II GZ 320/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. sp. k. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 4095/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. sp. k. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 października 2024 r., nr BP.702.3797.2024.E.0747.BKOE.7279 w sprawie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 4095/24 odmówił H. Sp. k. w K. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 października 2024 r., nr BP.702.3797.2024.E.0747.BKOE.7279 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka w uzasadnieniu zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdziła, że w przypadku jego nieuwzględnienia będzie zmuszona do uiszczenia administracyjnej kary pieniężnej w znacznej dla niej wysokości, a obecnie skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Nieuwzględnienie złożonego wniosku prowadzić będzie nie tylko do całkowitej utraty płynności finansowej, lecz także do konieczności ograniczenia liczby zatrudnianych pracowników. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA stwierdził, że spółka nie wykazała, że na skutek wykonania decyzji zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku nie dołączono bowiem żadnych dokumentów źródłowych obrazujących sytuację gospodarczo-finansową skarżącej. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w tej sytuacji nie był w stanie ustalić wpływu, jaki wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby mieć na sytuację finansową skarżącej. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając to postanowienie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1). przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podczas gdy w sprawie zachodzą przesłanki do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca spółka powtórzyła, że znajduje się w ciężkiej kondycji finansowej, a wykonanie zaskarżonej decyzji w drodze przymusu spowoduje, że całkowicie straci płynność finansową, nie będzie w stanie wypłacić należnym pracownikom wynagrodzeń ani spełnić innych wymagalnych zobowiązań. W ubiegłym roku spółka poniosła stratę finansową, a jej płynność finansowa została zaburzona. Dla porównania w 2023 r. spółka wypracowała zysk w kwocie 843 192,71 zł, natomiast w roku 2024 poniosła stratę w wysokości 196 721,78 zł. Tak znaczna różnica odbiła się na funkcjonowaniu skarżącej. Na potwierdzenie powyższego przedłożono rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2024 r. Skarżąca podniosła też, okoliczność dużej awarii sprzętu budowlanego – dźwigu niezbędnego dla jej działalności, którego koszt naprawy wyniósł ok. 50 000 zł. Awaria ta poniosła za sobą konieczność pozyskania zewnętrznych firm budowlanych, co spowodowało kolejne obciążenie finansowe i znacznie wpłynęło na terminy realizacji zamówień. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 marca 2024 r., sygn. akt I GZ 321/24; 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena wniosku dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w celu wykazania zaktualizowania się przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., niezbędne jest podniesienie konkretnych okoliczności pozwalających ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jednocześnie podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, 9 września 2011 r., sygn. akt II OZ 751/11, 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 2910/11). WSA prawidłowo uznał, że złożony wniosek nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wspomniano, wnioskodawca jest zobowiązany uprawdopodobnić, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkował niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła podniesionych we wniosku okoliczności, co prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji. Dalej, z uwagi na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując wniesione zażalenie kontroluje prawidłowość, tj. zgodność z prawem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, powołanie się na nowe okoliczności i dokumenty mające, w ocenie skarżącej, znaczenie dla oceny jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, dopiero na etapie zażalenia, nie mogło odnieść oczekiwanych przez spółkę skutków w postępowaniu zażaleniowym. Nie można bowiem oceniać prawidłowości orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji z perspektywy okoliczności ujawnionych dopiero po wydaniu tego orzeczenia. Ponadto, tego rodzaju proces musiałby zakończyć się dokonaną po raz pierwszy i ostatni w tym postępowaniu w zakresie wstrzymania wykonania decyzji oceną NSA co do przedłożonych dokumentów oraz oświadczeń, co z kolei godziłoby wprost w zasadę dwuinstancyjności (art. 78 Konstytucji). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że z uwagi na treść art. 61 § 4 p.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może złożyć nowy wniosek wraz ze stosowną argumentacją, a Sąd pierwszej instancji rozważy ten wniosek z uwzględnieniem również okoliczności, które przedstawiono w rozpoznawanym obecnie zażaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.