I OZ 704/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 866/25 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 29 kwietnia 2025 r., nr SKO.404.GG.446.19.2025 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku S.O. (dalej: skarżąca), postanowieniem z 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 866/25 odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 29 kwietnia 2025 r., nr SKO.404.GG.446.19.2025 oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy W. z 12 marca 2025 r., nr UG.lR.6830.2.2024.IF wydanych w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu jest wskazanie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), a mianowicie wykazanie zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu. O ile skarżąca powołała się na możliwość powstania "daleko idącego uszczerbku" w jej interesie majątkowym, to nie podała żadnych konkretnych danych dotyczących jej sytuacji materialnej, a ta właśnie ma znaczenie dla oceny zasadności wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie obowiązku uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Tym samym, nie jest możliwa ocena, czy uiszczenie przez skarżącą kwoty 6765 zł, do czego zobowiązana została kwestionowanym postanowieniem, mogłoby rzeczywiście prowadzić do jednego z niebezpieczeństw wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji podkreślił, że przekonanie o wadliwości podjętych aktów nie stanowi przesłanki wstrzymania ich wykonania. W zażaleniu skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Podniosła, że nie domagała się od sądu zwolnienia od kosztów sądowych, lecz ochrony tymczasowej, w związku z czym nie jest zobligowana do wskazania swojej sytuacji materialnej. Wyjaśniła także, że nie chodzi o groźbę wyrządzenia skarżącej szkody materialnej - przez spowodowanie w jej dobrach majątkowych znacznego uszczerbku - lecz przede wszystkim o szkodę mającą charakter moralny (psychiczny) oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, o których to przesłankach jest mowa w art. 61 § 3 k.p.a. (winno być p.p.s.a. – przyp. NSA). Gdyby postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, to skarżąca nie zostałaby obciążona kosztami postępowania. Działania organów doprowadziły do uprzedmiotowienia skarżącej, sytuacja ta od roku pozbawia ją zdrowia, co jest jej największym majątkiem. W tym sensie wyegzekwowanie od skarżącej należności z tytułu kosztów postępowania prowadzi do nieodwracalnych skutków, a odmowa wstrzymania wykonania powoduje brak zaufania do organów państwa i powoduje zwiększenie terroru psychicznego w stosunku do skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, dlatego argumentacja skarżącej dotycząca wadliwości zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości kontrolowanego postanowienia Sądu I instancji. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Z treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zaistnienie jednej z wymienionych w przepisie przesłanek. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej uzależniona jest zatem od wskazania przez domagającego się wstrzymania wykonania zagrożenia wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu. Z tego powodu uwzględnienie wniosku wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że istnieje niebezpieczeństwo uzasadniające tymczasową ochronę sądową przed skutkami wykonania aktu przed rozpoznaniem skargi. Zaniechanie przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powoduje, że wniosek ten nie może zostać uwzględniony. Argumentacja skarżącej oparta była na twierdzeniu, że grozi jej strata, gdyż jeżeli jej racje zostaną podzielone przez sąd powszechny w toczącym się postępowaniu, to koszty winny zostać poniesione co najmniej po równo przez wszystkich uczestników toczącego się postępowania rozgraniczeniowego. Stanowisko skarżącej nie opiera się na wskazaniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Niezależnie od zakończenia postępowania rozgraniczeniowego przed sądem powszechnym w sprawie I NS 179/25, zasadność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 29 kwietnia 2025 r. zostanie zbadane w postępowaniu sądowoadministracyjnym. We wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji majątkowej, która mogłaby wskazywać na wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania postanowienia. Okoliczności mających świadczyć o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie dostarczyła również argumentacja zażalenia. Nie powinno budzić wątpliwości profesjonalnego pełnomocnika, że przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie obejmują niematerialnych szkód i nie odnoszą się dóbr osobistych. Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.