I GZ 481/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. S. na postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 260/25 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 6 listopada 2023 r. nr SKO-4230/105/2023 w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadającej do zwrotu do budżetu miasta postanawia: uchylić postanowienie zawarte w punkcie 3 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 260/25 po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 6 listopada 2023 r. w przedmiocie określenia należności z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję, 2. umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, 3. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy na rzecz K. S. kwotę 3 269,00 zł (trzy tysiące dwieście sześćdziesiąt dziewięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku w odniesieniu do kosztów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że o kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (1 469,00 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (1 800,00 zł). Należne pełnomocnikowi na podstawie § 2 pkt 5 zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) wynagrodzenie miarkowano na podstawie art. 206 p.p.s.a. i przyznano w wysokości 1 800,00 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy w ocenie Sądu pierwszej instancji obniżenie wynagrodzenia było uzasadnione z uwagi na zakres w jakim skarga zasługiwała na uwzględnienie. W zażaleniu na powyższe postanowienie zawarte w pkt III wyroku skarżący zarzucił: a) naruszenie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych w związku z art. 206 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów skutkujące obniżeniem kosztów postępowania w części obejmującej wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego z powołaniem się na przesłankę zakresu w jakim skarga zasługiwała na uwzględnienie mimo, że ustalenia faktyczne i prawne sprawy - w świetle nakładu pracy pełnomocnika i istotności uzyskanych rozstrzygnięć - nie dawały podstaw do zastosowania miarkowania, co narusza wyżej wskazane przepisy proceduralne oraz przepisy rozporządzenia określającego stawki minimalne wynagrodzenia pełnomocnika; b) naruszenie art. 206 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 166 poprzez arbitralne i nieuzasadnione zastosowanie instytucji miarkowania bez należytego wyjaśnienia podstaw obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika w niniejszej sprawie; c) błąd w zakresie ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy przez zignorowanie nakładu pracy pełnomocnika w zakresie rozpoznania niniejszej sprawy, w tym pominięcie tej okoliczności, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2025 roku wydanym w sprawie I GSK 1355/24 na skutek skutecznej skargi kasacyjnej złożonej przez pełnomocnika skarżącego uchylono wydany w toku niniejszego postępowania wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 marca 2024 roku (sygn. akt: I SA/Bd 73/24) uwzględniając m.in. zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań stanowiących przedmiot postępowania w niniejszej sprawie, co skutkowało uchyleniem decyzji organu drugiej instancji w całości, a nie w jakiejkolwiek części. Stąd wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach (punkt 3 wyroku) w ten sposób, aby zasądzić na rzecz skarżącego pełne koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika skarżącego w wysokości obejmującej minimalne wynagrodzenie ustalone stosownie do wartości przedmiotu sprawy zgodnie z przepisami przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Zasądzenie na rzecz skarżącego dodatkowo kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika w niniejszym postępowaniu zażaleniowym oraz zasądzenie kosztów w części obejmującej opłatę od zażalenia oraz o rozpoznanie zażalenia na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast stosownie do art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (§ 1). Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (§ 2). Z powyższych uregulowań wynika, że zwrot kosztów postępowania musi nastąpić w "niezbędnym" zakresie. Stosownie zaś do treści art. 206 p.p.s.a. wskazanego jako podstawa zażalenia, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Możliwość uznania przez sąd, że zaistniał uzasadniony przypadek pozwalający na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części nie jest uzależniona od konieczności częściowego uwzględnienia skargi. Oznacza to, że pojęcie "uzasadnionych przypadków", o którym stanowił art. 206 p.p.s.a. nie jest ściśle związane z przypadkiem częściowego uwzględnienia skargi przez sąd (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 499/18). W sytuacji stosowania art. 206 p.p.s.a. Sąd obowiązany jest nie tylko wyjaśnić dlaczego zdecydował się skorzystać z tej instytucji, ale również wyjaśnić sposób i powody przyjętej metody miarkowania kosztów podlegających zwrotowi. Wprawdzie treść art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania Sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem Sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA: z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11; z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 499/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 sierpnia 2025 r. w zakresie zastosowania art. 206 p.p.s.a. nie spełnia tych wymogów, ponieważ w żaden sposób nie wyjaśnia jak obliczono zasądzoną kwotę. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika jakie przesłanki miały wpływ na ustalenie wysokości kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji wskazuje tylko, że "obniżenie wynagrodzenia było uzasadnione z uwagi na zakres w jakim skarga zasługiwała na uwzględnienie". Ustawa nie wskazuje wprost metody "miarkowania", a jedynie dopuszcza możliwość jej zastosowania przez Sąd w uzasadnionych przypadkach, co oznacza, że w sytuacji zastosowania art. 206 p.p.s.a. szczególnie dokładnie wyjaśnić należy stronie skarżącej metodę i powody obniżenia kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ponownie rozpoznając kwestię zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, Sąd I instancji wyjaśni szczegółowo sposób i powody przyjętej metody miarkowania kosztów podlegających zwrotowi. Sąd będzie miał też na uwadze, że miarkowanie zwrotu kosztów postępowania należy godzić z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może być on uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie sądu I instancji. Zważywszy na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.