II GSK 2287/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. K., E. G. oraz D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2412/20 w sprawie ze skargi N. K., E. G. oraz D.G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 lipca 2020 r. nr SP.203.2019 w przedmiocie odmowy unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej solidarnie na rzecz N. K., E. G. oraz D. G. 3100 (słownie: trzy tysiące sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I. Przedmiot kontroli kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2412/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. K., E. G. i D. G. (wnioskodawcy, skarżący) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UP, Urząd, organ) z dnia 24 lipca 2020 r. nr Sp.203.201920 w przedmiocie odmowy unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku. W dniu 25 lipca 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek skarżących o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Invent Herbs" o numerze R.294366 udzielonego na rzecz I. sp. z o.o. w L. (uprawniony, strona uprawniona), przeznaczonego do oznaczania suplementów diety w klasie 5. Wnioskodawcy wskazali, że skarżący D. G. (samodzielnie od dnia 5 maja 2014 r.) wraz z pozostałymi stronami skarżącymi (N. K., E. G.), jako wspólnicy spółki cywilnej zawiązanej w dniu 4 sierpnia 2014 r., prowadzą sklep internetowy pod nazwą www.[...].pl. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej ww. skarżący od 2014 r. produkują suplementy diety, znaczając je nazwą fantazyjną "Inwent Herbs". Wnioskodawcy podnieśli, że uprawniony prowadzi działalność konkurencyjną i również produkuje suplementy diety, a na prowadzonej przez niego stronie internetowej pojawiły się zdjęcia produktów oznaczonych znakiem towarowym, który zawiera słowa "Invent Herbs", który jest prawie identyczny, jak ww. nazwa fantazyjna, różniąc się jedynie jedną literą, tj. zamiast "w" widnieje litera "v". Wnioskodawcy wskazali, że uprawniony zaczął wprowadzać produkty oznaczone spornym znakiem w czerwcu 2019 r. Wnioskodawcy wskazali również na powiązania między stronami. Mianowicie N. K. do 15 lutego 2016 r. była żoną M. K. – prezesa zarządu uprawnionego, natomiast E. G. była pracownicą uprawnionego do 30 czerwca 2014 r. Wnioskodawcy wskazali, że sporny znak towarowy narusza art. 132(1) ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (p.w.p.), naruszając prawa majątkowe i osobiste wnioskodawców do nazwy fantazyjnej "Inwent Herbs". Podkreślili, że oba oznaczenia są podobne, przy czym wnioskodawcy zaczęli używać firmy z nazwą fantazyjną "Inwent Herbs" od 5 maja 2014 r., tj. wcześniej niż nastąpiło zgłoszenie spornego znaku. W piśmie z dnia 6 września 2019 r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku, wskazując, iż wniosek ma braki formalne oraz nie ma uzasadnienia merytorycznego. Wnioskodawcy w piśmie z dnia 13 stycznia 2020 r. sprecyzowali podstawy prawne wniosku, wskazując art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 129 ust. 2 pkt 1, art. 131 ust. 1 pkt 1 i art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 kwietnia 2016 r. oraz wnieśli o przesłuchanie stron oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. wnioskodawcy podtrzymali wniosek o unieważnienie spornego prawa oraz ograniczyli podstawy prawne wniosku, wskazując art. 131 ust. 1 pkt 1 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. Uprawniony podtrzymał wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie spornego prawa. W piśmie z dnia 10 marca 2020 r. wnioskodawcy podtrzymali swoje stanowisko w sprawie. Rozwinęli uzasadnienie podstawy prawnej wniosku z art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p, tj. zgłoszenia spornego znaku w złej wierze. Wskazali, że wnioskodawczyni N.K. była pracownikiem w spółce uprawnionego od dnia 1 września 2011 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. Ponadto była wiceprezesem zarządu uprawnionej w okresie od dnia 15 lipca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. Była ponadto żoną prezesa zarządu uprawnionej do dnia 15 lutego 2016 r. Wnioskodawcy wskazali, że prezes zarządu uprawnionej, zachorował [...] w zimie 2013/2014 r. Z powodu choroby dla N. K. i E. G. praca stała się uciążliwa, w związku z tym postanowiły one odejść z pracy i założyć własną działalność gospodarczą. M. K.k składał "donosy" na wnioskodawców do różnych instytucji oraz rozsyłał do klientów wnioskodawców pisma mające doprowadzić do spadku zamówień produktów wnioskodawców. Wnioskodawcy wskazali, że D. G. pismem z dnia 17 czerwca 2014 r., które zostało odebrane przez M. K. w dniu 20 czerwca 2014 r., wezwał uprawnioną spółkę do dobrowolnego zaniechania czynu nieuczciwej konkurencji. Wnioskodawcy ponadto wskazali, że M. K. wiedział o używaniu nazwy "Inwent Herbs" przez D. G., gdyż w maju 2014 r. otrzymał wysłany przez przypadek przez P. C. e-mail, w którym była oferta handlowa "Firmy [...]". Po otrzymaniu tego e-maila M. K. odwiedził sklep D. G. przy ul. [...] w L. w maju 2014 r. Po odejściu z pracy wnioskodawczynie postanowiły rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej. Wcześniej mąż E. G. założył działalność gospodarczą od dnia 5 maja 2014 r. pod nazwą: "Firma[...]". Zatem, w ocenie wnioskodawców, zgłoszenie spornego znaku w dniu 21 czerwca 2014 r. było zgłoszeniem w złej wierze, by utrudnić wykonywanie działalności gospodarczej wnioskodawcom i przejąć ich klientelę. Wnioskodawcy ponadto wskazali, że za zgłoszeniem spornego znaku w złej wierze przemawia fakt, iż uprawniony zaczął używać spornego znaku dopiero w maju 2019 r., a więc kilka lat po zgłoszeniu. Zdaniem wnioskodawców, miało to zmierzać do przejęcia klienteli wypracowanej przez wnioskodawców. Wnioskodawcy wraz z pismem procesowym przedłożyli kopię odpowiedzi uprawnionego na pozew skarżących z dnia 19 grudnia 2019 r., pismo uprawnionego z dnia 12 czerwca 2014 r. skierowane do klientów zatytułowane "Informacja dla klientów" oraz "Wezwanie do dobrowolnego zaniechania czynu nieuczciwej konkurencji" z dnia 17 czerwca 2014 r. sporządzone przez D. G. skierowane do uprawnionego. Na rozprawie w dniu 24 lipca 2020 r. został przeprowadzony dowód z przesłuchania z wnioskowanych przez skarżących świadków w osobach W. G. oraz P. O. Strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Zaskarżoną decyzją organ oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego. W decyzji wskazał, że rozpatrując niniejszą sprawę był zobowiązany był do ustalenia: 1) czy nazwa Inwent Herbs funkcjonowała w Polsce przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego; 2) w jakim zakresie przedmiotowym funkcjonowała powyższa nazwa na rynku polskim; 3) czy towary do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy są tego samego rodzaju (konkurencyjne) względem towarów wprowadzanych w Polsce przez wnioskodawców. Łączne spełnienie powyższych przesłanek powinno skutkować w dalszej kolejności oceną podobieństwa spornego znaku towarowego do ww. firmy wnioskodawcy. Po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że oznaczenie fantazyjne "Inwent Herbs" zawarte w firmie wnioskodawców nie funkcjonowało w obrocie na terytorium Polski przed datą zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego, tj. przed dniem 21 czerwca 2014 r., w zakresie suplementów diety. Umowa spółki cywilnej pomiędzy wnioskodawcami została zawarta w dniu 4 sierpnia 2014 r., a zatem już po dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego. UP podkreślił, że co prawda, jak wynika z przedłożonego do akt niniejszej sprawy wydruku z elektronicznej bazy ewidencji działalności gospodarczej, jako data rozpoczęcia działalności przez D. G. pod firmą "Firma [...]" widnieje "5 maja 2014 r.", jednak wnioskodawcy nie przedłożyli żadnego dowodu świadczącego, iż faktycznie wprowadzali suplementy diety do obrotu z użyciem elementu "Inwent Herbs". Do akt przedmiotowej sprawy wnioskodawcy przedłożyli dokumenty, które świadczą jedynie o podjętych czynnościach przygotowawczych do rozpoczęcia działalności. W ocenie Urzędu nie można uznać pierwszeństwa prawa wnioskodawców do znaku "Inwent Herbs", bowiem nie przedłożyli oni żadnego dowodu świadczącego o tym, że z nazwą "Inwent Herbs" zetknęli się odbiorcy suplementów diety. W związku z tym, organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia prawa do firmy w świetle przepisu art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Odnosząc się do zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze, Urząd wskazał, że z materiałów dowodowych przedłożonych przez wnioskodawców w istocie wynika, że w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego uprawniony miał wiedzę, iż wnioskodawca D. G. podjął działalność gospodarczą z wykorzystaniem oznaczenia "Inwent Herbs", jednak przy świadomości istnienia przeszkód rejestracji lub wcześniejszego używania znaku przez inną osobę muszą towarzyszyć tym zdarzeniom inne, dodatkowe okoliczności. O skuteczności zarzutu zgłoszenia w złej wierze znaku towarowego decyduje zatem ocena nieuczciwego zamiaru zgłaszającego. Tymczasem z załączonego do akt sprawy materiału dowodowego wynika, że uprawniony został wpisany do rejestru spółek handlowych w dniu 23 lutego 2007 r. i od początku swego istnienia posługiwał się nazwą fantazyjną składającą się ze słów "Invent" i "Farm". Również działalność spółki była skoncentrowana na wprowadzaniu do obrotu suplementów diety. Zgłoszone oznaczenie jest zatem spójne z nazwą spółki (gdyż zawiera identyczny element wyróżniający "Invent") oraz dotychczasowym przedmiotem działalności, natomiast wnioskodawcy byli świadomi istnienia spółki uprawnionego oferującej suplementy diety, zarówno w dacie rozpoczęcia działalności przez D. G., jak i w momencie "zawiązywania spółki cywilnej". W ocenie organu, D. G., wystosowując wezwanie do spółki uprawnionego w dniu 17 czerwca 2014 r., zdawał sobie sprawę, że spółka ta istniała na długo przed założeniem przez niego działalności gospodarczej, gdyż w spółce tej pracowała jego żona. Zdaniem organu, okoliczności sprawy oraz powiązania rodzinne i służbowe wskazują, że to nazwa "Inwent Herbs" umieszczona w "nazwie spółki cywilnej" była inspirowana nazwą spółki uprawnionej, a nie odwrotnie, jak starali się uzasadniać wnioskodawcy. Urząd Patentowy RP wskazał ponadto, że w dniu zgłoszenia spornego znaku do ochrony, tj. w dniu 21 czerwca 2014 r., N.K. i E. G. były jeszcze formalnie zatrudnione w spółce uprawnionej. Zdaniem organu, o złej wierze uprawnionego nie świadczy również okoliczność, że rozpoczął używanie spornego znaku dopiero w maju 2019 r. Nie wykazano bowiem, że w dacie zgłoszenia nie miał intencji używania spornego oznaczenia do oznaczania wprowadzanych przez siebie towarów. Wobec powyższego organ uznał, że zgłoszenie spornego znaku towarowego nie nastąpiło w warunkach złej wiary, lecz miało na celu zgłoszenie oznaczenia używanego do oznaczenia oferowanych przez siebie towarów. Według organu, z akt sprawy nie wynika, aby uprawniony zgłosił sporny znak towarowy w celach nieuczciwych, nastawionych na bezpodstawny wyzysk, czyli innych niż do oznaczania oferowanych przez siebie towarów. Uprawniony dokonał zgłoszenia spornego znaku towarowego, aby zastrzec sobie wyłączność wykorzystywania oznaczenia, które jest modyfikacją oznaczenia używanego "na długo przez datą jego zgłoszenia". Na ww. decyzję organu wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja nie zawiera wad na tyle istotnych, które nakazywałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd Wojewódzki podniósł, że rozpoznając sprawę organ bazował na wyczerpujących ustaleniach faktycznych, poddając je prawidłowej subsumpcji pod mające zastosowanie przepisy prawa, szczegółowo wymienione w sentencji zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnieniu. Za częściowo wadliwe WSA w Warszawie uznał uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd Wojewódzki, odnosząc się do argumentacji skargi, wskazał, że postępowanie sporne przed Urzędem Patentowym, oparte jest na zasadzie kontradyktoryjności, uwzględniającej zasadę dyspozycyjności. To strony wyznaczają kierunek i ramy materialnoprawne toczącego się postępowania, przedstawiając twierdzenia i dowody na ich poparcie służące ustaleniu faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ opiera się na dokumentacji przedstawionej przez spierające się strony, jak też na argumentacji podniesionej podczas rozprawy. Organ nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji stanu sprawy, a jedynie zajmuje stanowisko dotyczące argumentacji prezentowanej przez strony postępowania. Sąd I instancji podniósł, że wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, zostały wykazane innymi dowodami opisanymi w zaskarżonej decyzji, w związku z czym zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. organ miał prawo odmówić ich przeprowadzenia. Sąd Wojewódzki, odnosząc się do istoty sprawy, wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 131 ust. 1 pkt 1 oraz art. 131 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 315 ust.3 p.w.p., wskazane we wniosku skarżących o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Invent Herbs" o numerze R.294366 udzielonego na rzecz I. Sp. z o.o. z siedzibą w L., przeznaczonego do oznaczania suplementów diety w klasie 5 klasyfikacji nicejskiej. WSA w Warszawie podniósł, że same przepisy art. 131 ust.1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 p.w.p., zostały uchylone z dniem 15 kwietnia 2016 r., jednak zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Sporny w sprawie znak towarowy został natomiast zgłoszony przed powyższą nowelizacją, w dniu 21 czerwca 2014 roku, zatem decyzja został wydana w oparciu o właściwą podstawę materialnoprawną. Sąd I instancji wskazał, że w świetle art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., w brzmieniu obowiązującym na dzień zgłoszenia spornego znaku, nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Zdaniem skarżących przepis ten został naruszony, bowiem znak towarowy " Invent Herbs" o numerze R.294366, narusza ich prawo do firmy, poprzez wykorzystanie w spornym znaku oznaczenia "Invent Herbs" łudząco podobnego do fantazyjnego elementu nazwy spółki cywilnej - "Inwent Herbs". Sąd Wojewódzki wskazał, że organ dokonał prawidłowej wykładni powyższego przepisu, trafnie wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zasadzie jednolicie reprezentowany jest pogląd, że o naruszeniu prawa do firmy, nie może przesądzać samo zarejestrowanie (nawet późniejsze) podobnego do nazwy przedsiębiorstwa, znaku towarowego. Wyłączność prawa do firmy (nazwy) nie jest zupełna, a jej granice wyznacza zasięg terytorialny i przedmiotowy faktycznej działalności używającego nazwy. Tylko w tych granicach może dojść do kolizji pomiędzy podobnymi: nazwą przedsiębiorstwa i zarejestrowanym znakiem towarowym. WSA w Warszawie wskazał, że mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należy zgodzić się z organem, że rzeczywiście oznaczenie fantazyjne "Inwent Herbs" zawarte w firmie skarżących nie funkcjonowało w obrocie na terytorium Polski przed datą zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego (przed 21 czerwca 2014 r.), w zakresie suplementów diety. Sąd I instancji podniósł, że uprawniony trafnie wskazuje w piśmie z dnia 6 września 2019 r., że prawo do firmy przysługuje wyłącznie przedsiębiorcom, natomiast nie przysługuje spółce cywilnej. Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, nie może działać pod firmą w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, natomiast jej wspólnicy mogą działać pod dowolną nazwą. Sąd I instancji podniósł, że w niniejszej sprawie N. K., E. G. i D. G. prowadzili wspólnie na podstawie umowy spółki cywilnej działalność gospodarczą i używali swoich firm (nazwisk) dla oznaczenia tej działalności oraz nazwy "Inwent Herbs". Oznaczenie to należy więc traktować jako wspólne oznaczenie firm wspólników spółki cywilnej. Sąd Wojewódzki wskazał, że wnioskodawcy, jako wspólnicy spółki cywilnej, nie są uprawnieni do jakiegokolwiek prawa do firmy, na które się powołują, ponieważ takie prawo w odniesieniu do nazwy spółki cywilnej nie istnieje. Z tych względów, zdaniem WSA, wniosek skarżących, jako wspólników spółki cywilnej, był niedopuszczalny, jeżeli chodzi o przesłankę ustawową unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy wskazaną w art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p., czego nie zauważył organ. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi, Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawcy zarzucili, iż sporny znak towarowy został zgłoszony w złej wierze. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Skarżący nie wykazali złej wiary w działaniach podmiotu uprawnionego. WSA zauważył, że I. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (uprawniona) została wpisana do rejestru w dniu 23 lutego 2007 r. i od początku swego istnienia posługiwała się nazwą fantazyjną składającą się ze słów "Invent" i "Farm". Przedmiotem działalności spółki był również obrót suplementami diety. Zgłoszone oznaczenie jest zatem spójne z nazwą spółki. Posiada identyczny element wyróżniający "Invent" oraz przedmiot działalności (obrót suplementami diety). WSA w Warszawie wskazał, że za wiarygodne należy uznać ustalenia organu, które nie są sporne w sprawie. Zdaniem Sądu I instancji, wszystkie przedstawione przez uczestników postępowania okoliczności faktyczne, w tym powiązanie rodzinne i służbowe, oraz fakt, że w dniu zgłoszenia spornego znaku do ochrony (21 czerwca 2014 r.) N. K. i E. G. były jeszcze formalnie zatrudnione w spółce uprawnionej, prowadzą do wniosków wręcz przeciwnych, niż wskazują skarżący. Sąd Wojewódzki podniósł, że nie sposób przyjąć, kierując się zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że "firma uprawnionej" działała w złej wierze i z nieuczciwymi, nagannymi zamiarami. Zważywszy, że uprawniona spółka działała na rynku siedem lat wcześniej niż skarżący, w branży o bardzo podobnej nazwie i przedmiocie działalności, nie sposób przyjąć, że rejestrując, znak towarowy, inspirowała się "nazwą firmy", która w chwili rejestracji "nawet nie wprowadziła towaru do obrotu" i nie posiadała własnej klienteli, ponieważ działalność "rozpoczęła dopiero w sierpniu 2014 r.". WSA w Warszawie wskazał, że organ trafnie ocenił, iż o złej wierze uprawnionej nie świadczy również okoliczność, iż rozpoczęła używanie spornego znaku dopiero w 2019 r., skoro "zmieściła się w terminie ustawowym". Skarżący nie wykazali natomiast, że w dacie zgłoszenia uprawniona nie miała intencji używania spornego oznaczenia do oznaczania wprowadzanych przez siebie towarów, spójnego z nazwą spółki i przedmiotem działalności. Sąd Wojewódzki stwierdził, że brak jest więc podstaw do uznania zarzutów skargi za zasadne. Materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie innej tezy, niż ta, że uprawniona dokonała zgłoszenia spornego znaku towarowego, "by zastrzec sobie wyłączność wykorzystywania oznaczenia, które jest modyfikacją oznaczenia używanego na długo przez datą jego zgłoszenia". Sąd Wojewódzki wskazał, że w sprawie nie zostało wykazane, aby zgłoszenie spornego znaku towarowego zostało dokonane przez Spółkę "I." sp. z o.o. w innym celu niż jego używanie, do oznaczania oferowanych przez siebie towarów, niezgodnie z przepisami p.w.p. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, iż sporny znak został zarejestrowany w złej wierze i w konsekwencji uznania zarzutów skargi za zasadne. Z tych wszystkich względów Sąd I instancji, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oddalił skargę jako bezzasadną. IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżący wnieśli ponadto o dopuszczenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci "6 faktur" na okoliczność sprzedaży suplementom diety przez D.G. przed zgłoszeniem spornego znaku. Strona skarżąca kasacyjnie wyjaśniła, że zgłasza powyższe domowy dopiero na obecnym etapie postępowania, gdyż faktury te zaginęły w biurze księgowym, i zostały odnalezione dopiero na obecnym etapie postępowania. Fakty stwierdzone tymi fakturami miały być wykazane w postępowaniu zeznaniami świadków oraz przesłuchaniem stron zgodnie z wnioskiem dowodowym skarżących kasacyjnie, jednakże organ oddalił wnioski w tym zakresie. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucili: a) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 kwietnia 2016 r., przez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że bez znaczenia jest fakt nieużywania przez kilka lat znaku towarowego przez uczestnika (zgłaszającego i upragnionego w jednej osobie) dla oceny złej wiary zgłaszającego, podczas gdy w doktrynie i orzecznictwie stwierdza się, że taki stan faktyczny potwierdza zamiar nieużywania znaku, a tym samym złą wiarę zgłaszającego; 2. art. 164 p.w.p. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 kwietnia 2016 r) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (k.c.) przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, stwierdzające, że stroną wnoszącą wniosek do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej była spółka cywilna, a nie trzech przedsiębiorców będących osobami fizycznymi, przy czym współuczestnictwo miało charakter formalny, gdyż podstawa faktyczna unieważnienia, nie była jednolita dla wszystkich współuczestników; 3. art. 43(2) § 1 k.c. w zw. z art. 43(4) k.c. przez błędną ich wykładnię przez przyjęcie, że prawo do firmy D. G. "Inwent Herbs" wygasło wraz z wykreślaniem nazwy "Inwent Herbs" z CEIDG, podczas gdy prawo do firmy wygasa dopiero z chwilą całkowitego i trwałego zaprzestania używania firmy; w ocenie skarżących kasacyjnie zachowania D. G., który wykreślił z CEIDG nazwę fantazyjną "Inwent Herbs" ze swojej firmy nie można kwalifikować jako całkowitego i trwałego zaprzestania używania firmy, gdyż do chwili obecnej używa jej w obrocie do oznaczania suplementów diety oraz upoważnił innych przedsiębiorców (skarżących N. K.i E. G.) w trybie art. 43(9) § 2 k.c. do jej używania; 4. art. 43(9) § 2 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż stan faktyczny sprawy co do upoważnienia N. K. i E. G. do używania firmy D. G. w zakresie nazwy fantazyjnej "Inwent Herbs" (aneks do umowy spółki cywilnej) jasno wskazuje, że D. G. do od dnia 5 maja 2014 r. używał nazwy "Inwent Herbs" w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie produkcji i obrotu suplementami diety; b) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez niedokonanie kontroli aktu organu, który oddalił w dniu 15 stycznia 2020 r. wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków na okoliczności: używania przez wnioskodawców w obrocie nazwy firmy Inwent Herbs, w stosunkach gospodarczych, w tym przed datą zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego, oraz oznaczania nazwą Inwent Herbs wyrobów wnioskodawców, a nieudowodnienie tych faktów było przyczyną oddalenia wniosku o unieważnienie; 2. art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 151 p.p.s.a., przez niedokonanie kontroli aktu organu, który oddalił w dniu 24 lipca 2020 r. wniosek dowodowy o przesłuchanie stron w całości, podczas gdy, jak wynika z uzasadnienia decyzji, pozostały nieudowodnione określone okoliczności, w tym w szczególności zła wiara uprawnionego, której wyjaśnić się nie dało, bez przesłuchania stron, w tym reprezentanta uprawnionego M. K.; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu, "dlaczego Sąd uznał, że wniosek o unieważnienie złożyła Spółka Cywilna, a nie trzech przedsiębiorców". W piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie przytoczył nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. V. Stanowisko uczestnika postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie oraz oddalenie wniosku dowodowego. VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 1. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji oraz podstawy, o których mowa w art. 189 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. 2. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przyczyn nieważności postępowania sądowego, jak również podstaw do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku w świetle podniesionych zarzutów kasacyjnych, uznając, że są one usprawiedliwione w zakresie wzorców wynikających z art. 131 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia spornego znaku towarowego (pkt II.a.1. petitum skargi kasacyjnej). 3. O ile strony skarżące kasacyjnie nie podważyły skutecznie zasadności oceny prawnej Sądu a quo na tle art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 kwietnia 2016 r., o tyle należy zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że wykładnia oraz weryfikacyjne zastosowanie art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. w powyższej wersji walidacyjnej na tle przyjętego jako miarodajny stanu faktycznego sprawy nie mogą być uznane za prawidłowe. Odnosząc się do sposobu wykładni przesłanki zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze na tle zagadnienia braku zamiaru używania spornego znaku w obrocie handlowym przez stronę uprawnioną, trzeba stwierdzić, że stanowisko interpretacyjne zajęte w tym zakresie przez kontrolowany Sąd Wojewódzki jest niepełne, a dokonana w związku z nim negatywna subsumpcja ustalonego stanu faktycznego – przedwczesna. Powyższe zagadnienie wykładnicze powinno było zostać poddane – w odniesieniu do procesu rekonstrukcji normy do zastosowania w świetle ustalonego stanu faktycznego – szerszej analizie uwzględniającej istotne czynniki ewaluacji materialnoprawnej, które w ramach zbiorczej i całościowej aplikacji mogą przesądzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy ostateczny wynik zastosowania art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. będzie odmienny. 4. Uwzględniając mieszany (subiektywno-obiektywny) i autonomiczny charakter przesłanki złej wiary jako centralnego elementu bezwzględnej przeszkody rejestracji znaku towarowego, należy pamiętać, że jakkolwiek warunkiem uznania, że przesłanka ta została spełniona, jest ustalenie nagannego (nieuczciwego) i kierunkowego zamiaru dokonania zgłoszenia znaku towarowego w celu szkodzenia nieobojętnym prawnie interesom osób trzecich lub nadużycia systemu ochrony znaków towarów (np. w celu wzmocnienia ochrony innego prawa, które również należy do zgłaszającego), to jednak zamiar ten (strona subiektywna przesłanki) wymaga nie tylko wykazania na podstawie ustalonych w granicach wynikających z art. 255 ust. 4 p.w.p. szczegółowych i obiektywnie weryfikowalnych okoliczności faktycznych, lecz także powiązania z określonymi normami lub wartościami pozaprawnymi (dobrymi obyczajami handlowymi, zasadami uczciwości obrotu gospodarczego), których naruszenie przesądza o kwalifikacji powyższego zamiaru jako nagannego. W powyższym kontekście, nawiązując do analizowanego zagadnienia, nie jest oczywiście błędne twierdzenie, że brak używania lub brak zamiaru używania w obrocie handlowym znaku towarowego podlegającego zgłoszeniu nie stanowi samoistnej podstawy do uznania, że podmiot zgłaszający złożył wniosek rejestracyjny w złej wierze. Trzeba jednak wziąć pod rozwagę, że zasadniczym celem rejestracji znaku towarowego jest uzyskanie wyłączności na ten znak po to, aby opatrywać nim towary lub usługi w celu odróżnienia ich od towarów i usług tego samego rodzaju, pochodzących od innych przedsiębiorstw (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., II GSK 464/10, LEX nr 992394). Zamiar używania znaku towarowego nie jest więc prawnie obojętny z punktu widzenia oceny uczciwości zamiaru zgłoszenia tego znaku, albowiem – na tle i w związku z innymi przyczynami niekorzystania przez uprawnionego z uzyskanego prawa ochronnego zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz niezależnie od treści art. 157 i art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. – może się okazać, że sposób wykonywania nabytego prawa (w istocie zaniechanie korzystania z niego) stanowi przejaw realizacji pierwotnego nagannego zamiaru działania (przez zgłoszenie rejestracyjne). Typową sytuacją tego rodzaju jest zgłoszenie znaku nie w celu korzystania z prawa wyłącznego, lecz z zamiarem zablokowania możliwości zgłoszenia lub używania identycznego bądź podobnego znaku towarowego przeznaczonego dla identycznych lub podobnych towarów (usług) przez inny podmiot, który z różnych względów jest uprawniony do posługiwania się nim (por. wyrok TSUE z dnia 11 czerwca 2009 r., C-529/07, Lindt Goldhase, ECLI:EU:C:2009:361, pkt 46 i 53). W innym, bardziej ogólnym, ujęciu można twierdzić, że zgłoszenie znaku w złej wierze odbywa się nie w celu konkurowania w sposób uczciwy, lecz z zamiarem naruszenia, w sposób niezgodny z uczciwymi obyczajami, interesów osób trzecich lub z zamiarem uzyskania, nawet bez odniesienia się do konkretnej osoby trzeciej, prawa wyłącznego w celach innych niż cele związane z funkcjami znaku towarowego, w szczególności z podstawową funkcją wskazywania pochodzenia danego towaru (usługi) od określonego przedsiębiorstwa, która umożliwia konsumentowi – bez ryzyka wprowadzenia w błąd – odróżnienie tych towarów lub usług od towarów lub usług pochodzących z innych przedsiębiorstw (zob. wyrok Sądu UE z dnia 6 września 2023 r., T-312/22, RED BRAND CHICKEN, ECLI:EU:T:2023:514, pkt 22-23; por. wyrok TSUE z dnia 12 września 2019 r., C‑104/18 P, Koton, EU:C:2019:724, pkt 45-46; wyrok TSUE z dnia 29 stycznia 2020 r., C‑371/18, Sky i in., EU:C:2020:45, pkt 74). 5. Odnosząc powyższe uwagi interpretacyjne, pominięte przez Sąd a quo – co zasadnie zostało wytknięte w skardze kasacyjnej – oraz stanowiące elementy prawidłowej treści znaczeniowej rozważanej przesłanki, do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w zaskarżonym wyroku w ramach weryfikacji legalności wykładni (a także zastosowania) art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. nie uwzględniono w sposób prawidłowy znaczenia określonych okoliczności, które poddane łącznej i całościowej ocenie na tle pozostałych elementów stanu faktycznego mogą stanowić istotny argument za przyjęciem, że w sprawie doszło do obalenia domniemania dobrej wiary podmiotu, który dokonał zgłoszenia (strony uprawnionej). Przede wszystkim należało wziąć pod rozwagę określony ciąg okoliczności i zdarzeń, które – na tle specyfiki i przebiegu relacji zawodowo-osobistych oraz handlowych strony uprawnionej oraz stron skarżących (wnioskodawców) – podważają zasadność kategorycznego wniosku Urzędu o niewykazaniu przesłanki złej wiary. Z przyjętego przez Sąd Wojewódzki stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, że strona uprawniona (I.sp. z o.o. w L.) oznaczała od początku swego istnienia produkty będące suplementami diety (tożsame względem znaku spornego "Invent Herbs" oraz wcześniejszego oznaczenia przeciwstawionego "Inwent Herbs") nazwą fantazyjną "Invent Farm" (s. 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Nie ma jednak racji kontrolowany Sąd, twierdząc, że ta ostatnia nazwa ze względu na identyczny element ("Invent") ze znakiem zgłoszonym ("Invent Herbs") może mieć znaczenie dla osłabienia lub zniesienia interesu skarżących w uzyskaniu ochrony dla używanego od maja 2014 r. oznaczenia "Inwent Herbs" w ramach działalności gospodarczej skarżącego D. G., który w związku z zawarciem w dniu 4 sierpnia 2014 r. umowy spółki cywilnej ze skarżącymi E. G. i N. K. przeniósł na mocy aneksu do tej umowy "prawa do prowadzonej działalności" na rzecz pozostałych wspólników. W tym kontekście należało zatem uwzględnić, że sporne zgłoszenie w zakresie znaku "Invent Herbs" odwoływało się jedynie do używanego wcześniej przez stronę uprawnioną elementu "Invent", natomiast drugi – co najmniej równoważny – element ("Herbs") ww. znaku wchodził już w skład oznaczeń ("Inwent Herbs") produktów oferowanych (lub nawet zbywanych – zob. dalsze uwagi poniżej) przez skarżącego w okresie przed dniem zgłoszenia. Zagadnienie to wymaga kwalifikacji nie tylko w świetle kryterium zakresu i stopnia ochrony interesu skarżącego (a następczo – także pozostałych skarżących) w momencie dokonania zgłoszenia, lecz także i przede wszystkim na tle oceny zachowania zgłaszającego sporny znak w świetle zasad uczciwości handlowej oraz dobrych obyczajów gospodarczych. Dalszą kwestią wymagającą uwzględnienia są relacje zawodowo-osobiste oraz gospodarczo-handlowe stron. Skarżąca N. K. jako małżonka M. K. (Prezesa Zarządu strony uprawnionej) była pracownikiem i Wiceprezesem Zarządu I.sp. z o.o. w L. od 1 września 2011 r. do 30 czerwca 2014 r. i – jak wynika z niepodważonych skutecznie co do wiarygodności zeznań W. G. (k. 224-225 akt adm.) – miała być autorką spornego oznaczenia "Invent Herbs", natomiast jej odejście z ww. spółki miało być związane – co nie zostało poddane ocenie tak przez skarżony organ, jak i Sąd Wojewódzki – z narastającym na tle problemów zdrowotnych M. K. konfliktem (zob. k. 173 akt adm.) oraz decyzją o rozpoczęciu własnej działalności gospodarczej we współpracy z E. G. oraz D. G., który już 5 maja 2014 r. założył własną działalność gospodarczą pod nazwą "Firma [...]". Uzupełniających ustaleń i ocen w toku ponownego postępowania będą wymagały także okoliczności wynikające z nowych dowodów (co do których – w zw. z art. 255(3) ust. 5 p.w.p. – strony skarżące powinny złożyć odpowiednie szczegółowe wyjaśnienia wskazujące na przyczyny niemożności ich wcześniejszego złożenia) w postaci sześciu faktur VAT z 16 i 17 czerwca 2014 r. wystawionych w związku ze sprzedażą suplementów diety z oznaczeniami "Inwent Herbs" przed dniem zgłoszenia spornego znaku "Invent Herbs". Dowody te świadczą o tym, że towary z oznaczeniem "Inwent Herbs" zostały jednak wprowadzone do obrotu przed tym dniem. Inną bardzo istotną okolicznością jest fakt, że Prezes Zarządu strony uprawnionej (M. K.) jeszcze przed dniem zgłoszenia (21 czerwca 2014 r.) nie tylko wiedział o konkurencyjnej działalności sprzedażowej suplementów diety w ramach nazwy "Inwent Herbs", lecz także kierował publicznie "Informacje dla klientów", sugerujące plagiat własnego oznaczenia produktów ("Invent Farm") przez skarżącego (pismo z 12 czerwca 2014 r., k. 165 akt adm.), co spotkało się ze sprzeciwem D. G., który w piśmie z dnia 17 czerwca 2014 r. wezwał stronę uprawnioną do "dobrowolnego zaniechania czynu nieuczciwej konkurencji" (k. 164 akt adm.). Zdarzenia te miały miejsce na kilka dni przed dokonaniem zgłoszenia spornego znaku "Invent Herbs", co nie pozostaje bez znaczenia dla oceny, czy i w jakim zakresie można przypisać stronie uprawnionej przymiot złej wiary. Chronologia wzajemnych stosunków stron i zdarzeń jako istotne kryterium kwalifikacyjne na tle przesłanki złej wiary zgłoszenia znaku towarowego musi bowiem uwzględniać zagadnienie istnienia sporów między zgłaszającym a skarżącym przed zgłoszeniem kwestionowanego znaku towarowego lub w chwili jego zgłoszenia (por. wyrok Sądu UE z dnia 11 lipca 2013 r., T-321/10, Gruppo Salini, EU:T:2013:372, pkt 30) oraz przebieg okresu pomiędzy zakończeniem stosunków miedzy stronami a zgłoszeniem kwestionowanego znaku towarowego (por. m.in. wyrok Sądu UE z dnia 17 marca 2021 r., T-853/19, EARNEST SEWN, EU:T:2021:145, pkt 67–70; wyrok TSUE z dnia 12 września 2019 r., C-104/18 P, STYLO & KOTON, EU:C:2019:724, pkt 64). Dopiero na tle wszystkich powyższych okoliczności można wyraźnie dostrzec konieczność ponownej oceny znaczenia nieużywania przez uprawnionego spornego znaku w kontekście przypisania przymiotu złej wiary. Z jednej bowiem strony uprawniony uznawał użycie oznaczeń "Inwent Herbs" za aktualne zagrożenie dla własnej działalności handlowej w zakresie towarów przypisanych do nazwy "Invent Farm", z drugiej zaś – kontynuując tę działalność przez prawie pięć lat – z niewiadomych przyczyn zrezygnował z używania spornego znaku "Invent Herbs", blokując możliwość dalszego używania przez skarżących wcześniejszego oznaczenia prawie identycznego ("Inwent Herbs") dla towarów z tej samej grupy (suplementy diety). Niezależnie od powyższego, istotne w przedmiotowej sprawie jest także ustalenie, czy wcześniejsze oznaczenie ("Inwent Herbs") dla towarów z tożsamej grupy może być mylone z kwestionowanym znakiem towarowym ("Invent Herbs"), a więc czy istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w odniesieniu do kwestionowanego znaku towarowego i wcześniejszego oznaczenia (zob. wyrok TSUE z dnia 11 czerwca 2009 r., C-529/07, Lindt Goldhase, ECLI:EU:C:2009:361, pkt 53). 6. Uwzględniając wskazany wyżej zarzut kasacyjny oraz uznając, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona dla potrzeb jej przejęcia do rozstrzygnięcia merytorycznego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach art. 188 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 131 ust. 2 pkt 1 (w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia spornego znaku towarowego) w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. oraz w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 256 ust. 1 p.w.p. Ocena pozostałych zarzutów kasacyjnych jest na obecnym etapie postępowania zbędna lub bezprzedmiotowa, natomiast obowiązkiem UP jest ponowne rozpoznanie sprawy w granicach wyznaczonych wyrażonymi powyżej oceną prawną oraz wytycznymi procesowymi, które wiążą jako prawomocne i ostateczne (art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a.). 7. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję (art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.), zasądzając według norm przepisanych od skarżonego organu solidarnie na rzecz stron skarżących kasacyjnie zwrot kosztów postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 207 § 1 p.p.s.a., § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych). ----------------------- 2