I OSK 2429/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] – [...] S.A. w Poznaniu o podjęcie zawieszonego postępowania kasacyjnego w sprawie skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 466/22 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 grudnia 2021 r. nr DP-III.025.1.43.2021.MD/21 (DP-III-025-40-21) w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: podjąć postępowanie zawieszone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 2429/23.

Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 466/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 grudnia 2021 r. nr DP-III.025.1.43.2021.MD/21 (DP-III-025-40-21) w przedmiocie umorzenia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W skardze kasacyjnej wniósł m.in. o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 192 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy o sygn. akt K 2/22 dotyczącej zgodności z Konstytucją art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 2429/23 zawiesił postępowanie kasacyjne. Zaś postanowieniem z dnia 5 grudnia 2023 r. NSA oddalił wniosek uczestnika postępowania [...] – [...] S.A. w Poznaniu o podjęcie zawieszonego postępowania kasacyjnego. Wnioskiem z dnia 3 lipca 2025 r. uczestnik postępowania [...] – [...] S.A. w Poznaniu ponownie zwrócił się o podjęcie postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 31 lipca 2025 r. skarżący wniósł o oddalenie powyższego wniosku o podjęcie postępowania wskazując że przyczyna zawieszenia nie ustała. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności: gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na sytuację, w której pomimo braku wyniku postępowania z uwagi na które nastąpiło zawieszenie postępowania przed NSA (tu: brak wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 2/22) - sąd może podjąć dalsze postępowanie. Należy bowiem zauważyć, że zastosowanie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania. Bieg niniejszego postępowania wstrzymamy jest od 7 listopada 2023 r. i nadal brak rozstrzygnięcia Trybunału. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie potrzeba utrzymania stanu zawieszenia nie jest niezbędna. Za koniecznością podjęcia postępowania kasacyjnego przemawiają zaś względy ekonomiki procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić też należy, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K 2/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne podjęcie postępowania w niniejszej sprawie. Problematyka zastosowania art. 2 ust 2 ustawy nowelizującej k.p.a. wielokrotnie była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z dnia: 26 czerwca 2024 r. I OSK 152/23, 21 lutego 2024 r. I OSK 2074/22, 5 marca 2024 r. I OSK 2214/22, 24 kwietnia 2024 r. I OSK 2298/22, 16 maja 2024 r. sygn. I OSK 57/23, 9 lipca 2024 r. sygn. I OSK 416/23, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko w nich wyrażone Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, strona postępowania nie zostanie pozbawiona możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 p.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony, a powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiada utrwalonej linii orzeczniczej w podobnych sprawach (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lipca 2023 r., I OSK 1297/23; z dnia 13 kwietnia 2023 r. I OSK 461/23, z dnia 22 lutego 2023 r., I OSK 2367/22; z dnia 21 lutego 2024 r. I OSK 201/24; zob. wyrok NSA z dnia 20 maja 2025 r. I OSK 1778/23; dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 in fine w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.