II OSK 218/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 września 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 403/25 na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr 417/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku wraz z wiatą, instalacją kanalizacji sanitarnej oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 2 września 2025 r. sygn. II SA/Wr 403/25 oddalił skargę A.K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 kwietnia 2025 r. nr 417/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku wraz z wiatą, instalacją kanalizacji sanitarnej oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. W odrębnym piśmie z 20 listopada 2025 r. skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że wykonanie decyzji będzie wiązało się z trudnym do odwrócenia skutkiem w postaci nieodwracalnej utraty substancji budowlanej, a także utraty prawa do korzystania z nieruchomości zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem. Skutki te będą miały charakter nieodwracalny, gdyż przywrócenie stanu poprzedniego po wykonaniu rozbiórki wymagałoby poniesienia znacznych kosztów finansowych, niewspółmiernych do sytuacji strony. Wobec powyższego, w ocenie wnioskującego, konieczne jest wstrzymanie wykonania ww. decyzji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest stosowana w celu ochrony adresatów tego aktu lub innych osób przed zagrożeniami jakie mogą powstać kiedy zostanie on wykonany, a następnie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej akt ten zostanie uchylony. Zagrożenia te ogólnie określono jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa za znaczną szkodę należy uznać sytuację, w której powstała szkoda nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wobec tego nie są to skutki wszelkiego rodzaju związane z wykonaniem aktu ale tylko takie skutki, które wywołają szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że Sąd dokonuje oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w oparciu o przedstawioną przez stronę argumentację, nie czyniąc własnych ustaleń w tym zakresie (por. np. postanowienie NSA II OZ 559/23, LEX nr 3697201). Obowiązkiem strony jest przywołanie konkretnych okoliczności, a także dowodów je uprawdopodabniających, z których będzie wynikać, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA II OZ 604/24, LEX nr 3782741), niezależnie od przedmiotu sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego (decyzji) musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że wnioskodawca powinien w sposób wnikliwy uzasadnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, przedstawiając spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W oparciu o ww. przepis sąd ocenia bowiem, czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania danego aktu administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie wykazała ani nie udokumentowała konkretnych, wyjątkowych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Lakoniczne uzasadnienie wniosku, niepoparte informacjami o rozmiarze grożącej skarżącej szkody i sytuacji majątkowej skarżącej, nie może prowadzić do uwzględnienia tego wniosku. Nie sposób bowiem ocenić, czy wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie wykazała zatem, że w jej osobistej sytuacji związanej z wykonaniem zaskarżonej decyzji zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z powyższych względów i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.