Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 2580/21

Wyrok NSA z 15 maja 2025 r., II GSK 2580/21 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
15 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 312/21 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 listopada 2020 r. nr BP.501.1603.2020.1091.KA12.10597 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 312/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA w Gliwicach) po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. W. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 listopada 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddalił skargę. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie skarżący, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucił: I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 145 § 1pkt 1lit. a ppsa w zw. z art.4 lit. a rozporządzenia (WE) nr 56L/2006 parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 382L/B5 i (WE) 2L35/9B, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG] w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy z dnia 06.09.2001 r. o transporcie drogowym (dalej: utd) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż organ II instancji zasadnie przyjął, że każdy przejazd pojazdem przeznaczonym do przewozu osób lub rzeczy stanowi przewóz drogowy, podczas gdy powyższa kwalifikacja przejazdu jest uzależniona od celu przejazdu zindywidualizowanego w konkretnej sytuacji, - art. 145 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. art. 92a ust. 1 i 7 utd poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem za prawidłowe nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 4000,00 zł w sytuacji, gdy nie miały miejsca naruszenia ustawy, które mogą stanowić podstawę nałożenia kar pieniężnych; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. art. 92c ust. 1 pkt 1 utd poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, iż pomimo istnienia oczywistych przesłanek do umorzenia postępowania - w niniejszej sprawie okoliczności i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, a przedmiotowy przepis nie został prawidłowo zastosowany; II. Na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 1, art. 3 § 1- oraz § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7,77 § 1, 107 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo iż decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego co skutkowało w szczególności brakiem jednoznacznego ustalenia podmiotu wykonującego przewóz, charakteru wykrytej usterki układu hamulcowego oraz wpływu na rzekomo dokonane naruszenia; - art. 151 ppsa w zw.zart.107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającej na skarżącego karę pieniężną, polegającej na oddaleniu skargi pomimo faktu, że uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji, nie zawiera odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji oraz wszystkich złożonych wyjaśnień, a ponadto nie zawiera wyjaśnienia sposobu ustalenia podmiotu wykonującego przewóz, charakterystyki stwierdzonych usterek w układzie hamowania oraz uzasadnienia wpływu na rzekomo dokonane naruszenia; - art. 141 § 4 ppsa poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 ppsa, polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu, nieustosunkowanie się do zarzutów Strony, a ponadto brak wyjaśnienia sposobu ustalenia podmiotu wykonującego przewóz, charakterystyki stwierdzonych usterek w układzie hamowania oraz wpływu na rzekomo dokonane naruszenia; - art. 153 ppsa poprzez uznanie, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 28.11.2019 r., sygn. III SA/GI 782/19 w zakresie interpretacji przepisów, oceny dowodów czy ustaleń faktycznych, podczas gdy Sąd w niniejszej sprawie miał pełną swobodę co do stwierdzenia zaistnienia naruszeń, wyjaśnienia sposobu ustalenia podmiotu wykonującego przewóz, charakterystyki stwierdzonych usterek w układzie hamowania oraz wpływu na rzekomo dokonane naruszenia; - art. 170 ppsa poprzez uznanie, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany treścią wyroku WSA w Gliwicach z dnia 28.11.2019 r., sygn., III SA/GI 782/19 w zakresie interpretacji przepisów, oceny dowodów czy ustaleń faktycznych, podczas gdy Sąd w niniejszej sprawie miał pełną swobodę co do stwierdzenia zaistnienia naruszeń, wyjaśnienia sposobu ustalenia podmiotu wykonującego przewóz, charakterystyki stwierdzonych usterek w układzie hamowania oraz wpływu na rzekomo dokonane naruszenia. W związku z tak przedstawionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie w tym zakresie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Z tego względu Sąd odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie. Co do kolejności rozpoznania zarzutów, należy wyjaśnić, że skoro skargę kasacyjną oparto na naruszeniu m.in. art. 153 p.p.s.a, należy rozpocząć od tego właśnie zarzutu. W przedmiotowej sprawie, działania organu, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 782/19. W związku z tym należy wyraźne podkreślić, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA z 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13). Wskazać także należy, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby – art. 170 p.p.s.a. W odniesieniu do sądów oznacza to, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (wyrok WSA z 10 października 2018 r., sygn. akt I SA/Po 445/2018, LEX nr 2567038). Nie ulega zatem wątpliwości, że zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 jest nieuzasadniony. Strona skarżąca kasacyjnie próbuje interpretować ten przepis na własną korzyść, co nie oznacza, że prawidłowo. Organy bowiem sprostały zaleceniom zawartym w powoływanym wcześniej orzeczeniu. Brzmienie art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. regulującego zasady podlegania karze pieniężnej m.in. przez podmiot wykonujący przewóz drogowy za naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej oraz dopełniającego go art. 92c ust. 1 powołanej ustawy, określającego przypadki wyłączenia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia powoduje, iż w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu naruszenia pierwszego ze wskazanych przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania podważających ustalenia wykazujące to naruszenie. Nie powinno bowiem ulegać wątpliwości, że przewidziana w art. 92c u.t.d. możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania ewentualnie jego umorzenia i tym samym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej może być przedmiotem rozważań wyłącznie wówczas, gdy okoliczności sprawy - co do zasady - uzasadniają zastosowanie przepisu o podleganiu karze przez podmiot, ponoszący odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli naruszenia obowiązków przewozu drogowego. W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji stanowiły przepisy art. 92a ust. 1 u.t.d. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów (art. 92a ust. 1 u.t.d.) podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej. Przepis art. 92a ust. 7 u.t.d. stanowi natomiast, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 3 do u.t.d. Z treści przytoczonych regulacji wynika jednoznacznie, że nałożenie na podstawie tych unormowań kary pieniężnej wymaga ustalenia, że doszło do opisanego wyżej naruszenia, zarządzającego transportem oraz podmiotu odpowiedzialnego za to naruszenie. W rozpoznawanej sprawie skarżący podważał, że skontrolowany 17 stycznia 2019 r. przejazd był przewozem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 6a u.t.d., podnosząc, że nie odbywał się na drodze publicznej. W myśl powołanego przepisu przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia 561/2006. Zgodnie z art. 4 lit. a) powołanego rozporządzenia przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Z protokołu kontroli i dołączonych dokumentów wynikało jednoznacznie, że spornym pojazdem był wykonywany przewóz drogowy. Kontrolę przeprowadzono na drodze gminnej. Zatrzymano samochód ciężarowy, w którym zainstalowane było urządzenie rejestrujące za pomocą wykresówek prędkość pojazdu i aktywności kierującego. Już ta okoliczność była wystarczająca do uznania, że był wykonywany przewóz drogowy, gdyż na mocy art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L 2014 60.1 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie 165/2014) tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie 561/2006 (w myśl art. 1 to rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób...), a na mocy art. 34 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Przy tym kierujący pojazdem nie miał wątpliwości, że kontrola odbyła się na drodze publicznej, podpisując bez zastrzeżeń protokół kontroli. Dlatego niezasadny okazał się zarzut ujęty w pkt I. tiret pierwsze petitum skargi kasacyjnej. Przewóz wykonywany był pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego, potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, co wynikało jednoznacznie z dowodu rejestracyjnego pojazdu. Kierowca dodatkowo wyjaśnił, że jechał z bazy zatankować pojazd i następnie miał kierować się do stacji kontroli pojazdów, aby wykonać okresowe badanie potwierdzające zdatność pojazdu do ruchu drogowego. Potwierdził także stwierdzone naruszenie – istotną usterkę układu hamulcowego (o wadze naruszenia 5,2 NN, czyli najpoważniejsze naruszenie). Podał także, że wykonywał transport w imieniu przedsiębiorstwa, a zarządzającym transportem jest strona (por. kopia protokołu kontroli). Opisane ustalenia zostały ujęte w protokole kontroli drogowej sporządzonym podczas tej kontroli i podpisanym bez zastrzeżeń przez kierowcę. Odpis protokołu został po kontroli przekazany kierowcy. Strona, po zawiadomieniu o wszczęciu wobec niej postępowania o popełnienie naruszeń, przesłała swoje stanowisko, które wpłynęło do organu już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, ale powtórzyła je w odwołaniu. Jednakże pisma te nie wskazywały dowodów, mających potwierdzić opinie strony, a stanowiły polemikę z ustaleniami decyzji, opartymi głównie na protokole kontroli i załącznikach do niego, w tym dokumentacji fotograficznej pojazdu. Taki sam charakter miały argumenty zgłoszone w skardze do WSA. Skarżący również w skardze kasacyjnej nie zgłosił zarzutu, wprost skierowanego przeciwko trybowi sporządzenia i ustaleń zawartych w protokole kontroli. Jednocześnie zgodził się, że protokół kontroli sporządzony na podstawie art. 74 ust. 1 u.t.d. ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. W rezultacie nie przedstawił dowodów, które podważałyby prawidłowość przebiegu kontroli, sporządzenie z niej protokołu i ustaleń zawartych w tymże protokole. Dlatego odnosząc się do wskazanych wzorców kontroli podważanych decyzji, którymi powinien kierować się Sąd I instancji, tj.: art. 7 k.p.a. – określającego zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli (wynika z niego obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą); dopełniającego tę regulację art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów, którymi na mocy art. 75 § 1 k.p.a. może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, tym: dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, czy powołanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 80 k.p.a., który mówi, że ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, dokonywana ma być na podstawie całokształtu materiału dowodowego, należy mieć na uwadze art. 76 § 1 k.p.a., mówiący, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone w związku ze sporządzonym protokołem kontroli drogowej. Jak już zaznaczono, dokumentem urzędowym w rozumieniu przywołanego przepisu prawa jest protokół kontroli, który jest sporządzany z przeprowadzonych czynności kontrolnych, zgodnie z art. 74 ust. 1 u.t.d. (por. wyroki NSA z: 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 997/15; 17 czerwca 2021 r. sygn. akt II GSK 1968/18). Uwzględniając cel, jak również logikę czynności kontrolnych przeprowadzanych przez uprawnione organy administracji publicznej na podstawie u.t.d., należy stwierdzić, że istota protokołu kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Jego walor, jako dowodu, wyraża się zaś w tym, że skoro jest sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia to odzwierciedlenie w jego treści – i to niemal na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych, to również, jeżeli nie przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności o prawnie doniosłym znaczeniu, a więc mających, czy też mogących mieć, istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób. Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA z:10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 115/20; 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17). W wyroku z 7 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1416/15 Naczelny Sąd Administracyjny wręcz stwierdził, że dowód z dokumentu urzędowego – jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli – ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest funkcjonariuszy i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. W trakcie czynności kontrolnych opisanych w protokole ustala się wiarygodny stan faktyczny znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń, stanowi on podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do uznania, że protokół sporządzono wadliwie i nie mógł spełniać swojej roli jako dowód w sprawie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był więc wystarczający do uznania, że strona była wykonującym transport, które to ustalenia organów prawidłowo ocenił Sąd I instancji. Wobec powyższego niezasadne okazały się zarzuty sformułowane w pkt II tiret pierwsze i drugie petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107, szczególnie § 3 k.p.a. Niezasadny okazał się także, zgłoszony w pkt II tiret pierwsze, zarzut naruszenia art. 1 p.p.s.a. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne) i § 2 p.p.s.a. (Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne). Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 1 i art. 3 p.p.s.a. mają charakter ustrojowy, wskazują cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i nie odnoszą się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem. Sąd administracyjny mógłby naruszyć ww. przepisy wyłącznie wówczas, gdyby rozpoznał sprawę inną niż sądowoadministracyjna, ocenił działalność podmiotu spoza administracji publicznej lub zastosował środki prawne nieznane przepisom p.p.s.a., co w niniejszej sprawie nie wystąpiło (por. wyrok NSA z 20 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 398/21). Wobec powyższego, skoro zostało ustalone, a strona nie podważyła, że w przedsiębiorstwie była osobą zarządzającą transportem i wykonującym transport, to prawidłowo ustalono jej odpowiedzialność za naruszenia załącznika nr 3 do u.t.d., a tym samym nałożono karę na mocy art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Niezasadny tym samym okazał się zarzut sformułowany w pkt I. tiret drugie petitum skargi kasacyjnej. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia przez WSA art. 92c ust. 1a w zw. z ust. 1 u.t.d., dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej doprecyzowany, że chodzi o przesłankę z pkt 1 art. 92c ust. 1 u.t.d. i w odniesieniu do naruszenia z zał. nr 3 do u.t.d. Skoro w świetle art. 92c ust. 1 pkt 1 w związku z art. 92c ust. 1a u.t.d. wyłączenie odpowiedzialności może mieć miejsce, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, to zasadne jest przyjęcie, że określone tym przepisem przesłanki muszą wystąpić łącznie. Odpowiada przy tym dotychczasowemu orzecznictwu pogląd, że okolicznościami, o których stanowi wskazany przepis, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, takich, których nawet przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie można było przewidzieć. Trafna jest więc uwaga, że uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć więc miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonym zarządzającym transportem (por. wyroki NSA: z 8 września 2020 r. sygn. akt II GSK 355/18; 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 882/18; 10 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 76/20). Sąd I instancji, mimo że wprost nie odwoływał się do art. 92c u.t.d., to ocenił kwestię staranności strony w wykonywaniu obowiązków i prawidłowo oczekiwał, że jako zarządzająca transportem powinna tak zorganizować pracę pracownikom i wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne w firmie, które pozwolą stwierdzić przed wyjazdem danego pojazdu z zakładu, czy jest sprawny technicznie i czy posiada ważne badania techniczne. Zresztą skarżący nie przedstawił dowodów, które wykazywałyby przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ponadto, bronił się w przypadku przypisywania mu naruszenia dotyczącego braku aktualnych ważnych badań technicznych pojazdu, że był długo naprawiany, a kierowca wyjechał tym samochodem m.in. w celu poddania pojazdu okresowemu badaniu. Popadł więc w sprzeczność, gdyż samochód w takim stanie układu hamulcowego nie powinien w ogóle jechać na przegląd okresowy i do tego po naprawie. Dlatego zarzut zgłoszony w pkt I.tiret trzecie petitum skargi kasacyjnej okazał się niezasadny. Niezasadny także był zarzut ujęty w pkt II. tiret trzecie petitum skargi kasacyjnej – zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że nie zawiera wszystkich istotnych elementów bądź niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie sądu I instancji obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyroki NSA z: 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11; 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji generalnie realizuje powyższe wymagania. Sąd szczegółowo przedstawił przebieg postępowania przed organami administracji, a następnie podał, że zaakceptował te ustalenia i określił, na jakiej podstawie, a także zaakceptował podstawę rozstrzygnięcia przyjętą przez organy. Należy zauważyć, że skarżąca kasacyjnie nie miała trudności z oceną stanowiska WSA, skoro sformułowała szereg innych zarzutów w skardze kasacyjnej. Wymaga podkreślenia, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 6413/21; 8 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 640/20, 9 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 131/20), a do czego zmierzała strona. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265 z późn. zm.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 grudnia 2021
Hasła tematyczne
Transport Kara administracyjna Administracyjne postępowanie Uzasadnienie
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Andrzej Skoczylas Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/ Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny