Sygnatura
I OSK 1133/22
Wyrok NSA z 6 maja 2025 r., I OSK 1133/22 – reforma rolna
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 6 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K., M. K., J. P. i P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2848/20 w sprawie ze skargi H. K., M. K., J. P. i P. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2020 r., nr GZ.rn.625.125.2017 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2848/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") oddalił skargę H. K., M. K., J. P. i P. P. (dalej: "Skarżący") na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister", "Organ") z 5 listopada 2020 r., nr GZ.rn.625.125.2017 w przedmiocie reformy rolnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucali naruszenie: I. przepisów postępowania, a to: 1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej, tj. bezkrytyczne skompilowanie uzasadnienia z dosłownych stwierdzeń zaskarżonej decyzji Ministra oraz brak należytego wyjaśnienia zakresu związania Ministra wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2017 r. o sygn. akt I OSK 1215/15; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez powielenie w zaskarżonym wyroku dokonanej przez organ administracji reasumpcji oceny materiału dowodowego i wyrażenia prawnych ocen sprzecznych z wydanymi już w sprawie wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2014 r. o sygn. akt I SA/Wa 2179/14 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2017 r. o sygn. akt I OSK 1215/15; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez: a) ustalenie, że dwór stanowił centrum zarządzania uprawami i przez to jest funkcjonalnie związany ściśle z rolniczą częścią wywłaszczonej nieruchomości, pomijając przy tym ustalone w sprawie okoliczności zatrudniania zarządcy, a także braku ustalenia miejsca jego zamieszkania we dworze; b) ustalenie, że do dworu nie przylegał park i oparcia się w swej ocenie na protokole przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej, pomimo istnienia dokumentów urzędowych podważających jego wiarygodność, jak również pominięcia innych dowodów świadczących o istnieniu parku/opinia biegłego, zeznania świadków, stron. 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 5 Konstytucji poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść Skarżących rozbieżności wynikających z materiału dowodowego co do istnienia parku oraz wyodrębnienia pomieszczenia zarządczego w budynku dworu w majątku [...] - co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, a art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz.13, dalej: "dekret") poprzez uznanie, że zespół dworsko - parkowy oznaczony we wniosku podpadał w całości pod działanie przepisów tego aktu prawnego. Wobec powyższego wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania. Nadto, wnieśli o przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania - Nadleśnictwo B. (dalej: "Nadleśnictwo") wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, a także wniosło o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację o śmierci Skarżącej – H. K. Następnie ustalono jej następców prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony skarżącej kasacyjnie do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza wskazanych w niniejszej sprawie podstaw skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że złożona skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są nietrafne. Należy wskazać, iż w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. został wadliwie skonstruowany. Skarżący kasacyjnie nie wskazali konkretnego przepisu, z podaniem numeru właściwej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, który, w jej ocenie, naruszył Sąd I instancji. Zatem nie sprecyzowali zarzutu, nie przytoczyli właściwie podstaw kasacyjnych, a tym samym uniemożliwili ustalenie granic zaskarżenia. Skoro zatem art. 8 k.p.a. dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, to Skarżący kasacyjnie musieli wskazać chociażby konkretny paragraf, który - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - został naruszony przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Pogląd ten jest obecnie powszechnie akceptowalny w orzecznictwie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 2034/06 ; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2520/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2360/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2362/19, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. Natomiast to autor skargi kasacyjnej winien przywołać podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jego zdaniem naruszył Sąd I instancji. Stanowi to jego powinność, gdyż jest on profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1151/21, źródło CBOSA). Ponadto w świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, źródło CBOSA). W skardze kasacyjnej podniesione zostały jedynie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Jako pierwszy został powołany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej, tj. bezkrytyczne skompilowanie uzasadnienia z dosłownych stwierdzeń zaskarżonej decyzji Ministra oraz brak należytego wyjaśnienia zakresu związania Ministra wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2017 r. o sygn. akt I OSK 1215/15. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Dlatego, co należy podkreślić polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni, bądź zastosowania prawa (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13, źródło CBOSA). Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 481/14, źródło CBOSA), co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Z powyższych przyczyn zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest w oczywisty sposób bezzasadny. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Piśmiennictwo i praktyka sądowa jednolicie przyjmują, że w świetle treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (T. Woś, Komentarz do art. 153, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 895; zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, źródło CBOSA). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1531/21, źródło CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w przedmiotowej sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2014 r. o sygn. akt I SA/Wa 2179/14 oraz Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 marca 2017 r. o sygn. akt I OSK 1215/15. Sąd I instancji przyjął za podstawę swojej oceny prawnej rozumienie pojęcia "związek funkcjonalny" oraz pojęcia "nieruchomość ziemska", wynikające z wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, wypracowanej w wieloletniej już praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego wskazując m.in., że pod pojęciem "nieruchomość ziemska", używanym w dekrecie, należy rozumieć nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tzn. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej. Wyrokiem z dnia 3 marca 2017 r. o sygn. akt I OSK 1215/15 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił te zarzuty skargi kasacyjnej, które kwestionowały prawidłowość wyznaczenia w załączniku do decyzji organu odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2014 r. obszaru uznanego przez organ odwoławczy i przez Sąd I instancji za niespełniający wymagań dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, skoro ujęto w nim część, która była w przeszłości zabudowana obiektami gospodarczymi typu obora, stodoła czy chlew. Ponadto wskazał, że "Jeżeli bowiem związek funkcjonalny w ramach przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej miał polegać na wzajemnych powiązaniach obu wskazanych części nieruchomości, to nawet jeśli zespół dworsko – parkowy nie mógł prawidłowo funkcjonować bez części rolniczej, to jednak nie zostało ustalone, aby część rolnicza nie mogła prawidłowo funkcjonować bez części dworsko – parkowej". Zatem niezasadnie zarzucono Sądowi I instancji art. 153 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2017 r. nie przesądził, że nieruchomość obejmująca niewielki dwór wraz z terenem przyległym do niego nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej. Kwestia ta została pozostawiona ocenie organu administracji, który miał ustalić "związek funkcjonalny". Związek funkcjonalny w ramach przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej miał polegać na wzajemnych powiązaniach obu wskazanych części nieruchomości: zespołu dworsko – parkowego i części rolniczej. Organ rozpoznając ponownie sprawę i analizując położenie budynków gospodarczych - w bliskiej odległości od dworu - prawidłowo uznał, że nie jest możliwe wyodrębnienie w sposób zdecydowany części dworsko-parkowej i części gospodarczej. Sąd I instancji zasadnie zaakceptował ustalenia organu i przyjął, że przedmiotowy obszar był zorganizowaną całością gospodarczą i pozostawał w związku funkcjonalnym z częścią rolną majątku. W majątku nie było zarządcy a z opisu budynków nie wynika natomiast, aby na terenie majątku istniał budynek o charakterze administracyjnym. Wobec tych okoliczności organ słusznie uznał, że zarząd odbywał się z dworu a te ustalenia zasadnie zaakceptował Sąd I instancji. Z przedstawionych powyżej względów zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny. Tym samym ani organy ani Sąd I instancji nie uchybiły normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., jak również w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 5 Konstytucji. Sąd I instancji, dokonując kontroli decyzji Organu pod kątem naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., słusznie uznał, że w sprawie zostały podjęte wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, na podstawie zebranego materiału dowodowego. Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej analizy materiału dowodowego, uwzględnił w stanie faktycznym wszystkie okoliczności sprawy, a swoją ocenę uzasadnił nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Zarzut naruszenia art. art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. byłby skuteczny jedynie wówczas, gdyby skarżący kasacyjnie wykazał pominięcie dowodów znajdujących się w posiadaniu organu. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. WSA właściwie rozpatrzył przedmiotową sprawę wydając orzeczenie mające oparcie w niekwestionowanym stanie faktycznym. Na marginesie stwierdzić należy, że w polskim prawie administracyjnym obowiązuje co prawda zasada oficjalności, obligująca organ do zebrania materiału dowodowego, nie może to jednak prowadzić do nakładania na organ nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, na które powołuje się strona. Ponadto Sąd I instancji skontrolował przeprowadzone przez organ postępowanie i nie stwierdził uchybień w postaci nie działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i w sposób pogłębiający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Realizując obowiązek należytego wyjaśnienia sprawy organy ustaliły ponad wszelką wątpliwość fakty i zdarzenia, które miały znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli miały znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny co również zasadnie dostrzegł Sąd I instancji. W ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że istniał związek funkcjonalno – organizacyjny i finansowy budynków gospodarczych i prowadzonej działalności rolnej w majątku z zespołem dworsko-parkowym. Ponadto zabudowania gospodarcze istniejące w dniu przejęcia majątku na cele reformy rolnej wskazują na prowadzenie przez właścicieli gospodarki rolnej, obok uprawy juki i asklepiasu. Budynki gospodarcze typu obora, stodoła, chlew były związane z gospodarką rolnej prowadzonej w majątku i służyły jej celom, co ustaliły organy a zaakceptował Sąd I instancji. Protokół przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej wyszczególnia 43 ha gruntów ornych, z czego z przeznaczeniem pod uprawy [...] - 30 ha. Również pozostałe 13 ha gruntów ornych przeznaczonych było pod inne uprawy. Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało istnienie związku funkcjonalnego istniejących obiektów z prowadzoną gospodarką rolną majątku [...]. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów konstytucyjnych a mianowicie art. 2 i art. 5 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią wzorce konstytucyjne, które realizowane są następnie w ustawach. Przepisy te, nie zostały naruszone przez Sąd I instancji, jak również przez orzekające wcześniej organy administracji. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżony wyrok nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 czerwca 2022
- Symbol z opisem
- 6290 Reforma rolna
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
- Sędziowie
- Anna Wesołowska Karol Kiczka /przewodniczący/ Piotr Niczyporuk /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 184 · Dz.U. 2024 poz. 935
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I OZ 235/25 · 28 kwietnia 2025
Postanowienie NSA z 28 kwietnia 2025 r., I OZ 235/25 – reforma rolna
Sygnatura: I OZ 234/25 · 25 kwietnia 2025
Postanowienie NSA z 25 kwietnia 2025 r., I OZ 234/25 – reforma rolna
Sygnatura: I OZ 233/25 · 25 kwietnia 2025
Postanowienie NSA z 25 kwietnia 2025 r., I OZ 233/25 – reforma rolna
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny