I OSK 1904/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędzia NSA Mariola Kowalska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. i P.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt II SAB/Wr 641/25 w sprawie ze skargi A.B. i P.B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Świdnickiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod realizację inwestycji drogowej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 8 lipca 2025 r., sygn. akt II SAB/Wr 641/25 oddalił skargę A.B. i P.B. (dalej "skarżący") na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod realizację inwestycji drogowej. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w całości zarzucili: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm., dalej "u.g.n.") poprzez przyjęcie, że w granicach sprawy administracyjnej w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne i przejęte z mocy prawa na własność gminy mieści się badanie okoliczności wskazujących na zasadność i szanse wykorzystania wydzielonych działek gruntu pod inwestycję drogową. W konsekwencji Sąd I instancji błędnie ustalił, że wszystkie czynności podejmowane przez organ były uzasadnione i zmierzały do załatwienia sprawy. Tymczasem z brzmienia art. 98 ust. 1 u.g.n wynika, że skutek prawnorzeczowy w postaci przejścia prawa własności na podmiot publicznoprawny następuje z mocy prawa, o ile działka przeznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną, co też miało miejsce w niniejszej sprawie; II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i niewydaniu wyroku stwierdzającego, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także niezobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, gdy z akt sprawy wynika, iż organ podejmował czynności pozorne niezmierzające do załatwienia sprawy administracyjnej, niemieszczące się w granicach sprawy administracyjnej w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania; b) art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 12, art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieprzyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że Starosta [...] naruszył zasadę szybkości i prostoty postępowania, zasadę legalizmu oraz prawdy materialnej, ponieważ skoncentrował się na ustaleniach faktycznych wykraczających poza granice sprawy administracyjnej i nie ustalił okoliczności istotnych, a także nie podjął postępowania dowodowego; c) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia wyroku, niewyjaśniające przyczyn, dla których w ocenie Sądu czynności podejmowane przez organ I instancji były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i mieściły się w granicach sprawy administracyjnej zakreślonej przepisami prawa materialnego, w tym art. 98 ust. 1 u.g.n. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Starostę [...]; 2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 3. zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. złożono oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. Odpowiedz na skargę kasacyjną nie została złożona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a., ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczone są wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej należało przypomnieć, że Sąd I instancji przyjął za podstawę orzekania stan sprawy, zgodnie z którym decyzją z 6 czerwca 2023 r. – wydaną na wniosek skarżących – zatwierdzono podział należącej do skarżących działek nr A i B, [...], obręb [...]. W wyniku podziału powstały m.in. działki nr C i D, [...], przeznaczone w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego trasy łączącej [...] z [...], przyjętym uchwałą nr XXII/713/08 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 12 czerwca 2008 r. na cel publiczny, pod drogi publiczne oznaczone na rysunku planu symbolami: 2KD-Z oraz 2KD-S. Jak podniesiono, z dniem 28 czerwca 2023 r., tj. z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, działki gruntu nr C i D przeszły na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. Wnioskiem z 27 lipca 2023 r. skarżący wystąpili do Prezydenta Wrocławia o podjęcie negocjacji w celu uzgodnienia wysokości odszkodowania w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. Pismem z 7 sierpnia 2023 r. Prezydent Wrocławia odmówił podjęcia negocjacji. W dniu 18 sierpnia 2023 r. skarżący złożyli do Prezydenta Wrocławia jako starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za przejęte z mocy prawa działki gruntu nr C i D, [...], obręb [...]. Pismem z 12 września 2023 r. Prezydent Wrocławia wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie stosownego pełnomocnictwa. Pismem z 21 września 2023 r. strona uzupełniła brak formalny wniosku o wszczęcie postępowania. Postanowieniem z 8 maja 2024 r. Wojewoda Dolnośląski wyznaczył Starostę [...] do rozpatrzenia sprawy o ustalenie i wypłatę odszkodowania z tytułu przejścia na rzecz Gminy Wrocław prawa własności wydzielonej pod drogę publiczną nieruchomości położonej we Wrocławiu, oznaczonej jako działki nr C i D, obręb [...]. Starosta, zawiadomieniem z 12 czerwca 2024 r. poinformował strony postępowania, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa zostanie rozpoznana do 30 września 2024 r. Następnie pismami z 13 czerwca 2024 r. wystąpił do Prezydenta Wrocławia o przesłanie uwierzytelnionej kopii dokumentacji z przeprowadzonych ze współwłaścicielami nieruchomości negocjacji, pełnomocnictwa dla pracownika Urzędu Miejskiego we Wrocławiu do reprezentowania Gminy Wrocław w przedmiotowych negocjacjach, oraz wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzonych dla działek nr C i D wg stanu na dzień 6 czerwca 2023 r. Prezydent Wrocławia pismem z 10 lipca 2024 r. przekazał ww. dokumenty, nie załączając jednakże uwierzytelnionej kopii dokumentacji z przeprowadzonych ze współwłaścicielami nieruchomości negocjacji. W konsekwencji Starosta ponownie, pismem z 8 sierpnia 2024 r. zwrócił się o nadesłanie uwierzytelnionej kopii dokumentacji z przeprowadzonych ze współwłaścicielami nieruchomości negocjacji w zakresie ustalenia odszkodowania za ww. działki. W odpowiedzi Prezydent nadesłał pismo, z którego wynika, że nie można jednoznacznie stwierdzić, by sporne działki przeszły z mocy prawa na własność Gminy Wrocław, bowiem zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego część z nich stanowi łąki, łąki rekreacyjne, wody powierzchniowe. Prezydent wskazał ponadto, że wobec istnienia tak szerokiego kręgu możliwych do wykorzystania przeznaczeń dla przedmiotowej nieruchomości nie jest zasadnym domniemywanie, że sporne działki gruntu zostały przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne. W konsekwencji Prezydent uznał, że nie podejmuje czynności związanych z ustaleniem odszkodowania w oparciu o art. 98 ust. 3 u.g.n. Kolejnym pismem z 22 sierpnia 2024 r. Starosta zwrócił się do Prezydenta o nadesłanie informacji czy sporne działki zostały wydzielone pod drogi publiczne bądź leżą w pasie drogi publicznej, zaś w przypadku braku nadania ww. działkom kategorii drogi publicznej o udzielenie informacji jaką kategorię drogi publicznej posiada działka nr A, obręb [...]. Pismem z 30 września 2024 r. Starosta wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy na dzień 15 stycznia 2025 r. Pismem z 1 października 2024 r. Starosta zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na pismo z 22 sierpnia 2024 r. W odpowiedzi Prezydent wskazał, że pismo z 22 sierpnia 2024 r. zostało przekazane do Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu. Pismem z 23 kwietnia 2024 r. (które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w dniu 7 października 2024 r.) skarżący złożyli do Wojewody Dolnośląskiego za pośrednictwem Starosty ponaglenie na działanie Starosty [...]. Ponaglenie zostało przekazane do Wojewody przy piśmie z 9 października 2024 r. Postanowieniem nr NRŚ-OR.7581.31.2024.KK Wojewoda Dolnośląski stwierdził, że Starosta [...] nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Pismem z 8 listopada 2024 r. Prezydent wskazał, że działka nr A, zgodnie z decyzją zrid została zabudowana infrastrukturą drogową, a status drogi publicznej uzyska po zaliczeniu [...] do kategorii dróg publicznych stosowną uchwałą. Do tego czasu stanowi drogę wewnętrzną w zarządzie ZDiUM. Natomiast działki nr C i D nie zostały przewidziane pod pas drogowy drogi publicznej, a jako tereny niezbędne do realizacji obiektów i robót budowlanych, dla których określono jedynie ograniczenia w korzystaniu z tych nieruchomości wyłącznie na czas realizacji ww. inwestycji. Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu poinformował, że nie zamierza występować o przejęcie spornych działek, które w ramach zrealizowanej inwestycji, nie zostały zabudowane pasem drogi publicznej, a co za tym idzie, nie będą go stanowiły. Pismem z 27 listopada 2024 r. Starosta zwrócił się do Urzędu Miejskiego we Wrocławiu o przesłanie uwierzytelnionej kopii ostatecznej decyzji Prezydenta Wrocławia z 3 września 2020 r. nr 3656/20 zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Organ zwrócił się również o udzielenie informacji kiedy przewidziane jest nadanie kategorii drogi publicznej dla działki nr A oraz o procentowe określenie przeznaczenia osobno dla każdej ze spornych działek. Pismo zostało ponowione w dniu 7 stycznia 2025 r. W odpowiedzi, pismem z 6 lutego 2025 r. organ poinformował, że planowany termin podjęcia uchwały w sprawie zaliczenia działki nr A do kategorii dróg publicznych nastąpi w II kwartale 2025 r. Pismem z 29 listopada 2024 r. Starosta zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o udzielenie informacji czy sporne działki położone są na obszarze szczególnego zagrożenia powodziowego. W odpowiedzi z 27 grudnia 2024 r. PGWWP poinformowało, że działki te znajdują się w większości w strefie zalewów powodziowych rz. [...] i leżą na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Pismem z 15 stycznia 2025 r. Starosta wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy na dzień 31 marca 2025 r. Pismem z 11 lutego 2025 r. Starosta ponownie zwrócił się o przesłanie uwierzytelnionej kopii decyzji Prezydenta Wrocławia z 3 września 2020 r. oraz procentowe określenie przeznaczenia w mpzp osobno dla każdej z działek. W odpowiedzi przesłano odpowiedź Wydziału Planowania Przestrzennego UMW informujące, że zapisy mpzp nie zawierają ustaleń odnośnie określenia procentowego udziału poszczególnych działek w danym przeznaczeniu terenu. W dniu 18 marca 2025 r. Prezydent Wrocławia poinformował, że akta postępowania zakończonego decyzją z 3 września 2020 r. Wydział Architektury i Zabytków Urzędu Miejskiego we Wrocławiu przekazał do Wojewody Dolnośląskiego 14 października 2020 r. w związku ze złożonym odwołaniem od decyzji i do chwili obecnej nie zostały zwrócone. W związku z tym brak jest możliwości przesłania uwierzytelnionej kopii decyzji z 3 września 2020 r. Pismem z 31 marca 2025 r. Starosta wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy na dzień 30 czerwca 2025 r. Pismem z 31 marca 2025 r. Starosta ponownie zwrócił się o przesłanie uwierzytelnionej kopii decyzji Prezydenta Wrocławia z 3 września 2020 r. W odpowiedzi, pismem z 1 kwietnia 2025 r. Prezydent poinformował, że zwrócono się do Wydziału Architektury i Zabytków Urzędu Miejskiego we Wrocławiu o zwrot akt postępowania. Pismem z 15 kwietnia 2025 r. Wojewoda Dolnośląski poinformował, że nie dysponuje decyzją z 3 września 2020 r., bowiem akta wraz z ww. decyzją zostały przekazane do NSA wraz ze skargą kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego od wyroku WSA we Wrocławiu z 9 maja 2024 r. Przy piśmie z 23 kwietnia 2025 r. przesłano nieuwierzytelnioną kopię decyzji z 3 września 2020 r. Pismem z 9 maja 2025 r. Starosta poinformował uczestników postępowania, że w sprawie został zebrany w całości materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. Pismem z 20 maja 2025 r. skarżący przedstawili swoje stanowisko w sprawie. W dniu 24 kwietnia 2025 r. skarżący złożyli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...]. Opisanym na wstępnie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżących wniesioną na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...]. Sąd I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przewlekłości i bezczynności organu. W ocenie Sądu, postanowienie Wojewody Dolnośląskiego o wyznaczeniu Starosty [...] do rozpoznania niniejszej sprawy wpłynęło do organu w dniu 13 maja 2024 r. W terminie krótszym niż miesiąc, organ ten rozpoczął aktywnie gromadzić materiał dowodowy. Sąd nie podzielił zarzutów skargi, że podejmowane przy tym działania miały charakter pozorny lub zbędny. Postępowanie w sprawie toczyło się – według treści złożonego przez stronę wniosku, na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., zgodnie z treścią którego, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Wbrew stanowisku skargi, w ocenie Sądu, przed powołaniem biegłego w celu oszacowania wartości nieruchomości i wysokości oszacowania, absolutnie niezbędne jest jednoznaczne ustalenie, czy do skutku, o którym mowa w przytoczonym przepisie w ogóle doszło. Organ przekonująco wskazywał, że ani przedłożona decyzja podziałowa, ani zebrane dokumenty planistyczne, nie rozstrzygały tej kwestii, albowiem działki położone są na obszarze, dla którego przewidziano różnorakie przeznaczenie (działki nr C i nr D obręb [...], znajdują się w granicach terenu oznaczonego symbolem 2 KD-S, 2 KD-Z, dla którego przewidziano przeznaczenie: ulice, łąki i wody powierzchniowe, decyzja podziałowa zaś wskazuje wyłącznie przeznaczenie na 2 KD-S, 2 KD-Z). Stąd niezbędne stało się uzyskanie decyzji zrid, decydującej o wykorzystaniu bądź nie przedmiotowych działek przy realizacji inwestycji [...]. Jak wynika z akt sprawy o odpis tej decyzji organ zawracał się kilka razy, do różnych podmiotów, i ustalił ostatecznie, że oryginał decyzji wraz z aktami sprawy znajduje się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, pozyskując jednocześnie na potrzeby prowadzonego postępowania nieuwierzytelnioną kopię, co pozwoliło o zawiadomieniu stron o gotowości decyzyjnej organu. Sąd wziął również pod uwagę, że organ w swych działaniach musiał uwzględnić okresy oczekiwania na udzielenie odpowiedzi na kierowane zapytania, przed podjęciem kolejnej czynności, co w sposób oczywisty powodowało przedłużenie czasu trwania postępowania, jednakże z powodów niezawinionych przez organ prowadzący postępowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko należy w całości podzielić. Stosownie do art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. W ocenie skarżących kasacyjnie, co również podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, wystarczającym do zaistnienia skutku prawnorzeczowego w postaci przejścia prawa własności nowo wydzielonych działek gruntu na rzecz podmiotu publicznoprawnego konieczne jest spełnienie konkretnych warunków, a mianowicie: wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego) i uzyskanie przymiotu ostateczności tejże decyzji, wydzielenie działek w całości przeznaczonych zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania pod drogę publiczną bądź jej poszerzenie oraz przejście wydzielonych działek na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Jak trafnie wskazali skarżący, są to warunki niezbędne do zaistnienia konsekwencji w postaci możliwości wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że rozpoznawana sprawa nie dotyczy de facto samego ustalenia odszkodowania, a bezczynności i przewlekłości postępowania, jednakże poczynienie powyższych uwag było konieczne z uwagi na fakt, iż w przypadku niespełnienia którejkolwiek z ww. przesłanek odszkodowanie nie może zostać przyznane. Zauważyć należy, że bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynność", przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych, do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 P.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (zob. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SAB/Po 211/21). Wskazania również wymaga, że rozpatrując skargę na bezczynność sąd bierze zasadniczo pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi do sądu, jednakże w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) musi uwzględniać stan istniejący w dacie orzekania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się również, iż rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Przyjmuje się także, że oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Przyjmuje się także, że kryterium, które pozwala na zakwalifikowanie bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia. W niniejszej sprawie, Sąd I instancji doszedł do słusznych wniosków, że Starosta [...] nie dopuścił się ani bezczynności ani przewlekłości. Istotnym jest bowiem, że organ ten winien był zbadać zaistnienie wszelkich przesłanek wynikających z art. 98 ust. 1 u.g.n. i ich kumulatywnego spełnienia w sprawie. W tym celu istotne było podjęcie stosownych działań celem skompletowania pełnego materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji zakończenia postępowania, co też organ uczynił. Zauważyć należy, że Starosta [...] pismem z 8 maja 2024 r. został poinformowany o wyznaczeniu go do załatwienia niniejszej sprawy. Niezwłocznie po tej informacji dokonał pierwszej czynności, tj. pismem z 12 czerwca 2024 r. poinformował strony postępowania, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa zostanie rozpoznana do 30 września 2024 r. Kolejno pismami z 13 czerwca 2024 r., 8 sierpnia 2024 r., 22 sierpnia 2024 r., 1 października 2024 r., 27 listopada 2024 r., 29 listopada 2024 r., 7 stycznia 2025 r., 11 lutego 2025 r., 31 marca 2025 r. Starosta zwracał się do różnych podmiotów (czasem kilkukrotnie) celem skompletowania materiału dowodowego sprawy. Istotnym jest również, że organy te także zwracały się do innych podmiotów, celem wyjaśnienia wątpliwych kwestii. Starosta za każdym razem informował również strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy (pisma z 12 czerwca 2024 r., 30 września 2024 r., 15 stycznia 2025 r., 31 marca 2025 r.). W tak przedstawionych okolicznościach sprawy, brak jest podstaw do uznania, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności czy przewlekłości w działaniu przy rozpatrywaniu wniosku skarżących. Organ aktywnie bowiem prowadził postępowanie, nie ograniczając się jedynie do wyznaczania nowych terminów jej załatwienia, lecz podejmował działania zmierzające do jej zakończenia. Czynności te, wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, nie nosiły znamion czynności pozornych, miały bowiem na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, tj. kwestii czy w sprawie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki wynikające z art. 98 ust. 1 u.g.n. Z powyższych przyczyn, za niezasadne należało uznać powołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 98 ust. 1 u.g.n. oraz art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 149 § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a., a w konsekwencji art. 149 § 2 w zw. z art. 7, art., art. 12 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skoro organ nie dopuścił się zarówno bezczynności jak i jego działanie nie nosi znamion przewlekłości, to brak było podstaw do przyznania skarżącym sumy pieniężnej. Sąd I instancji nie uchybił również art. 141 § 4 P.p.s.a. Zarzut naruszenia wskazanego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za pomocą ww. przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. mamy zatem do czynienia w przypadku, gdy motywy wyroku nie odpowiadają wymogom tego przepisu, przy czym nie każde uchybienie temu przepisowi może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji, na stronach 8-9 swojego uzasadnienia wyjaśnił, jakimi przesłankami kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia. Uczynił to w sposób spójny i skondensowany, jednakże w żadnej mierze nie można tego uznać, jak twierdzą skarżący, za naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.