek zysków i strat, z którego wynika, że rzeczywiście poniosła stratę w 2024 r., ale nie uprawnia to jeszcze do stwierdzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wskazał, że skarżąca poniosła duże koszty działalności operacyjnej w 2024 r. przy niewielkich przychodach, ale nie jest wiadome czy nie zyskała choćby poprzez zwiększenie wartości nieruchomości wskutek poniesienia kosztów na bliżej niezidentyfikowane usługi np. usługi obce. Końcowo podkreślił, że kwota pomocy, do której zwrotu skarżąca została zobowiązana jest stosunkowo nieznaczna i wynosi 45.391, 59 zł. Zaś w związku z tym, że zwrot kwoty dofinansowania zawsze prowadzi w swych skutkach do uszczuplenia środków majątkowych, przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." poprzez bezzasadne oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w tym poprzez pominięcie, że z dowodów przedstawionych przez skarżącą jednoznacznie wynika, że: na rachunku bankowym skarżącej w dniu 1 stycznia 2025 r., pozostawało 8.952, 65 zł, w dniu 31 stycznia 2025 r. pozostawało 6. 741, 87 zł, w dniu 1 lutego 2025 r., pozostawało 6741, 87 zł a w dniu 28 lutego 2025 r., zaledwie 4.494, 12 zł. Na pomocniczym rachunku skarżącej (zarówno gotówkowym jak i walutowym) saldo w wyżej wymienionym okresie było ujemne. Zasoby pieniężne skarżącej są kilkukrotnie mniejsze niż kwota, na jaką opiewa zaskarżona decyzja a stan rachunków w okresie poprzedzającym jest bez znaczenia, bowiem z punktu widzenia zagrożenia dla funkcjonowania skarżącej kluczowe znaczenie ma stan jej zasobów finansowych w chwili, gdy zaskarżona decyzja staje się ostateczna. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Stanowisko Sądu pierwszej instancji pozostaje jak najbardziej słuszne. Sytuacja majątkowa strony wnioskującej o udzielenie ochrony tymczasowej musi być w pełni wykazana. Nie wystarczy w tym miejscu złożenie dokumentów na moment wydania decyzji o zwrocie środków. Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że dokumenty załączone do wniosku nie obrazują sytuacji majątkowej w sposób, który pozwoliłby na ocenę wystąpienia przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodzić się należy, że przedstawienie wyciągów z rachunków bankowych z okresu stycznia i lutego 2025 r., oraz rachunku zysków i strat za rok 2024, to zdecydowanie za mało, aby w pełni dokonać oceny sytuacji majątkowej skarżącej. Zasadnie wskazano, że skarżąca nie przedstawiła informacji o środkach majątkowych. Nie można się w tej sytuacji zgodzić z argumentacją zażalenia, że dla zastosowania ochrony tymczasowej wystarczy, że skarżąca wykaże aktualny stan rachunków bankowych. Nie sposób w takim przypadku dokonać oceny sytuacji majątkowej skarżącej z uwagi na brak przedstawienia dokumentów, które pozwoliły na ocenę zaistnienia przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Należy wskazać, że do złożonego zażalenia skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów, które wskazałyby na zaistnienie przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji nie ma możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej skarżącej w stosunku do kwoty do zwrotu, jaka wynika z zaskarżonej decyzji. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Obowiązkiem sądu jest zatem ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt I GSK 946/16). W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia znacznej szkody bądź też trudnych do odwrócenia skutków. Zaś sama konieczność zwrotu środków nie stanowi samej z siebie przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.