II OSK 2395/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1762/21 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 15 września 2021 r. nr SKO.401.ZP.1901.160.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek S. T. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 10 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1762/21 oddalił skargę M.K. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 15 września 2021 r. nr SKO.401.ZP.1901.160.2021 umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta Mi. z 21 lipca 2021 r. nr UGG-U.6733.41.2021 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci wodociągowej dn110 i sieci kanalizacji sanitarnej dn200, na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w M. w rejonie ul. [...] (Obręb [...]). Zdaniem Sądu I instancji Kolegium było uprawnione do przyjęcia, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącej. Skarżąca jest wprawdzie właścicielką działek ew. nr [...] (sąsiadującej z terenem inwestycji) i nr [...] (położonej w odległości ok. 30 m od terenu inwestycji), jednakże inwestycja polega na budowie sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej, które będą umieszczone w ziemi i nie spowodują żadnego oddziaływania na nieruchomości skarżącej zarówno w trakcie realizacji inwestycji jak i w trakcie jej użytkowania. Sąd zwrócił uwagę, że inwestycje takie jak sieci wodociągowe, kanalizacyjne, usytuowane pod ziemią (inwestycje liniowe podziemne) co do zasady oddziaływują tylko i wyłącznie na tereny (działki) przez które przebiegają. Przedmiotowa inwestycja nie wprowadza również żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu i wykorzystaniu nieruchomości skarżącej. 2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej Ppsa) i art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej Kpa) poprzez nie wyjaśnienie przez organ zarówno I jak i II instancji istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy dotyczących możliwości oddziaływania realizowanej inwestycji na sąsiadujące z terenem inwestycji nieruchomości stanowiące własność skarżącej; 2) naruszenie prawa materialnego: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 28 Kpa w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, dalej upzp) przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie za trafne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w sprawie, albowiem jej nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, dalej uuiś) w zw. z art. 73 ust. 3a w zw. z art. 72 ust. 1 i 6 uuiś poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, iż skarżąca nie posiada interesu prawnego, aby brać udział w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony; c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 52 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 upzp w zw. z art. art. 71 uuiś w zw. z art. 73 ust. 3a w zw. z art. 72 ust. 1 i 6 w zw. z art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy z 28 września 1991 r. ustawy o lasach poprzez błędną wykładnię skutkującą zaniechaniem przez WSA w Rzeszowie odniesienia się do postawionych zarzutów odnoszących się do ww. przepisów, w szczególności nie został spełniony warunek zawarty w art. 61 ust. 1 pkt 4 upzp, gdyż teren wymaga zgody na przeznaczenie nieleśne. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Dodatkowo zawnioskowano o przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi kasacyjnej. 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania S.T. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna. 4.2. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd I instancji. 4.3. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy skarżąca powinna mieć przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. O istnieniu interesu prawnego przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA z 5 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 1809/12; z 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 135/11; z 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2105/10, z 4 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1661/21). O istnieniu interesu prawnego danego podmiotu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy decydują zatem z jednej strony (w sferze faktycznej) charakter, cechy i skutki planowanej inwestycji (w tym rodzaj, stopień i zakres możliwych uciążliwości) dla całego obszaru potencjalnego jej oddziaływania, z drugiej zaś strony (w sferze normatywnej) - treść przepisów prawa materialnego, które ze względu na zasadnicze parametry planowanej inwestycji i terytorialny zasięg jej oddziaływania mogą i powinny mieć zastosowanie w sprawie. 4.4. W tym kontekście samo położenie nieruchomości nawet w bezpośrednim sąsiedztwie nie oznacza automatycznie przyznania przymiotu strony właścicielom nieruchomości znajdujących się w tym obszarze. Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy należy wskazać, że uprawniona była ocena Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą w niniejszej sprawie planowana inwestycja nie wpływa na sytuację prawną skarżącej. Inwestycja polega na budowie sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej, które będą umieszczone w ziemi i nie spowodują żadnego oddziaływania na nieruchomościach skarżącej. Działki skarżącej nie są objęte zaprojektowanymi sieciami, a ponadto przedmiotowa inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu i wykorzystaniu nieruchomości skarżącej. W takim stanie faktycznym trafne było wnioskowanie, że skarżąca nie miała legitymacji procesowej do złożenia odwołania. W związku z powyższym nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 28 Kpa w zw. z art. 6 ust. 2 upzp. 4.5. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. poprzez nie wyjaśnienie przez organy istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy dotyczących możliwości oddziaływania realizowanej inwestycji na sąsiadujące z terenem inwestycji nieruchomości stanowiące własność skarżącej. Wbrew twierdzeniom skarżącej, okoliczności faktyczne zostały w sprawie ustalone jednoznacznie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał, w szczególności analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, stanowiącego załącznik do decyzji organu I instancji. 4.6. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 71 w zw. z art. 73 ust. 3a w zw. z art. 72 ust. 1 i 6 uuiś. Przepisy te nie stanowią źródła interesu prawnego skarżącej, a planowana inwestycja nie była poprzedzona decyzją środowiskową. 4.7. Odnosząc się do ostatniego zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa nie polega na merytorycznej kontroli decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, a rolą Sądu jest jedynie weryfikacja ustalenia, że skarżącej nie przysługuje status strony postępowania. Tym samym nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 52 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 upzp w zw. z art. 71 w zw. z art. 73 ust. 3a w zw. z art. 72 ust. 1 i 6 uuiś w zw. z art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach. 4.8. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjne są zatem niezasadne. 4.9. Brak było przy tym podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącej, bowiem przedłożone dokumenty nie odnoszą się do kwestii będącej przedmiotem niniejszego postępowania. 4.10. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Oddaleniu podlegał także wniosek S.T. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Art. 204 Ppsa daje podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów tylko organowi i skarżącemu, stąd brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku uczestnika postępowania.