I OSK 1014/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 884/21 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 września 2021 r., nr KO.441.264.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 884/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E. W. (dalej również: "skarżąca kasacyjnie", "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 2 września 2021 r., nr KO.441.264.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wywiodła E. W. Pismem z 22 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącej poinformował o jej śmierci. W aktach sprawy znajduje się również odpis skrócony aktu zgonu nr [...] (k. 72 akt), nadesłany przez Urząd Stanu Cywilnego w A. w odpowiedzi na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2023 r. Z dokumentu tego wynika, że E. W.– córka S. i K. – zmarła 20 marca 2023 r., w A. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "ppsa"), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że w sprawie zgłasza się osoba, którego interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W ocenianej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku oddalającego skargę na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: "uśr"), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do ust. 1b ww. normy, świadczenie przysługuje również osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (ust. 1b). Z analizy ww. przepisów wynika, że sporne świadczenie jest ściśle związane z osobą skarżącej. Celem zasiłku pielęgnacyjnego jest bowiem udzielenie pomocy osobie, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad inną osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Tym samym uprawnienie do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wywołane złożonym przez skarżącą w procedowanej sprawie wnioskiem, nie podlega dziedziczeniu i nie dotyczy interesu prawnego innych osób. Wobec śmierci skarżącej kasacyjnie brak było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż przeszkoda do prowadzenia postępowania nie ma charakteru przejściowego. Jak stanowi art. 124 § 3 ppsa, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W tej sytuacji należało zatem umorzyć postępowanie sądowe wywołane skargą kasacyjną. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.