I SA/Łd 490/23

Dnia 17 października 2023 rok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr KO.4115.2.2023 w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach (dalej: SKO, organ odwoławczy lub organ II instancji) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Skierniewice z 13 marca 2023 r., o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec J. W. (dalej: skarżąca, strona lub zobowiązana). Stan sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją z dnia 29 czerwca 2021 r., znak OKS.4431.23.2020.18 Wójt Gminy Skierniewice określił J. W., prowadzącej N. w M., M.1, D. i S., do zwrotu wysokość nienależnie pobranej dotacji udzielonej na 2017 r. w kwocie 323.915,60 zł z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od 16 dnia po dniu, w którym decyzja w niniejszej sprawie stanie się ostateczna, do dnia zapłaty. Od powyższej decyzji strona w dniu 9 lipca 2021 r. wniosła odwołanie. Decyzją z dnia 22 września 2021 r., KO.4118.13.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dniu 11 października 2021 r. strona wniosła sprzeciw od powyższej decyzji. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 773/21 oddalił sprzeciw strony. Od powyższego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 566/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną strony skarżącej, a odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 773/21, ze stwierdzeniem daty jego prawomocności, został doręczony do SKO w Skierniewicach w dniu 11 maja 2022 r. Ponownie rozpoznając sprawę zwrotu dotacji za 2017 r. organ I instancji w dniu 6 lipca 2022 r. wydał decyzję, w której określił stronie do zwrotu wysokość dotacji w łącznej kwocie 35.694,02 zł wraz z odsetkami. Od powyższej decyzji, w dniu 21 lipca 2022 r. strona wniosła odwołanie. Decyzją z dnia 2 września 2022 r., KO.4118.7.2022 SKO w Skierniewicach uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w dniu 19 października 2022 r. Wójt Gminy Skierniewice wydał decyzję, nr OKS.4431.23.2020.66, w której określił stronie do zwrotu wysokość dotacji w łącznej kwocie 35.425,35 zł wraz z odsetkami. Od przedmiotowej decyzji, w dniu 7 listopada 2022 r. strona po raz kolejny wniosła odwołanie. Prawomocną decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r., nr KO.4118.8.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło stronie do zwrotu kwotę w wysokości 2.634,08 zł z tytułu dotacji pobranej nienależnie z budżetu Gminy Skierniewice za rok 2017. W dniu 9 lutego 2023 r. wierzyciel – Wójt Gminy Skierniewice - wystawił wobec J. W. tytuł wykonawczy [...], obejmujący ww. należność pieniężną. Na tej podstawie organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Skierniewicach (dalej: NUS lub organ egzekucyjny) - wszczął wobec strony postępowanie egzekucyjne. W dniu 13 lutego 2023 roku dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej. W tym samym dniu strona odebrała w siedzibie urzędu zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Pismem z dnia 17 lutego 2023 r. pełnomocnik strony wniósł do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek zwrotu dotacji wypłaconej z budżetu Gminy Skierniewice, stwierdzony w decyzji SKO z dnia 12 grudnia 2022 r. (dalej: decyzja SKO), wygasł w całości. Zdaniem pełnomocnika strony NUS nie mógł w 2023 roku prowadzić wobec niej postępowania egzekucyjnego, gdyż obowiązek zwrotu dotacji, uległ przedawnieniu od dnia 1 stycznia 2023 r. Jednocześnie pełnomocnik stwierdził, że wbrew stanowisku wierzyciela bieg terminu przedawnienia zwrotu dotacji nie został wstrzymany na podstawie art. 15zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) – dalej ustawa o COVID, bowiem regulacja ta nie dotyczy przepisów prawa podatkowego. Postanowieniem z dnia 13 marca 2023 roku Wójt Gminy Skierniewice oddalił zarzuty zobowiązanej wskazując jako podstawę swojej stanowiska aktualną linię orzeczniczą sądów administracyjnych odnoszącą się do interpretacji art. 15zzr ustawy o COVID i stwierdził, że obowiązek zwrotu dotacji wypłaconej z budżetu gminy Skierniewice ulegałby w związku z tym przepisem przedawnieniu z upływem 12 marca 2023 roku. W konsekwencji organ uznał, że czynności podjęte przez organ egzekucyjny nastąpiły przed upływem terminu przedawnienia, a ponadto, w związku z dokonaniem skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego strony, doszło do przerwania biegu przedawnienia terminu do zwrotu dotacji za 2017 rok. Strona złożyła zażalenie na to rozstrzygnięcie W wyniku rozpoznania zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 roku utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom strony nie doszło do ziszczenia okoliczności wynikającej z art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) – dalej u.p.e.a., tj. do wygaśnięcia obowiązku polegającego na zwrocie dotacji za 2017 rok wypłaconej z budżetu Gminy Skierniewice, bowiem na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej "o.p.", doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. Zdaniem organu odwoławczego taką okolicznością było wniesienie przez stronę w dniu 11 października 2021 r. sprzeciwu od decyzji SKO w Skierniewicach z dnia 22 września 2022 r., nr KO.4118.13.2021, uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy Skierniewice. Organ wskazał przy tym, że wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił sprzeciw strony w tej sprawie, a w dniu 1 kwietnia 2022 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Odpis prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 773/21, ze stwierdzeniem daty jego prawomocności został doręczony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach w dniu 11 maja 2022 r. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego, organ odwoławczy uznał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji przez stronę uległ zawieszeniu na okres 212 dni i upływał dopiero w dniu 1 sierpnia 2023 r. Tym samym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Skierniewicach mógł dokonać skutecznie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego strony w dniu 13 lutego 2023 roku, a w konsekwencji przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania obciążającego J. W.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, podniosła zarzuty naruszenia: 1. art. 70 § 1 i § 6 pkt 2 o.p. w zw. z art. 60 i 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej "u.f.p.", w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego, ze względu na zaistnienie przesłanek określonych w tych przepisach poprzez upływ okresu przedawnienia, co skutkuje przedawnieniem zobowiązania do zwrotu dotacji za rok 2017 oraz nieuprawnione uznanie, że wniesienie sprzeciwu powoduje zawieszenie biegu przedawnienia; 2. art. 64a w zw. z art. 65 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej p.p.s.a., w zw. z art. 70 § 1 i § 6 pkt 2 o.p. poprzez uznanie, że wniesienie sprzeciwu wywołuje takie same skutki w zakresie zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych, jak wniesienie skargi; 3. art. 59 § 1 pkt 9 o.p. przez brak uwzględnienia wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia; 4. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez brak uwzględnienia wygaśnięcia zobowiązania; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach wydane w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów skarżącej w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego odnoszącego się do zwrotu dotacji oświatowej wypłaconej za 2017 r. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Wnosi się je - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. - do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być m.in. wygaśnięcie obowiązku w całości lub części. Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rezultacie zobowiązany nie może w tym trybie skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, czy wierzyciela chyba, że poprzez nie wskazuje na zaistnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zgłosiła zarzut w sprawie prowadzonej przeciwko niej egzekucji administracyjnej, wskazując na przepisy art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. tj. prowadzenia postępowania względem wierzytelności przedawnionej (wygaśnięcie zobowiązania). Dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy Sąd stwierdza, że wierzyciel prawidłowo orzekł o oddaleniu zarzutów skarżącej na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Sąd nie zgadza się z argumentacją poprzez którą skarżąca stara się wykazywać wygaśnięcie obowiązku na skutek przedawnienia określonego spornym tytułem wykonawczym obowiązku, co strona odnosi do zarzutu naruszenia art. 70 § 1 i § 6 ust. 2 o.p. poprzez uznanie, że doszło do zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji w okresie, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznawał sprzeciw od uzasadnienia decyzji SKO w sprawie I SA/Łd 773/21 w sytuacji, gdy w tym okresie było faktycznie prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji. Tymczasem zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W adekwatnie powołanym przez organ odwoławczy, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2021 r. I GSK 783/21, przesądzono na bazie powołanego przepisu, iż "istnieje prawna możliwość zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania na czas wniesienia sprzeciwu na decyzje SKO wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Za takim stanowiskiem przemawia wykładnia celowościowa art. 70 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Nie można bowiem akceptować sytuacji, że ustawodawca wprowadzając dwa rożne środki zaskarżenia decyzji, tj. skargę i sprzeciw, miał na celu ograniczenie stronom uprawnień materialnoprawnych np. związanych z przedawnieniem. Mimo, że pomiędzy tymi środkami zaskarżenia istnieją różnice, bo sprzeciw przysługuje jedynie od decyzji kasacyjnych, to niemniej służą one weryfikacji przed sądem administracyjnym zaskarżonych w tym trybie decyzji. Ponadto art. 70 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa odnosi się do każdej decyzji wydawanej w zakresie danego zobowiązania podatkowego, także decyzji kasacyjnej. Gdyby wolą ustawodawcy było zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w wyniku wniesienia skargi do sądu na decyzję dotyczącą skonkretyzowanego zobowiązania podatkowego, to postanowiłby o tym wprost poprzez odpowiedni zapis ustawowy. W sytuacji, gdy wolą prawodawcy jest wskazanie decyzji konkretyzującej zobowiązanie podatkowe, to zawiera w przepisach zwroty wprost odnoszące się do decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub decyzji określającej wysokość tego zobowiązania". Podzielając w pełni przedstawiony pogląd, Sąd stwierdza, że przepis art. 70 § 6 pkt 2 o.p., odnosi się również do decyzji kasacyjnej, zaskarżonej sprzeciwem do sądu administracyjnego. W konsekwencji, stwierdzając prawidłowość wyliczeń terminowych zawartych w zaskarżonej decyzji SKO, zasadna była ocena, iż w przypadku skarżącej bieg terminu przedawnienia do zwrotu dotacji oświatowej za 2017 r. upływał dopiero z dniem 1 sierpnia 2023 r. Z przedstawionych powyżej przyczyn, powoływane w skardze zarzuty stanowiące próbę zwalczania stanowiska wierzyciela, nie mogły w rozpatrywanej sprawie odnieść zamierzonego skutku. Reasumując Sąd uznał, że skarga nie była zasadna. W zaskarżonym postanowieniu wierzyciel prawidłowo orzekł o oddaleniu zarzutów skarżącej na prowadzone postępowanie egzekucyjne, słusznie stwierdzając, że dochodzony obowiązek istnieje i jest wymagalny. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia żadnych przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę mko