I OZ 482/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 544/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 27 stycznia 2025 r., znak: 010070/680/3206235/2024 w przedmiocie odmowy zmiany wysokości rodzinnego kapitału opiekuńczego postanawia: oddalić zażalenie.

M.P. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 27 stycznia 2025 r., znak: 010070/680/3206235/2024 w przedmiocie odmowy zmiany wysokości rodzinnego kapitału opiekuńczego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 kwietnia 2025 r. skarżący został wezwany do wskazania numeru PESEL, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1). Stosowne wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącemu 14 kwietnia 2025 r. (k. 11). W ustawowym terminie numer PESEL skarżącego nie został wskazany. Zaskarżonym postanowieniem z 12 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący zarzucając naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym oraz przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. i art. 2, 32 Konstytucji RP. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 maja 2025 r. w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wypłatę kwoty 8500 zł tytułem brakujących środków z RKO. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niewątpliwie wywiedziona na gruncie niniejszej sprawy skarga była dotknięta brakami formalnymi. Brak wskazania numeru PESEL skarżącego wymagał więc wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Jak bowiem stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Natomiast w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest odrzucić skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Pomimo skutecznego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz pouczenie o skutkach ich nieusunięcia, skarżący w zakreślonym siedmiodniowym terminie nie wskazał numeru PESEL – uczynił to dopiero 24 kwietnia 2025 r., a więc z uchybieniem omawianego terminu, który upływał 21 kwietnia 2025 r. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu, o czym Sąd I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zawarta w zażaleniu argumentacja nie odnosi się do zaskarżonego postanowienia, lecz dotyczy w istocie prawidłowości wydanej decyzji na którą skarżący złożył skargę. Stąd jedynie dla zasady należy wyjaśnić, że numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych, a w przypadku jego braku winien być na wezwanie Sądu wskazany w zakreślonym terminie. Nie ma żadnego znaczenia, że numer ten znajduje się w aktach administracyjnych, gdyż np. widnieje na dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych. Z powołanego powyżej art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wyraźnie bowiem wynika, że jeżeli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w niniejszej sprawie), to powinno zawierać numer PESEL. Pogląd taki Naczelny Sąd Administracyjny wyraził też w uchwale z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, o treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.