I SA/Gd 915/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G z dnia 8 lipca 2022 r. nr 2201-IEE.711.91.141.2022.DW w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS") stwierdził uchybienie przez A. M. (dalej "Skarżąca") terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim (dalej "Naczelnik US") z dnia 9 maja 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: 2.1. Organ egzekucyjny – Naczelnik US wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej m.in. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Gdańsku nr [...] z dnia 7 września 2016 r. obejmującego należność z tytułu kary porządkowej nałożonej na podstawie postanowienia nr UKS22W3P9.421.4.2015.27 z dnia 22 maja 2015 r. Pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. 2.2. Postanowieniem z dnia 9 maja 2022 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienia te doręczono Skarżącej w dniu 27 maja 2022 r. 2.3. Pismem z dnia 6 czerwca 2022 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika US, wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, dalej "u.p.e.a.") oraz art. 124 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. W treści zażalenia Skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095) w zw. z art. 58 § 1 i 2 zd. 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. 2.4. Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie Naczelnika US z dnia 9 maja 2022 r. zostało doręczone Skarżącej 27 maja 2022 r., dowodem czego jest znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone i korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Analiza dowodu doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie organu I instancji wskazuje, że została ona doręczona pod adresem zamieszkania Skarżącej w dniu 27 maja 2022 roku. Wskazana data widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, na którym własnoręcznym podpisem Skarżąca potwierdziła fakt odbioru przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie. Data 27 maja 2022 r. znajduje się również przy podpisie doręczającego przesyłkę. Dokument ten nie zawiera również braków wskazujących na nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki. Pismem z 6 czerwca 2022 r., nadanym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w tym samym dniu, zostało przez Skarżącą złożone zażalenie na w/w postanowienie Naczelnika US. Stosownie do treści art. 17 § 1 u.p.e.a. oraz pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu, termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie postępowania. W związku z doręczeniem postanowienia organu I instancji 27 maja 2022 r., siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 28 maja 2022 r. i upłynął 3 czerwca 2022 r. Zażalenie na postanowienie Naczelnika US zostało nadane do organu za pośrednictwem operatora pocztowego 6 czerwca 2022 r., czyli dwa dni po terminie. Co prawda, Skarżąca składając zażalenie wystąpiła jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie niedotrzymanego terminu, ale nie uprawdopodobniała, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, wobec czego Dyrektor IAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanowieniem z 8 lipca 2022 r. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – poprzez niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca zarzuciła, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie wobec braku prawomocnego postanowienia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie uchyla się w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest do dopuszczalne, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie – co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. 5.3. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest kwestia zachowania terminu do wniesienia zażalenia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli u.p.e.a. lub K.p.a. tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Stosownie do treści art. 59 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Tym samym na podstawie powyższych przepisów należy przyjąć, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wnosi się w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Na tej podstawie prawnej oparł się organ, prawidłowo uznając, że zażalenie wniesione dopiero w dniu 6 czerwca 2022 r. zostało złożone po terminie, wynikającym z cytowanego przepisu. Skoro bowiem postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego Skarżąca odebrała w dniu 27 maja 2022 r., to bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie rozpoczął się z dniem 28 maja 2022 r. i upłynął z dniem 3 czerwca 2022 r. Sposób obliczania terminu określonego w dniach reguluje art. 57 § 1 K.p.a. (mającym stosownie do dyspozycji art. 18 u.p.e.a. odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym), który stanowi, że jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Stosownie do treści art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Podkreślić przy tym należy, że postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało prawidłowo skierowane na właściwy adres zamieszkania Skarżącej oraz skutecznie doręczone na jej ręce w dniu 27 maja 2022 r., o czym świadczy jej podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a także podpis doręczającego przesyłkę. Jak słusznie zauważył Dyrektor IAS, zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Dokument ten w rozpatrywanej sprawie nie zawiera braków wskazujących na nieprawidłowości w doręczeniu przedmiotowej przesyłki. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe zażalenie Skarżąca nadała w placówce pocztowej operatora wyznaczonego dopiero w dniu 6 czerwca 2022 r., tj. trzy dni po upływie terminu przewidzianego do złożenia tego środka zaskarżenia. Tym samym zasadnie uznał organ, że wniesione przez Skarżącą zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 17 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie podkreślić należy, iż uchybiony termin nie został Skarżącej przywrócony pomimo złożonego przez nią wniosku w tym zakresie, zawartego w treści wniesionego zażalenia. Organ uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu w niniejszej sprawie nastąpiło z przyczyn przez nią niezawinionych, wobec czego Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 916/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Skarżącej na ww. postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż wydanie postanowienia w kwestii stwierdzenia uchybienia terminu jest dopuszczalne dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia w kwestii przywrócenia terminu, Sąd uznaje go za niezasadny. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia otwiera organowi drogę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia tego środka. Brak jest natomiast w ocenie Sądu wymogu, aby postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi mogło zostać wydane dopiero po nieskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności bądź po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1565/20, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 278/18, publ. CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględnienie argumentu Skarżącej postulującego zobligowanie organu do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do dokonania tej czynności byłoby wyrazem nadmiernego formalizmu i zmierzałoby wprost do przedłużenia postępowania (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 28/21). W związku z powyższym trafna była konstatacja, że organ nie musiał czekać do uprawomocnienia się postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Z tych też względów postanowienie organu odwoławczego, zdaniem Sądu nie narusza prawa. Jednocześnie, wbrew zarzutom skargi, postanowienie to zawiera wszystkie niezbędne elementy składowe postanowienia, a także uzasadnienie faktyczne i prawne. Za niezasadne wobec tego uznano podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Sąd stwierdza w tym miejscu, że nie jest możliwym rozpatrzenie w ramach rozpatrywanej przez Sąd sprawy, w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Sąd zauważa, iż są to dwa odrębne postępowania. W toku postępowania dotyczącego kwestii ściśle proceduralnych, jaką jest uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej, nie może dojść do rozpatrzenia kwestii merytorycznych będących przedmiotem badania w innym postępowaniu. Podnoszone przez Skarżącą zagadnienia dotyczące postępowania egzekucyjnego, nie podlegały rozpatrzeniu w niniejszej sprawie, jako niewchodzące w zakres kognicji Sądu w sprawie toczącej się w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie to odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. 5.4. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.