II GZ 284/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 211/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 30 listopada 2022 r., nr ZPŚ.642.642.2922(3).KK w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 marca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 211/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej zwanej "p.p.s.a."), odmówił K. B. (dalej zwanemu "skarżącym") wstrzymania wykonania postanowienia Ministra Zdrowia z 30 listopada 2022 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona w wywiedzionej na postanowienie Ministra Zdrowia z 30 listopada 2022 r. skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania powołanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wykonanie ww. postanowienia mogłoby narazić go na powstanie szkody materialnej. W ocenie skarżącego nałożenie grzywny w kwocie 1 000 zł na każdego z rodziców odrębnie bezpośrednio wpłynie na sytuację finansową skarżącego, a tym samym na możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych dziecka. Ponadto kwota ta stanowi znaczny wydatek dla gospodarstwa domowego skarżącego. Przywołując treść art. 61 § 3 p.p.s.a., WSA stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił aby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu było uzasadnione. Zaznaczył, że uzasadnieniem dla wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie mogą być okoliczności, odnoszące się do prawidłowości aktu lub czynności, której dotyczy wniosek o wstrzymanie. Sąd wskazał także, że wystąpienie szkody majątkowej nie stanowi dostatecznej podstawy do przyjęcia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczył przy tym, że skarżący nie powiązał wskazanych przez siebie skutków wykonania decyzji z obecną kondycją finansową prowadzonego przez niego gospodarstwa domowego. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Zdrowia z 30 listopada 2022 r. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Zdrowia w sytuacji, gdy uzasadnia to sytuacja majątkowa skarżącego, a także to, że wykonanie tego postanowienie spowoduje wystąpienie szkody po stronie skarżącego, a jej odwrócenie może nastąpić po długim czasie oraz przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków ze strony skarżącego w stosunku do wysokości nałożonej grzywny. W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumenty tożsame z tymi sformułowanymi w wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Zdrowia zawartym w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie, z uwagi na powołaną przez skarżącą w zażaleniu podstawę prawną sformułowanego zarzutu (art. 61 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), należy wyjaśnić, że Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone w tej sprawie postanowienie nie mógł naruszyć tego przepisu. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły bowiem przepisy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., do których wadliwego zastosowania w tej sprawie w istocie odnoszą się zarzuty sformułowane przez skarżącego. Zgodnie z treścią przepisu art. art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia wymaga, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy stwierdzić należy, co również słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Zdrowia z 30 listopada 2022 r. pozbawiony był jakiejkolwiek argumentacji wskazującej na możliwość wystąpienia, w związku z wykonaniem powołanego postanowienia, w odniesieniu do strony niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku nie dołączono również jakichkolwiek dokumentów mogących wskazywać na zaistnienie jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Taki brak wniosku, co zasadnie stwierdził WSA, czynił niemożliwym dokonanie oceny żądania skarżącego w aspekcie możliwości wystąpienia przesłanek z powołanego przepisu warunkujących zastosowaniem instytucji ochrony tymczasowej wobec strony skarżącej. W konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Podniesiona w zażaleniu argumentacja nie mogła zostać uznana za uzupełnienie uzasadnienia wniosku i zastosowania w stosunku do niej ochrony tymczasowej, albowiem w swojej istocie stanowi powtórzenie argumentacji zawartej uprzednio w wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia. Skarżący w sposób gołosłowny wskazuje na to, że grzywna nałożona na niego (w kwocie 1 000 zł) oraz matkę dziecka (w kwocie 1 000 zł) spowoduje pogorszenie jego sytuacji majątkowej a także komfortu życia dziecka. Wobec powyższego za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, które legło u podstaw odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Zdrowia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.