I SA/Bk 267/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2026 r. wniosku J. B. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego WSA J. S. i sędziego WSA M. K. w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 16 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania omyłki pisarskiej w uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej p o s t a n a w i a odrzucić wniosek. ,

J. B. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 16 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania omyłki pisarskiej w uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Postanowieniem z 24 września 2025 r. WSA w Białymstoku oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów J. S., M. K. i P. J2. L. od rozpoznania sprawy. Postanowieniem z 20 października 2025 r. sygn. akt I FZ 208/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie WSA w Białymstoku. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Białymstoku z 19 stycznia 2026 r. poinformowano skarżącego o następującym składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy: sędzia WSA M. K. (przewodniczący), sędzia WSA P. J2. L., sędzia WSA J. S. (sprawozdawca), sędzia WSA M2. A. D. (sędzia-zastępca), a ponadto o terminie rozprawy w dniu 4 marca 2026 r. Pismo doręczono skarżącemu w dniu 26 stycznia 2026 r. (k. 69). Pismem z 28 stycznia 2026 r. skarżący złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego WSA w Białymstoku M. K. i sędziego WSA w Białymstoku J. S. wymogów niezawisłości i bezstronności oraz wyłączenie ich od rozpoznania niniejszej sprawy. Wniósł też o przeprowadzenie dowodów z: (-) protokołu rozprawy i wyroku w sprawie I SA/BK 444/25 na okoliczność, że sędziowie ci (jako sędziowie z łapanki) nie potrafią rozstrzygnąć kolizji prawnych między przepisami lex specjalis i lex generalis oraz między przepisami ustawy wyższego rzędu z ustawą niższego rzędu, (-) przesłuchania w charakterze świadka protokolantki ze sprawy I SA/Bk 444/25 na okoliczność, że podczas rozprawy wskazani sędziowie dają niedwuznaczne sygnały braku bezstronności, w ten sposób, że plotkują na tematy prywatne, celowo ziewają (sędzia J. S.) lub są agresywni do strony (sędzia M. K.), (-) znajdujących się w aktach sprawy II SA/Bk 834/21 opinii biegłych psychiatrów na okoliczność, że brak wydania jednoznacznego i niepodważalnego wyroku, chronionego zasadą powagi rzeczy osądzonej doprowadził stronę do całkowitej niezdolności do pełnienia jakichkolwiek ról społecznych, a w szczególności: podatnika, rolnika i obywatela. W uzasadnieniu wskazał, że sędziowie ci figurują w wykazie sędziów Komitetu Obrony Demokracji jako tzw. neo- sędziowie, czyli osoby powołane w wyniku wadliwej procedury, przez nową, upolitycznioną wersję Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), co podważa niezależność i prawidłowość ich nominacji w świetle prawa unijnego. Podał, że jako osoby zżyte z swym dawnym środowiskiem i nie posiadające doświadczenia w rozpatrywaniu kolizji prawnych między przepisami prawa szczególnego i ogólnego, wyższej rangi i niższej, krajowego i międzynarodowego itd. nie potrafią wydać sprawiedliwego wyroku. Nadmienił, że od wielu lat przedmiotem sporu między Gminą S2. -jako właścicielem nieruchomości i nim jako właścicielem istnieje spór o prawo własności wynikły z faktu, że na te same działki są prowadzone dwie księgi wieczystej. Kontrolując decyzję administracyjną wydaną w pierwszej instancji przez Burmistrza S2 i uznając w wyroku, że właścicielem spornych nieruchomości jest Gmina S2 - sąd w osobach tych sędziów powinien uznać w kolejnym wyroku, że jestem posiadaczem samoistnym tych działek, nad którymi Gmina S2 nie ma faktycznego władztwa. W oświadczeniach z 28 stycznia 2026 r. sędzia WSA w Białymstoku M. K. WSA i sędzia WSA J. S. wskazali, że okoliczności towarzyszące powołaniu ich na urząd sędziego WSA w Białymstoku i ich postępowanie po powołaniu nigdy nie doprowadziły do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności w sprawach, w których byli członkiem składu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 5a § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm., dalej: "p.u.s.a.") dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Do złożenia takowego wniosku uprawniony jest między innymi skarżący, zgodnie z brzmieniem § 3 przywołanego ostatnio artykułu. Z kolei wniosek o stwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a. może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną, o czym stanowi art. 5a § 2 p.u.s.a. Wymagania, jakim winien czynić zadość wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, zostały określone w art. 5 § 5 p.u.s.a., a mianowicie wniosek powinien spełniać wymagania przewidziane dla pisma procesowego, ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a., jak również przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Niespełnienie wymagań o których mowa w § 5 ostatnio wskazanego artykułu, skutkuje odrzuceniem wniosku bez wezwania do usunięcia jego braków formalnych (art. 5a § 6 p.u.s.a. zdanie pierwsze). Uwzględniając powyżej wymienione regulacje wywieść należy, że wymogiem formalnym, warunkującym merytoryczne rozpoznanie wniosku, jest zarówno sformułowanie w nim żądania zbadania spełnienia przez sędziego wymogów bezstronności i niezawisłości w powiązaniu z okolicznościami towarzyszącymi jego powołaniu oraz jego postępowaniu po owym powołaniu, jak i takie uzasadnienie tego wniosku, które będzie wskazywać na okoliczności i dowody wyjaśniające to żądanie. Ponadto, we wniosku tym strona musi połączyć okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego z okolicznościami dotyczącymi jego postępowania po powołaniu i z jej konkretną sprawą, w której rozstrzygane są jej prawa lub obowiązki, w ten sposób, że okoliczności te mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Z art. 5a § 1 p.u.s.a. wynika, że "okoliczności towarzyszące powołaniu" nie mogą być przytaczane w sposób abstrakcyjny, lecz muszą odnosić się do konkretnej osoby. Nie jest wystarczające jedynie zgłoszenie zastrzeżeń co do procedury powołania sędziego czy asesora na urząd. Przepis ten odwołuje się również do postępowania jako osobistego zachowania się sędziego po jego powołaniu, przy czym nie chodzi tu o zachowanie osób innych niż sędzia, w tym o postępowanie osób uczestniczących w procedurze powołania sędziego na stanowisko (postanowienie NSA z a 16 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 470/22). Brakiem formalnym wniosku będzie więc nieprzywołanie okoliczności związanej z powołaniem sędziego na stanowisko i nieprzedstawienie stosownych dowodów na ich poparcie, zaś konsekwencją odrzucenie wniosku bez wezwania do usunięcia dostrzeżonego braku formalnego (por. postanowienie NSA z 29 października 2025 r. sygn. akt III OSK 1372/25). Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w przedmiotowej sprawie. Nie jest wystarczającym wskazanie jako podstawy wniosku o test niezawisłości i bezstronności samo podanie, że sędzia WSA w Białymstoku M. K. i sędzia WSA J. S. figurują w wykazie sędziów Komitetu Obrony Demokracji jako tzw. neo- sędziowie, czyli osoby powołane w wyniku wadliwej procedury, przez nową, upolitycznioną wersję Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), co podważa niezależność i prawidłowość ich nominacji w świetle prawa unijnego. Podstawą wniosku nie może też być też okoliczność, że osoby zżyte z swym dawnym środowiskiem i nieposiadające doświadczenia w rozpatrywaniu kolizji prawnych między przepisami prawa szczególnego i ogólnego, wyższej rangi i niższej, krajowego i międzynarodowego itd., nie potrafią wydać sprawiedliwego wyroku. W ocenie sądu w złożonym wniosku nie przedstawiono żadnych "okoliczności towarzyszących ich powołaniu i ich postępowaniu po powołaniu", o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a. Bezprzedmiotowe okazało się też odnoszenie do wniosku skarżącego o przeprowadzenie ww. dowodów. W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2023 r., I FPS 3/22 - nawiązującej także do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA-I-4110-1/20 - wskazano, że mechanizm kontroli standardu niezawisłości i bezstronności powinien polegać na ocenie zarówno stopnia wadliwości poszczególnych postępowań konkursowych, jak też okoliczności odnoszących się do samych sędziów biorących w nich udział oraz charakteru spraw, w których orzekają (orzekały) sądy z ich udziałem, co oznacza, że przy ocenie wpływu wadliwości procesu powołania na urząd sędziego na dochowanie standardu bezstronności i niezawisłości sądu orzekającego z udziałem takiego sędziego konieczne jest uwzględnienie całego zespołu rozmaitych kryteriów. W ocenie sądu należy definitywnie stwierdzić, że argumentacja skarżącego nie spełnia wymogu określonego w art. 5a § 5 pkt 2 p.u.s.a. Końcowo należy wyjaśnić, że wniosek o wyłączenie sędziów: M. K. i J.S. został rozpoznany odrębnie. Postanowieniem z 24 września 2025 r. WSA w Białymstoku oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów J. S., M. K. i P. J2. L. od rozpoznania sprawy. Postanowieniem z 20 października 2025 r. sygn. akt I FZ 208/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie WSA w Białymstoku. Jak wskazano bowiem w uchwale składu 7 sędziów NSA z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22, zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a p.u.s.a. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 5a § 6 p.u.s.a., sąd orzekł jak w sentencji.