Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 125/23

Wyrok NSA z 24 czerwca 2025 r., II OSK 125/23 – pozwolenie na budowę

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
24 czerwca 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1035/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu odwoławczym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1035/22 oddalił skargę Stowarzyszenia [...] w S. (dalej: Stowarzyszenia) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z dnia 28 marca 2022 r. nr DOA.7111.348.2021.MMM w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu odwoławczym. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda Warmińsko-Mazurski postanowieniem z 30 września 2021 r., nr IGR-II.7840.4.94e.2021 odmówił Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu odwoławczym od decyzji Starosty Olsztyńskiego (dalej: "Starosta") z 10 lipca 2017 r., nr Bec/33/2017, znak: Bl-ll.6740.2.10.2017.ŁR4, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. Sp. z o.o. (dalej: "inwestor") pozwolenia na budowę zakładu przetwórstwa drzewnego na dz. nr ewid. [...] obręb B. oraz na dz. nr ewid. [...] obręb [...] miasta B.1, gmina B. Stowarzyszenie złożyło w terminie zażalenie. GINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że Stowarzyszenie podaniem z dnia 17 września 2021 r., powołując się na art. 86g ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021, poz. 2373), dalej: "ustawa z 3 października 2008 r.", zgłosiło udział w postępowaniu odwoławczym od ww. decyzji Starosty Olsztyńskiego z 10 lipca 2017 r. Powyższy przepis wprowadzony został do systemu prawnego na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 30 marca 2021 r., o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 784) dalej: "ustawa zmieniająca". GINB podał, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 10 lipca 2017 r. (liczony dla strony, której jako ostatniej doręczono ww. decyzję) upływał 25 lipca 2017 r., a zatem na kilka lat przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. W stanie prawnym sprzed nowelizacji przepis art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r nie obowiązywał. Strona skarżąca nie może skutecznie domagać się dopuszczenia do udziału w postępowaniu odwoławczym w oparciu o ten przepis. W ocenie organu odwoławczego może jednak domagać się udziału w ww. postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej: "p.b."), przepisu art. 31 § 1 k.p.a., nie stosuje się jednak w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę. Wyjątek od tej reguły przewiduje art. 28 ust. 4 p.b. W takim przypadku należy stosować art. 44 ustawy z 3 października 2008 r., który stanowi w ust. 1, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Ze statutu strony skarżącej wynika, że celem działania Stowarzyszenia jest m.in. działanie na rzecz ochrony środowiska naturalnego i przeciwdziałanie niszczeniu środowiska (§ 5 ust. 1 lit. a i b statutu). Tym samym może uczestniczyć na prawach strony w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Niemniej jednak postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty z 10 lipca 2017 r., nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa w rozumieniu przepisów ustawy z 3 października 2008 r. Z przepisów ustawy z 3 października 2008 r. wynika, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jedynie wtedy, gdy w ramach tego postępowania przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a analiza materiału dowodowego wykazała, że w przedmiotowej sprawie nie była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. GINB zaznaczył także, że za nieuwzględnieniem zażalenia skarżącego Stowarzyszenia przemawia jeszcze jedna okoliczność. Postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty z dnia 10 lipca 2017 r., zostało zakończone, gdyż Wojewoda Warmińsko-Mazurski decyzjami z 30 września 2021 r., nr. IGR- ll.7840.4.94a.2017, oraz z 30 września 2021 r., nr. IGR- II.7840.4.94c,2017, umorzył postępowanie odwoławcze od ww. decyzji organu stopnia powiatowego. Dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu odwoławczym możliwe jest jedynie do czasu zakończenia tego postępowania. Stowarzyszenie wniosło skargę na postanowienie GINB zarzucając naruszenie: 1) art. 28 ust. 3a p.b., w zw. z art. 29 ustawy zmieniającej poprzez pominięcie ich w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GINB; 2) art. 26 nowelizacji w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r., w zw. z art. 11 ust. 1 i 3 oraz 15 dyrektywy w związku z art. 288 akapitem trzecim Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: "TFUE") w związku z art. 4 ust. 3 oraz art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: "TUE"), poprzez odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu na skutek zastosowania art. 26 nowelizacji, który pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 11 ust. 1 i 3 oraz 15 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (dalej: dyrektywa EIA); 3) art. 26 nowelizacji w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w związku z art. 2 ust. 4 i 5 oraz art. 9 ust. 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus 25 czerwca 1998 r. (dalej: "Konwencja z Aarhus") i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (dalej: "Karta praw podstawowych") poprzez odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia na skutek zastosowania art. 26 nowelizacji, który pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 2 ust. 4 i 5 oraz art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus; 4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., w zw. z art. 28 ust. 3a p.b., w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r., poprzez wadliwe uznanie, że za nieuwzględnieniem zażalenia przemawiać ma również okoliczność, że postępowanie odwoławcze zostało umorzone; 5) art. 7, art. 11 i art. 124 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania w uzasadnieniu postanowienia wykładni przepisów prawa europejskiego oraz Konwencji z Aarhus. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z 28 czerwca 2022 r. uczestnik postępowania E. Sp. z o.o. z siedzibą w B.2 wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a istota sprawy sprowadza się do oceny rozstrzygnięć organów, w których odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu odwoławczym. Sąd wojewódzki podzielił wszystkie ustalenia organu odwoławczego uznając je za własne, nie podzielił jednak argumentacji organów, że za nieuwzględnieniem zażalenia Stowarzyszenia przemawia również to, że postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Olsztyńskiego z 10 lipca 2017 r. zostało już formalnie zakończone, gdyż Wojewoda decyzjami z 30 września 2021 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji organu stopnia powiatowego a w związku z tym dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu odwoławczym jest możliwe jedynie do czasu zakończenia tego postępowaniu. Skoro termin do wniesienia odwołania upłynął 25 lipca 2017 r. to błędne jest rozumowanie organów, że nie ma znaczenia dla skuteczności możliwości dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia prawomocny wyrok WSA w Olsztynie z 30 czerwca 2020 r. (sygn. akt II SA/OI 337/20) uchylający decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 31 sierpnia 2017 r. (umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Olsztyńskiego z 10 lipca 2017 r.), gdzie organ wojewódzki zobowiązany był ponownie rozpatrzeć odwołania A. C., G. P. i J. J. od decyzji Starosty Olsztyńskiego z 10 lipca 2017 r. Wręcz przeciwnie - skoro w wyniku prawomocnego wyroku sądu administracyjnego postępowanie administracyjne niejako "wraca" do ponownego rozpoznania, to stanowi nadal "postępowanie w toku". Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jest pozostawanie tego postępowania właśnie "w toku". Skargę kasacyjną wniosło skarżące Stowarzyszenie zaskarżając powyższy wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania, tj.: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a (w związku z art. 28 ust. 3a p.b. w związku art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 44 ust. 1 i art. 86g ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. w związku z artykułami 1 ust. 2 litera a i c, 11 ust. 1 i 3 oraz art. 15 dyrektywy EIA), poprzez pominięcie, że wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniach budowlanych, takich jak w sprawie, do której o dopuszczenie wnioskowało Stowarzyszenie, obowiązuje od dnia 17 lutego 2012 roku (art. 15 dyrektywy EIA), co znalazło wyraz w lakonicznym fragmencie uzasadnienia wyroku, że "wobec ustalenia, że postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty z dnia 10 lipca 2017 r., nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 28 ust. 3a ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 29 ustawy z 30 marca 2021 r., w zw. z art. 11 ust. 1 i 3 oraz art. 15 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. oraz zarzuty naruszenia Traktatu o Unii Europejskiej pozostają bez wpływu na treść zaskarżonego postanowienia"; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. (w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w zw. z artykułami 1 ust. 1 litera a i c, 11 ust. 1 i 3 oraz 15 dyrektywy EIA w zw. z art. 288 akapitem trzecim TFUE w z. z art. 4 ust. 3 oraz art. 19 ust. 1 TUE, poprzez brak stanowiska Sądu I instancji odnośnie do zarzutu Stowarzyszenia, że odmowa dopuszczenia go do postępowania na skutek zastosowania art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej, pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 11 ust. 1 i 3 oraz 15 dyrektywy EIA i wykładnią proeuropejską; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. (w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w zw. z art. 2 ust. 4 i 5 oraz art. 9 ust. 3 Konwencja z Aarhus i art. 47 Karty praw podstawowych w zw. z art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez lakoniczne stanowisko WSA, że "zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 11 oraz 124 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wykładni przepisów prawa europejskiego oraz Konwencji z Aarhus należy uznać za nieuzasadnione. Wskazać należy, że dokonując wykładni przepisu przejściowego, nie można modyfikować jego znaczenia przez dodawanie niezapisanych treści ani pomijać tych, które zostały zapisane, tym samym rozszerzać lub zawężać zakres jego działania"; 4) art 151 p.p.s.a. (poprzez oddalenie skargi) i art. 145 § 1 punkt 1 litera c p.p.s.a. (poprzez nieuwzględnienie skargi) pomimo naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 11, oraz art. 124 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania w uzasadnieniach postanowień organów administracji wykładni przepisów prawa europejskiego oraz Konwencji z Aarhus (przepisy te są wskazywane w punktach a-c powyżej), z których Stowarzyszenie wywodziło swoją legitymację do występowania w sprawie. Przepisy k.p.a. są powoływane jako "związkowe" z naruszeniem przez WSA przepisów art. 151 oraz art. 145 § 1 punkt 1 litera c p.p.s.a.; 5) art. 28 ust. 3a p.b. w zw. art. 26 ust. 1, art. 29 ustawy zmieniającej w zw. z art. 44 ust. 1 i art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w związku z artykułami 1 ust. 2 litera a i c, 11 ust. 1 i 3 dyrektywy EIA poprzez pominięcie, że wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniach budowlanych, takich jak w niniejszej sprawie obowiązuje jednolicie od dnia 17 lutego 2012 roku (art. 15 dyrektywy EIA), a nie od dnia wejścia w życie nowelizacji (13 maja 2021 r.); 6) art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w zw. z artykułami 1 ust. 1 litera a i c, 11 ust. 1 i 3 oraz 15 dyrektywy EIA w zw. z art. 288 akapitem trzecim TFUE w zw. z art. 4 ust. 3 oraz art. 19 ust. 1 TUE, poprzez pominięcie wykładni systemowej, celowościowej i proeuropejskiej przy ocenie legitymacji Stowarzyszenia do występowania w sprawie; 7) art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w zw. z art. 2 ust. 4 i 5 oraz art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus i art. 47 Karty praw podstawowych w zw. z art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez pominięcie wykładni systemowej z uwzględnienie postanowień konwencyjnych i proeuropejskiej przy ocenie legitymacji Stowarzyszenia do występowania w sprawie; 8) art 151 p.p.s.a. (poprzez oddalenie skargi) i art. 145 § 1 punkt 1 litera a p.p.s.a. (poprzez nieuwzględnienie skargi) pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, to jest: art. 28 ust. 3a p.b. w zw. art. 26 ust. 1, art. 29 ustawy zmieniającej w związku z art. 44 ust. 1 i art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w zw. z artykułami 1 ust. 2 litera a i c, 11 ust. 1 i 3 dyrektywy ElA; art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w z. z artykułami 1 ust. 1 litera a i c, 11 ust. 1 i 3 oraz 15 dyrektywy EIA w zw. z art. 288 akapitem trzecim TFUE w związku z art. 4 ust. 3 oraz art. 19 ust. 1 TUE; art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej w zw. z art. 86g ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. w zw. z art. 2 ust. 4 i 5 oraz art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus i art. 47 Karty praw podstawowych w zw. z art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP – w postaci ich nieuwzględnienia przy ocenie legitymacji Stowarzyszenia do występowania w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości postanowienia GINB oraz postanowienia organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego - według norm prawem przewidzianych, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania E. sp. z o.o. z siedzibą w B.2 wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2022 r., I OSK 2347/21, LEX nr 3436272). Najdalej idący zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania sprowadza się do uchybienia dyspozycji normy art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest jego kontrola instancyjna. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to, więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10). Sąd I instancji ma także obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zgłoszonych w skardze zarzutów. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd, bowiem nie zastosował się w pełni do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, jakie wskazuje ustawa. Nie daje to rękojmi, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. W skardze kasacyjnej trafnie zarzucono, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający odtworzenie argumentacji Sądu I instancji dotyczącej przyczyn nieuwzględnienia skargi. W uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji brak jest odniesienia się do zarzutów skargi, których istotą było wykazanie, że przepisy prawa europejskiego w tym art. 15, art. 11 ust. 1 i 3 dyrektywy EIA, art. 288 TFUE, art. 4 ust. 3 oraz art. 19 ust. 1 TUE oraz art. 2 ust. 4 i 5 i art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhaus oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych i ich prawidłowa wykładnia pozwalała na przyjęcie, że skarżące Stowarzyszenie może uczestniczyć na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. Tymczasem uzasadnienie Sądu I instancji ogranicza się do powtórzenia w całości argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która w żaden sposób nie odnosi się do argumentacji skargi, całkowicie przy tym pomijając podniesione w skardze zarzuty, ograniczając się w tym zakresie do stwierdzenia "... że wywody te nie mają w sprawie zastosowania. Pozostają bez żadnego wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia." W tej sytuacji nie wiadomo dlaczego Sąd I instancji przyjął, że powołane przez stronę w skardze przepisy nie mają zastosowania, a w konsekwencji dlaczego argumentacja skargi w tym zakresie była pozbawiona uzasadnionych podstaw. Tak sformułowane uzasadnienia wyroku całkowicie uniemożliwia jego kontrolę instancyjną, nie stanowi bowiem konsekwentnej, logicznej zwartej i pełnej syntezy, ale jest zestawem wypowiedzi nie odnoszących się do istoty skargi. Motywacja Sądu I instancji nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania tego Sądu i poznanie racji, które stały u podstaw oddalenia skargi. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wadliwy sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwia kontrolę zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (zarówno procesowych, jak i materialnoprawnych). Ocena taka byłaby bowiem przedwczesna. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zobowiązany będzie sporządzić uzasadnienie wyroku spełniające wymogi ustawowe przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Jednocześnie na mocy art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że w sytuacji gdy wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe uzasadnienie wyroku sądu I instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny, to brak jest dostatecznych podstaw do tego, by obciążyć organ, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 stycznia 2023
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Małgorzata Masternak - Kubiak Piotr Broda /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny