II OSK 2895/25

Dnia 20 stycznia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku H.F. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk z dnia 7 lutego 2025 r. nr NB.5140.24.2024 w sprawie ze skargi kasacyjnej H.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 888/25 oddalającego skargę H.F. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 marca 2025 r. nr WOP.7721.19.2025.TN w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk z dnia 7 lutego 2025 r. nr NB.5140.24.2024.

Wyrokiem z 28 sierpnia 2025 r., II SA/Bk 888/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Białymstoku oddalił skargę H.F. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (PWINB) z 26 marca 2025 r. nr WOP.7721.19.2025.TN w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W treści skargi kasacyjnej H.F. od wyroku WSA w Białymstoku z 28 sierpnia 2025 r., na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: Ppsa), zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk z dnia 7 lutego 2025 r. nr NB.5140.24.2024, nakazującej skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanych dwóch szeregów kojców dla psów: - pierwszy (5 kojców) o wymiarach łącznych 27,1 m x 6,0m; - drugi (4 kojce) o wymiarach łącznych około 25,85 m x 6,0 m z wiatą w jednym z kojców o wymiarach około 7,25 m x 3,40 m oraz wybiegiem o wymiarach około 18,30 m x 6,0m, usytuowanych na działkach o numerach geodezyjnych: [...], [...], [...] przy ul. [...] w S., do czasu wydania orzeczenia na skutek niniejszej skargi kasacyjnej. Wniosek uzasadniono tym, że wykonanie decyzji pociągnęłaby za sobą nieodwracalną utratę wartości majątkowej, poniesionej przez skarżącego w dobrej wierze na realizację tych obiektów, jak również konieczność poniesienia dalszych znacznych nakładów finansowych w przypadku ewentualnego ponownego wzniesienia kojców po korzystnym rozstrzygnięciu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadto, rozbiórka kojców dla psów prowadziłaby również do trudnych do odwrócenia skutków natury faktycznej i humanitarnej, związanych z niemożnością zapewnienia zwierzętom odpowiednich warunków bytowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, a zatem również decyzji organu I instancji. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2013 r., I GSK 376/13, LEX nr 1309877). Przy czym znaczną szkodę należy interpretować jako taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki jako skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił. Powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej wymaga nadto wykazania, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej (por. postanowienie NSA z 27 czerwca 2017 r., II OSK 1428/17, LEX nr 2331555). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem nie wykazał on niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, co nie oznacza jednak, że w każdym przypadku rozbiórka rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki (zob. np. postanowienie NSA z 6 kwietnia 2016 r. II OSK 605/16, LEX nr 2037515). Wykonanie decyzji PINB poprzez rozbiórkę dwóch szeregów kojców dla psów o konstrukcji stalowej, częściowo z blachy stalowej, a częściowo ze stalowych paneli ogrodzeniowych osadzonych na stalowych słupkach z podmurówką, bez zadaszenia - niewątpliwie spowoduje poniesienie przez skarżącego określonych kosztów finansowych. Skarżący nie wykazał jednak, poza dość ogólnikowymi twierdzeniami, jakie konkretnie koszty finansowe niesie za sobą wykonanie tej decyzji, co uniemożliwia dokonanie oceny, czy działanie takie istotnie wyrządzi stronie znaczną szkodę. Tymczasem jeśli skarżący powołuje się na konieczne, a zbędne w jego ocenie koszty wykonania decyzji, to powinien wskazać te koszty w sposób możliwie konkretny, ewentualnie przybliżony, a także odnieść je do swojej sytuacji finansowej, możliwości wykonania decyzji i powrotu do stanu poprzedniego w kontekście własnej kondycji ekonomicznej. Skarżący nie przedstawił natomiast w tym względzie jakichkolwiek dowodów, które uzasadniałyby przyjęcie, że wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki będzie stanowiło znaczne uszczuplenie w jego majątku, a które pozwoliłyby Sądowi ocenić, czy istotnie rozbiórka obiektu będzie wiązała się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne następstwa, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 10 czerwca 2020 r., II OZ 346/20). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jak się przyjmuje, nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonywania decyzji przez jej adresata, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2020 r. I OZ 5/20). Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą być zakwalifikowane, jako trudne do odwrócenia, skoro owo "odwrócenie" miałoby polegać na ponownym posadowieniu kojców dla psów. We wniosku ani w zażaleniu nie wykazano bowiem, aby rozbiórka mogła spowodować zniszczenie albo uszkodzenie elementów ich konstrukcji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji także z tego powodu, że z obowiązkiem wykonania rozbiórki kojców – jak wyjaśnia skarżący, wiąże się niemożność zapewnienia w innym miejscu warunków bytowania dla przebywających w kojcach psów. Wyjaśnić bowiem należy, że ewentualne trudności związane z rozbiórką kojców, a polegające na niemożności zapewnienia innego miejsca bytowania dla psów, nie stanowią bezpośredniego następstwa wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem obowiązkiem składającego wniosek o wstrzymanie wykonania jest wykazanie, że znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki będą bezpośrednim następstwem wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.