I SAB/Go 8/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu 2 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Związku "[...]" z siedzibą w [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z [...] czerwca 2025 r. M. Z. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność Związku "E." z siedzibą w [...] (Związek, organ) w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania wyjaśniającego wobec niego, które zostało wszczęte [...] stycznia 2025 r. i dotyczy ustalenia zobowiązania w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub inna nieruchomość, która może być wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w miejscowości [...], działka nr [...], gm. [...] w latach 2022, 2023, 2024. W uzasadnieniu wskazał, że mimo znacznego upływu czasu od wszczęcia postępowania, organ nie podjął prawie żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy, za wyjątkiem postanowienia o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości [...] marca 2025 r., co już jest niezgodne z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej: O.p.). Skarżący zgłosił zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia oględzin. Jego zdaniem oględziny przeprowadzone [...] marca 2025 r. nie były wcale potrzebne. Zaakcentował, że w 2022 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości zakończone protokołem, po których wystosowano pismo do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] i otrzymano odpowiedź, która jasno i klarownie obrazuje jaki jest stan nieruchomości na dzień [...] września 2022 r. W roku 2023, jak wynika z akt Związku, również odbyły się oględziny, ale niestety ani Związek ani skarżący nie dysponują żadną dokumentacją na ten temat. Następnym powodem skargi jest wysyłanie korespondencji z datą nie pokrywającą się z datą stempla pocztowego, co skarżący uważa za objaw skrajnej niekompetencji. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu oraz zobowiązanie go do postępowania zgodnego z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Odnośnie zarzutu, że mimo znacznego upływu czasu od wszczęcia postępowania organ nie podjął prawie żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy Związek wyjaśnił, że w toku postępowania wezwał skarżącego do wyjaśnień oraz przedstawienia rachunków za zużycie energii elektrycznej, wody i wywóz nieczystości płynnych, następnie przeprowadzono oględziny nieruchomości, jak i wezwano skarżącego w celu przesłuchania. Podkreślił, że oględziny nieruchomości w 2025 r. w sprawie dotyczącej lat 2022,2023 i 2024 przyczyniłyby się do ustalenia stanu faktycznego i mogłyby potwierdzić twierdzenia skarżącego, że nieruchomość jest ciągle w trakcie budowy. Niestety skarżący nigdy nie okazał przedmiotu oględzin - budynków wewnątrz. Organ zaznaczył, że pracownicy Związku dokonują oględzin nieruchomości tylko zza ogrodzenia i sporządzają protokół oraz wykonują dokumentację fotograficzną. Obowiązkiem strony postępowania jest współpraca z organem podatkowym w celu zebrania materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego sprawy, dlatego zarzut, że oględziny nieruchomości w 2025 r. są niepotrzebne w kontekście oświadczenia, że nieruchomość jest ciągle w budowie jest niezrozumiały. W ocenie organu, gdyby rzeczywiście budynki wewnątrz były w trakcie prac budowlanych to skarżący udostępniłby przedmiot oględzin, ewentualnie przesłał zdjęcia wnętrza budynków. Niestety skarżący tego nie uczynił. Związek wyjaśnił również, że wszystkie czynności oraz terminy załatwienia sprawy były realizowane w sposób najszybszy jak było to możliwe w konkretnych okolicznościach. Materiał dowodowy był zbierany zgodnie z potrzebami i stosunkowo uzupełniany po dojściu do przekonania przez organ, że dotychczas zebrane dowody nie pozwalają dojścia do prawdy materialnej. Podkreślił, że w toku postępowania wydano postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zarząd stanął na stanowisku, że w prowadzonym postępowaniu nie doszło do bezczynności, bowiem w jego toku organ podejmował różne czynności w celu wyjaśnienia sprawy, a o każdym fakcie przedłużenia terminu załatwienia sprawy informował skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Każde merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie przez Sąd jej dopuszczalności. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne, została złożona w terminie i należycie opłacona lub z innych przyczyn nie jest niedopuszczalna. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przeszkodą do merytorycznego rozpoznania skargi przede wszystkim stanowi okoliczność wniesienia skargi na bezczynność organu po zakończeniu postępowania przez Zarząd Związku "E.". W uchwale z 22 czerwca 2020 r. o sygn. II OPS 5/19 podjętej w składzie 7 sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tj. stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania). Z uzasadnienia tej uchwały wynika wprost, że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności. Na gruncie analizowanej sprawy istotnym jest, że decyzją z [...] czerwca 2025 r. organ określił skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, położonej w miejscowości [...], działka nr [...]. Decyzję tę skarżący odebrał [...] czerwca 2025 r. Natomiast pismem z [...] czerwca 2025 r. (jest to również data stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w której nadano skargę) skarżący wniósł skargę na bezczynność Związku. W ocenie Sądu, skoro skarga została wniesiona już po dacie wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, to w kontekście uchwały o sygn. II OPS 5/19 brak jest podstaw do merytorycznego jej rozpoznania przez sąd administracyjny. Zaakcentować bowiem należy, że celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej. Wydanie decyzji przez Związek stanowi więc przeszkodę w rozpoznaniu skargi na bezczynność tego organu. To z kolei obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na marginesie zauważyć również należy, że zgodnie z treścią art. 141 § 1 pkt 1 O.p., na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Natomiast stosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zatem złożenie ponaglenia jest warunkiem koniecznym nadania biegu skardze na bezczynność lub skardze na przewlekłość postępowania. W przypadku braku złożenia takiego pisma skarga również podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., tj. jako niedopuszczalna. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby przed wniesieniem skargi na bezczynność Związku skarżący wniósł ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia, co stanowi wymóg formalny skargi. W konsekwencji również z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia w niniejszej sprawie, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z powyższych przyczyn Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.