II GZ 489/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażaleń H. B. - Ł. i Izby Notarialnej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1733/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. B.- Ł. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odwołania stanowiska notariusza postanawia: oddalić zażalenia.

I H. B. Ł. (dalej jako: "skarżąca") złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza. W piśmie z 8 lipca 2021 r., stanowiącym uzupełnienie braków formalnych, skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując między innymi na aktualną sytuację pandemiczną, która spowodowała znaczne ograniczenia w pracy notariusza oraz straty. Postanowieniem z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1733/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, ziszczenia się ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (co więcej na żadną z tych przesłanek wyraźnie się nie powołała). W szczególności nie przedłożyła żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową skarżącej. W kontekście zaś powołanej przez skarżącą sytuacji epidemiologicznej i trudności w prowadzeniu kancelarii notarialnej, Sąd podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnym, że epidemia spowodowała powszechne trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej, które objęły swym zasięgiem cały kraj i znaczną część przedsiębiorców. Samo zatem powoływanie się na tą okoliczność jako sytuację uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji, w ocenie Sądu, jest daleko niewystarczające, w szczególności wówczas, gdy wnioskodawca nie przedstawił żadnych danych, ani też dokumentów, pozwalających zobrazować jego aktualną zdolność finansową. II Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie wniosła skarżąca. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższy zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie wniosła także Izba Notarialna w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nie uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania Zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której okoliczności podnoszone przez skarżącą wskazują na znaczną liczbę aktów notarialnych sporządzonych przez skarżącą po dacie, w której zaskarżona decyzja stała się prawomocna, a zatem brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki w postaci nieważności tych czynności notarialnych i konieczności ich powtórzenia. Wskazując na powyższe zarzuty Izba Notarialna w Warszawie wniosła: 1) w pierwszej kolejności - w ramach wniosków dowodowych - o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszego zażalenia, to jest kopii Repertorium A prowadzonego przez Skarżącą w spornym okresie na okoliczność istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku nieuwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej; zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej; 2) w wypadku powzięcia wątpliwości co do załączonych do zażalenia kopii Repertorium A prowadzonego przez skarżącą Izba Notarialna w W. wniosła o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, bądź w wypadku przekazania akt wraz z zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez ten Sąd do Archiwum Sądu Rejonowego dla W. M. przy ul. [...] ([...] W.) i wypożyczenia oryginałów dokumentów załączonych do zażalenia - celem przeprowadzenia dowodu na okoliczności opisane w pkt 1) powyżej; 3) następnie - w ramach wniosku zażalenia odnoszącego się do istoty sprawy – Izba Notarialna w Warszawie wniosła o: a) uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym bez przesyłania akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu i uznanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego, a tym samym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w okresie od 14 kwietnia 2021 roku do 7 lipca 2021 roku; względnie o: b) uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej w okresie od 14 kwietnia 2021 roku do 7 lipca 2021 roku. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku. Sąd orzeka, bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe zaś twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko Sądu, że skarżąca, nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, ziszczenia się ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (co więcej na żadną z tych przesłanek wyraźnie się nie powołała). Skarżąca, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, nie przedłożyła żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową, która to sytuacja, jak można przypuszczać, legła u podstaw przedmiotowego wniosku. W związku z tym, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazała swojej sytuacji materialnej, nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, uniemożliwiła dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na stronę skarżącą, tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z tych bowiem względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił złożony w tej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie zaskarżonego aktu nie rodzi bowiem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.