Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 357/23

Wyrok NSA z 22 lipca 2025 r., II OSK 357/23 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
22 lipca 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X sp. k. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1479/22 w sprawie ze skargi X sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2022 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 27 października 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1479/22, oddalił skargę X sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2022 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku X Sp.k. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z 29 marca 2022 r., znak: [...] - utrzymał w mocy ww. własne postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GINB wskazał, że decyzją z 29 marca 2022 r., znak [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r., znak Nr.[...], która pod warunkiem zagwarantowania lokali zastępczych dla zakładów usługowych utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Dzielnicy Warszawa [...] z 26 kwietnia 1979 r., znak: [...], którą na podstawie art. 38 ust. 1 i 2 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (P.b.) nakazano rozbiórkę pawilonu handlowego, jako tymczasowego obiektu budowlanego przy ul. [...] [...] w Warszawie, w terminie do 1 czerwca 1979 r. X Sp.k. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją GINB z 29 marca 2022 r. GINB stwierdził, że umorzenie postępowania nieważnościowego nastąpiło w związku z wejściem w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491), która w art. 1 zmieniła art. 156 § 2 k.p.a. Zgodnie z obecnie obowiązującą treścią tego przepisu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Powyższa ustawa do art. 158 k.p.a. dodała również § 3, stosownie do którego, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że po upływie ww. terminów nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a postępowanie wszczęte powinno być umorzone. Istotne jest, że wprowadzone zmiany zgodnie z art. 2 omawianej ustawy znajdują zastosowanie do spraw już wszczętych i niezakończonych. W ocenie GINB, w przedmiotowej sprawie kluczową kwestią było ustalenie daty doręczenia lub ogłoszenia stronom objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż od tego momentu należy liczyć trzydziestoletni termin do odmowy wszczęcia postępowania. W objętej wnioskiem o ponowne rozparzenie sprawy decyzji GINB z 29 marca 2022 r. wyjaśniono, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979r. przez strony postępowania H. S., R. O., Z. P., H. L. K. P., A. P., J. J., K. W. i M. S.. Jednak z treści innych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że osoby te posiadały wiedzę o wydaniu decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r. Dokumentem, który świadczy, że strony postępowania co najmniej od 1980 r. posiadały wiedzę o ww. decyzji jest m.in. kwestionowane przez stronę skarżącą, jako dowód doręczenia pismo z 24 lutego 1980r., skierowane do Biura Listów [...] [...] ul. [...][...] (k. 238 akt, teczka I, str. 2), podpisane przez J. J. w imieniu użytkowników tego pawilonu. Powyższe wynika również z pisma zatytułowanego "skarga na niesprawiedliwe, niegospodarne i godzące w interesy państwa i obywateli postępowanie Władz Urzędu Dzielnicy [...] (...)" (bez daty (k. 237 akt, teczka I, strona 3) podpisanego przez J. J., H. S., R. O., H. L., K. P., K. W., M. S.. Niewątpliwie na ich podstawie nie można (tak jak na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru), określić dokładnej daty odbioru decyzji - to jednak w sytuacji, gdy mamy do czynienia z decyzją wydaną ponad 40 lat temu, często niemożliwe będzie zgromadzenie dowodów, które w sposób niezbity dowodziłyby dokładnej daty doręczenia decyzji, tym bardziej uzasadnione w tej sytuacji jest posiłkowanie się wszelkimi dostępnymi dokumentami pozwalającymi na ustalenie tejże daty, choćby miała ona być orientacyjna. Zdaniem GINB, skoro materiał dowodowy potwierdza, że strony postępowania miały wiedzę o treści spornego rozstrzygnięcia, to brak jest podstaw, aby domniemywać, że jego doręczenie nie nastąpiło w sposób określony przepisami prawa. Wprowadzone zmiany przepisów dotyczące ograniczeń czasowych w stwierdzeniu nieważności mają na celu zapewnienie obywatelom poczucia trwałości wydanych decyzji. W aktualnym stanie prawnym, stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r., jak też prowadzenie w tym przedmiocie postępowania nadzorczego zainicjowanego w 2019 r., byłoby prawnie niedopuszczalne. Organ odniósł się również do zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia zapadłego w przedmiotowej sprawie wyroku NSA z 22 września 2021 r., sygn. akt II OSK 87/21 (w którym uchylono wcześniej wydaną decyzję GINB z 10 października 2019 r. i poprzedzającą ją decyzję z 29 sierpnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 27 lipca 1979 r.), z uzasadnienia którego wynika, że w ocenie Sądu decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r., została wydana bez podstawy prawnej. Podkreślił, że w decyzji GINB z 29 marca 2022 r., wyjaśniono, że w związku z wydanym wyrokiem postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji powróciło do stanu, kiedy pozostawało ono w toku, konieczne było wobec tego wydanie zgodnej z prawem decyzji kończącej wszczęte w 2019 r. postępowanie. Natomiast z uwagi na wprowadzone, w trakcie trwania postępowania sądowego zmiany w przepisach k.p.a., jedynym możliwym sposobem na zakończenie niniejszego postępowania, zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami było jego umorzenie na podstawie art. 105 k.p.a., co wprost wynika z art. 2 pkt. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Skargą X sp.k. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając jej rażące naruszenie art. 2 pkt 2 ustawy nowelizującej z dnia 11 sierpnia 2021 r. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja wydana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie naruszała prawa a skarga była niezasadna. Sąd wyjaśnił, że w obecnym stanie prawnym, obowiązującym od 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.), nie stwierdza się już nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), ani nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.). Z brzmienia przepisów przejściowych (art. 2 ww. ustawy z 11 sierpnia 2021 r.) wynika, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą (ust. 1). Natomiast postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2). Dlatego też, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił dwukrotnie, że w tej sprawie istnieje podstawa do umorzenia wszczętego w 2019 r. postępowania nadzorczego dotyczącego kontrolowanej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r., znak Nr[...]. Z chwilą bowiem wejścia w życie tejże ustawy organa administracji utraciły zarówno możliwość dalszego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji zmierzającego do merytorycznego jej rozstrzygnięcia, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło trzydzieści lat, jak i wszczęcia po 16 września 2021 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji (art. 158 § 3 k.p.a.). Odnosząc się natomiast do rozważań organu dotyczących ustalenia potencjalnej daty doręczenia kwestionowanej co do ważności decyzji jej adresatom w kontekście art. 158 § 3 k.p.a. w brzmieniu nadanym ww. ustawą z 11 sierpnia 2021 r. i twierdzeń skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, brak jest bezpośredniego dowodu na datę doręczenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r. - zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji przez strony H. S., R. O., Z. P., H. L. K. P., A. P., J. J., K. W. i M. S.. Należy jednak w ocenie Sądu wziąć pod uwagę upływ czasu, jaki nastąpił od daty kwestionowanej pod względem ważności decyzji (1979 r.) do daty wydania pierwszej decyzji GINB (2022 r.), a więc 43 lata, jak również to, że dokumentacja powstająca w organach państwowych i państwowych jednostkach organizacyjnych oraz w organach jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostkach organizacyjnych, a także napływająca do nich, jest przechowywana przez te organy i jednostki organizacyjne przez 25 lat (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 164), ale obowiązek ten wprowadzony został 1 stycznia 1984 r. (wejście ww. ustawy w życie). W takich okolicznościach może wydarzyć się, że zwrotne potwierdzenie odbioru ww. decyzji nie zachowało się, co nie wyklucza i drugiej możliwości – że decyzja w ogóle nie została doręczona w sposób przewidziany w art. 39 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania. Zgodnie jednakże z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Oznacza to, że obowiązkiem organu (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (a więc zarówno ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji, jak i wystąpienia potencjalnych przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 158 § 3 k.p.a.) i wyczerpujące zebranie dowodów w zakresie ustalenia, czy decyzja została stronom w ogóle doręczona i w jakiej – choćby przybliżonej, ale prawdopodobnej – dacie. GINB takie postępowanie dowodowe przeprowadził i w jego wyniku doszedł do przekonania, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r. została jej adresatom doręczona, gdyż wiedzieli oni o jej treści już w 1980 r. Zdaniem organu świadczy o pismo z 24 lutego 1980 r., skierowane do Biura Listów [...], podpisane przez J. J. w imieniu użytkowników pawilonu, którego decyzja dotyczyła oraz treść pisma "skarga na niesprawiedliwe, niegospodarne i godzące w interesy państwa i obywateli postępowanie Władz Urzędu Dzielnicy [...] (...)" podpisanego przez J. J., H. S., R. O., H. L., K. P., K. W., M. S.. Sąd stwierdził, że w tym zakresie słusznie uznał GINB, że "niewątpliwie na ich podstawie nie można (tak jak na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru), określić dokładnej daty odbioru decyzji - to jednak w sytuacji, gdy mamy do czynienia z decyzją wydaną ponad 40 lat temu, często niemożliwe będzie zgromadzenie dowodów, które w sposób niezbity dowodziłyby dokładnej daty doręczenia decyzji, tym bardziej uzasadnione w tej sytuacji jest posiłkowanie się wszelkimi dostępnymi dokumentami pozwalającymi na ustalenie tejże daty, choćby miała ona być orientacyjna". Powzięte przez GINB domniemanie faktu doręczenia ww. decyzji przed lutym 1980 r. nie jest więc zdaniem Sądu dowolne, ale uzasadnione treścią ww. pism. Tym samym należy uznać, że organ oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że fakt doręczenia adresatom decyzji z 27 lipca 1979 r. przed 24 lutego 1980 r. został udowodniony nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów. Nawiązując natomiast do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2021 r., sygn. akt II OSK 87/21, z uzasadnienia którego wynika, że w ocenie NSA decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r. została wydana bez podstawy prawnej - w kontekście stanowiska zajętego przez GINB i zarzutów skarżącej, Sąd wyjaśni, że NSA kontrolował prawidłowość wyroku WSA w Warszawie z 23 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2721/19. Tym samym oceniał prawidłowość tego wyroku na dzień jego wydania. Wyrok ten został wydany przed wejściem w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. (dzień wejścia w życie - 16 września 2021 r.), a więc przed zmianą art. 156 § 2 k.p.a. i przed dodaniem § 3 do art. 158 k.p.a. Sąd zwrócił też zwrócić uwagę na końcowy fragment uzasadnienia ww. wyroku NSA, w którym Sąd ten wyraźnie wyjaśnił, że stanowisko Sądu I instancji uzasadnione wyłącznie – z natury rzeczy – wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. było błędne. NSA stwierdził, "ze względu na dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz przyjętą ocenę co do prawidłowości zastosowania tego przepisu, stwierdzić należało, że druga podstawa kasacyjna, obejmująca zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem 151 p.p.s.a w związku z art. 156 § 2 k.p.a. ("Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne") jest o tyle zasadna, że stanowisko Sądu I instancji odnoszące się do znaczenia w rozważanym przypadku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. P 46/13 nie przystawało do okoliczności tej sprawy i uznać je należy za nieistotne z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia z uwagi na to, że ww. wyrok Trybunału odnosił się do warunków zastosowania innej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej niż przesłanka, która ma zastosowanie w tej sprawie ("wydanie decyzji bez postawy prawnej")". Tym samym, NSA w sposób oczywisty nawiązał do treści art. 156 § 2 sprzed zmiany, dokonanej ustawą z 11 sierpnia 2021 r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trafnie zwrócił na tą okoliczność uwagę GINB. O ile bowiem organ nadal był związany oceną prawną NSA w zakresie drugiej z przesłanek nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979 r., o tyle nie mógł już z tej przyczyny stwierdzić jej nieważności z uwagi na obowiązujący w dacie orzekania przez organ art. 158 § 3 k.p.a. w nowym brzmieniu, zgodnie z którym wyłączona została taka możliwość - nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych we wszystkich punktach § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Jednocześnie zaś GINB – zobowiązany do działania w granicach prawa (art. 6 k.p.a.) – związany był dyspozycją art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., nakazującą umorzyć postępowanie w tej sprawie. Z uwagi na powyższą ocenę prawną Sąd uznał zaskarżoną decyzję za odpowiadającą prawu pomimo wskazanego błędu organu w zakresie jednej z podstaw rozstrzygnięcia, zaś zarzuty skargi i stanowisko prawne w niej wyrażone były niezasadne. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Skargą kasacyjną X sp. k. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., art. 170 p.p.s.a., art. 171 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 1491; dalej "ustawa zmieniająca") poprzez pominięcie okoliczności, że NSA w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 22 września 2021 r. II OSK 87/21, wydanym po wejściu w życie ustawy zmieniającej przesądził, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności i możliwe było jedynie wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r., a jednocześnie nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku w postaci zmiany stanu prawnego; powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ prawidłowe zastosowanie się przez sąd a quo do prawomocnego wyroku wiążącego w niniejszej sprawie (res iudicata) prowadziłoby do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji; 2. prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 158 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej "k.p.a.") poprzez błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania polegającego na zastosowaniu tych przepisów pomimo, że ich hipoteza nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, ponieważ postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zakończyło się ostateczną decyzją wydaną przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej; powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadziłaby do zastosowania wskazanych przepisów wyłącznie w przypadkach, w których w momencie wejścia w życie przepisów przejściowych postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie zakończyły się ostateczną decyzją i tym samym, sąd powinien był odmówić ich zastosowania w niniejszej sprawie ponieważ w dniu wejścia życie ustawy zmieniającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało zakończone decyzją ostateczną, tj. decyzją z dnia 10 października 2019 r.; 3. prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r. poprzez zaakceptowanie wadliwych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji, prowadzących do przyjęcia, że w świetle całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r. została doręczona przed 24 lutego 1980 r. i tym samym jest konieczne umorzenie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji; jednocześnie wobec istnienia wątpliwości co do okoliczności doręczenia decyzji nie zastosowano art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 81 a § 1 k.p.a. w celu ich rozstrzygnięcia; powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przyjęcie że decyzja została doręczona przed 24 lutego 1980 r. prowadzi do konieczności umorzenia postępowania przez wzgląd na upływ czasu uniemożliwiający orzekanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej; w przypadku przyjęcia, że brak jest dowodów na doręczenie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r., w świetle wiążącego w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 22 września 2021r. II OSK 87/21, sąd a quo powinien uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną w I instancji; ocena dowodów przez sąd administracyjny jest nieprawidłowa, gdyż zgromadzone dowody nie wskazują, w sposób budzący wątpliwości na fakt doręczenia decyzji, a jedynie na to, że niektóre osoby (lub tylko jedna z nich) znały treść decyzji; ponadto, w przypadku powzięcia wątpliwości co do zaistnienia faktu doręczenia decyzji należało je w niniejszej sprawie rozstrzygnąć na podstawie art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 81 a § 1 k.p.a. na korzyść skarżącej, co prowadziłoby do wniosku, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979r. nie została doręczona; 4. prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 2 Konstytucji RP i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że istniały podstawy do umorzenia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r., w sytuacji gdy organ administracji umarzając postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji naruszył konstytucyjną zasadę nieczerpania korzyści z własnego bezprawnego działania czym dopuścił się nadużycia prawa procesowego; powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dokonanie przez sąd w zaskarżonym wyroku prawidłowej oceny zastosowania przez organ art. 105 § 1 k.p.a., art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej zw. z art. 158 § 3 k.p.a. w świetle 6 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 2 Konstytucji RP i art. 7 Konstytucji RP ora: okoliczności niniejszej sprawy powinno było prowadzić do uznania, że organy administracji poprzez zastosowanie ww. przepisów prawa naruszyły konstytucyjną zasadę nieczerpania korzyści z własnego bezprawnego działania i wobec tego ich zastosowanie nastąpiło w warunkach nadużycia prawa procesowego i tym samym nie istniała podstawa prawna pozwalająca umorzyć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie od GINB na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw a Sąd pierwszej instancji przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji zasadnie uznał, że odpowiada ona prawu i słusznie zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., stąd skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie była wydana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja umarzająca w trybie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącej Spółki w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r. znak [...], która pod warunkiem zagwarantowania lokali zastępczych dla zakładów usługowych utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Dzielnicy Warszawa [...] z 26 kwietnia 1979 r., znak: [...], wydaną w trybie art. 38 ust. 1 i 2 P.b. w ramach której nakazano rozbiórkę pawilonu handlowego, jako tymczasowego obiektu budowlanego przy ul. [...] [...] w [...], w terminie do 1 czerwca 1979 r. Nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., art. 170 p.p.s.a., art. 171 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej poprzez pominięcie okoliczności, że NSA w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 22 września 2021 r. II OSK 87/21, wydanym po wejściu w życie ustawy zmieniającej przesądził, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności i możliwe było jedynie wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r., a jednocześnie nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku w postaci zmiany stanu prawnego. Wbrew stanowisku skarżącej Spółki w realiach tej sprawy nie można zasadnie mówić o związaniu wyrokiem NSA z 22 września 2021 r. sygn. akt II OSK 87/21 – którym uchylono, kwestionowany przez skarżącą wyrok WSA w Warszawie z 23 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2721/19, jak też zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r. znak [...]. W wyroku tym NSA, w ramach zarzutów skargi kasacyjnej eliminując z obrotu prawnego zaskarżony wyrok i podjęte w postępowaniu nieważnościowym decyzje uznał, iż wydawanie odrębnej decyzji, nakazującej rozbiórkę obiektu wzniesionego na czas oznaczony, jest nie tylko zbędne, lecz także contra legem. Wykazano, iż art. 38 Prawa budowlanego z 1974 r. nie może stanowić podstawy materialnoprawnej do wydawania decyzji nakazujących rozbiórkę, jak też podkreślono, iż zainicjowane wnioskiem skarżącej postępowanie nieważnościowe prowadzone w stosunku do decyzji z 1979 r. powinno z tego względu być ukierunkowane na analizę przesłanki "wydania decyzji bez podstawy prawnej" zamiast przesłanki "wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa", skoro kwestionowana decyzja z 1979 r. opiera się na stanie faktycznym diametralnie odmiennym od tego, który warunkuje czynności jurysdykcyjne. Stanowi to zatem, zdaniem NSA, ewidentny przypadek wydania decyzji bez podstawy prawnej, którego stwierdzenie zobowiązuje organ do stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez skarżącą decyzji rozbiórkowych na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W końcowych motywach ww. wyroku NSA zobowiązał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do uwzględnienia tego stanowiska. Natomiast fakt, iż w dniu wydania wyroku przez NSA (22 września 2021 r.) obowiązywała już od 16 września 2021 r. ustawa zmieniająca lecz nie zostało to w jakikolwiek sposób uwzględnione przez skład orzekający NSA w dniu wyrokowania a przede wszystkim nie ma to odzwierciedlenia w motywach pisemnych cytowanego wyroku. Wprost przeciwnie w uzasadnieniu wyroku z 22 września 2021 r., na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji (patrz strona 13 zaskarżonego wyroku), powołano się na odpowiednie motywy, w których w sposób oczywisty nawiązywano do treści art. 156 § 2 k.p.a. sprzed dokonanej nowelizacji z dnia 11 sierpnia 2021 r. Niemniej jednak okoliczności przywołane poniżej spowodowały, iż niemożliwym stało się uwzględnienie w dniu podejmowania zaskarżonej decyzji powyższego stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 22 września 2021 r. sygn. akt II OSK 87/21. Niewątpliwie treść art. 153 p.p.s.a. stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (podkreślenie NSA). Przepisy art. 170 i 190 p.p.s.a. stanowią również o zakresie związania prawomocnym wyrokiem Sądu. Związanie organów administracji publicznej oraz sądów oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie (wyroki NSA: z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 403/19; z 19 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1128/06). Ocena prawna dotyczyć może w szczególności stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania danego rozstrzygnięcia. Związanie sądu oznacza, że nie tylko nie może on, co wyżej wskazano, formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyroki NSA: z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2003/14; z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08). Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci jednak moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, czyli ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zaistniała po wydaniu orzeczenia sądowego zmiana istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia. Zmieniające się okoliczności sprawy powodują nieaktualność w części lub w całości oceny sprawy dokonanej na podstawie art. 153 p.p.s.a. i jednocześnie konieczność dokonania jej weryfikacji na podstawie stanu aktualnego. Związanie wyrokiem sądu traci zatem moc wiążącą w szczególności wobec tego gdy przepisy prawa uległy zmianie a aktualny w chwili rozstrzygania przez organy stan prawny nie pozwala na podzielenie wcześniejszej oceny sądu. A taki przypadek zaistniał w realiach niniejszej sprawy. Należy zauważyć, iż istotą kontroli sądowej jest jej dokonywanie według stanu prawnego na dzień wydania decyzji ostatecznej. W tej sprawie NSA rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2020 r. VII SA/Wa 2721/19 badał sprawę według stanu prawnego na dzień 10 października 2019 r. Wypowiadał się zatem w powołanym wyżej wyroku mając na uwadze taki właśnie stan prawny, zaś zaskarżone decyzje wydano w odmiennym stanie prawnym. Prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji podkreślające, iż zawarte w wyroku NSA z 22 września 2021 r. sygn. akt II OSK 87/21 stanowisko o potrzebie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 27 lipca 1979 r. z powodu braku podstawy prawnej do jej wydania nie wiąże bowiem wydane zostało w odmiennym stanie prawnym w jakim oceniano tę poprzednią decyzję. Odmienny stan prawny wynikał z tego, iż w dniu 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), która w art. 1 zmieniła art. 156 § 2 k.p.a. Zgodnie z obecnie obowiązującą treścią tego przepisu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ustawa ta do art. 158 k.p.a. dodała również § 3, zgodnie z którym, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że po upływie ww. terminów nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a wszczęte uprzednio postępowanie powinno być umorzone. Jednocześnie, jak stanowi art. 2 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (k.p.a.), w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Z kolei art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej określał, iż postępowanie nieważnościowe wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją (lub postanowieniem) umarza się z mocy prawa. Ten przepis intertemporalny (art. 2 ustawy zmieniającej) jednoznacznie nakazał stosowanie już do prowadzonych postępowań niezakończonych decyzją ostateczną ustawę zmieniającą co czyniło wyrażone stanowisko NSA w tym zakresie za nieaktualne, niemożliwe do zastosowania. Nie jest kwestionowane w tej sprawie, że na skutek wniosku skarżącej z dnia 13 marca 2019 r. organ administracji w dniu 31 maja 2019 r. wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r. a w związku z powyższym postępowanie nadzorcze zostało wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia powołanej decyzji (w tym wypadku jest to niemal 40 lat). Powyższa okoliczność oraz nakaz stosowania ustawy zmieniającej spowodował, iż należało w okolicznościach tej sprawy nie tylko odstąpić od poglądu NSA wyrażonego w wyroku z 22 września 2021 r., ale jednocześnie należało zastosować konstrukcję prawną z art. 105 § 1 k.p.a. Bezsprzecznie w realiach tego postępowania spełnione zostały wszystkie wymienione w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 11 sierpnia 2021 r. przesłanki obligujące organ do umorzenia postępowania nadzorczego. Zasadnie zatem organ umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Wydane zatem rozstrzygnięcia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pełni odpowiadają prawu. Nie jest tym samym usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania polegającego na zastosowaniu tych przepisów pomimo, że ich hipoteza nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, ponieważ postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zakończyło się ostateczną decyzją wydaną przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 27 lipca 1979 r. nie zostało zakończone przed dniem 16 września 2021 r. decyzją ostateczną, która uniemożliwiała by zastosowanie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Wydana w poprzednim postępowaniu objętym oceną NSA w wyroku z 22 września 2021 r., ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z 29 sierpnia 2019 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie art. 188 p.p.s.a. Uchylenie decyzji ostatecznej przez Sąd administracyjny było następstwem postępowania sądowo-administracyjnego, w którym Sąd ten stwierdzi wadliwość ww. decyzji, a to pozwoliło na ponowną jej weryfikację (ponowne rozpatrzenie). W polskim systemie prawnym, choć decyzje ostateczne są zazwyczaj wiążące, istnieją mechanizmy pozwalające na ich podważenie przez Sąd, np. w drodze skargi, czy też skargi kasacyjnej (art. 188 p.p.s.a), która może skutkować uchyleniem określonej decyzji przez Sąd. Taki mechanizm zastosowano wobec poprzednich decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego a kontrola przeprowadzona w tym wypadku przez NSA pozwoliła na ich wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanym wyrokiem z 22 września 2021 r. a tym samym decyzja z 10 października 2019 r. straciła walor ostatecznej, co było skutkiem dokonanej oceny jej legalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zatem nie można skutecznie podnosić, iż w dniu 16 września 2021 r. wadliwa decyzja administracyjna z dnia 10 października 2019 r. miała walor decyzji ostatecznej. Nie zasługiwał na uwzględnienie także kolejny zarzut skargi kasacyjnej a odnoszący się do obrazy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 2 Konstytucji RP i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że istniały podstawy do umorzenia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r., w sytuacji gdy organ administracji umarzając postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji naruszył konstytucyjną zasadę nieczerpania korzyści z własnego bezprawnego działania czym dopuścił się nadużycia prawa procesowego. Zdaniem NSA w realiach tej sprawy nie można uznać by przepisy ustawy zasadniczej wskazane w kasacji zostały naruszone. Należy jedynie w tym miejscu przypomnieć, że Trybunał Konstytucyjny już w wyroku z 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. P 46/13 (OTK ZU Nr 5A, poz. 62), w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej zaznaczył, że ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazano przy tym, że trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę. Z tego powodu ustawodawca wprowadził "przeszkodę" czasową uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 30 lat, jak też to, że wszczęte po upływie 30 lat postępowania administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji niezakończone decyzją ostateczną podlegają umorzeniu (art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej). Jest to okres skorelowany z przewidzianym w Kodeksie cywilnym terminem zasiedzenia nieruchomości w złej wierze (art. 172 k.c.). Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie racje konstytucyjne w aspekcie zasady praworządności mogły zatem zostać skutecznie ograniczone przez potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto przez zasadę zaufania obywatela do państwa, w tym zasadę pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP. Z tego względu przyjęte rozwiązanie normatywne w ustawie zmieniającej z 11 sierpnia 2021 r. czy w przepisach k.p.a. spełniają zasadę proporcjonalności, w zakresie w jakim racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważąc jej negatywne skutki - podobnie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 89/23. Podnoszone więc zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie pozostają nieusprawiedliwione. Podobnie należy ocenić kolejny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. i art. 81 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r. poprzez zaakceptowanie wadliwych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji, prowadzących do przyjęcia, że w świetle całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r. została doręczona przed 24 lutego 1980 r. i tym samym jest konieczne umorzenie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji; jednocześnie wobec istnienia wątpliwości co do okoliczności doręczenia decyzji nie zastosowano art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 81 a § 1 k.p.a. w celu ich rozstrzygnięcia. Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej skuteczności doręczenia decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 lipca 1979 r. w szczególności w sytuacji gdy w aktach sprawy sprzed 40 lat brak jest dowodu jej doręczenia, nie może uzasadniać tezy, iż przedmiotowa decyzja nie została doręczona czy też wprowadzona do obrotu prawnego. Analiza akt przedmiotowej sprawy pozwala na przyjęcie poglądu, iż organ, prowadząc postępowanie, prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawy, w szczególności zaś okoliczność wejścia będącej przedmiotem wniosku decyzji do obrotu prawnego, a w konsekwencji nie naruszył wskazywanych w kasacji przepisów art. 6, 7, art. 77 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a., a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił w sposób zgodny z art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a. To, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 27 lipca 1979r. przez strony postępowania H. S., R. O., Z. P., H. L. K. P., A. P., J. J., K. W. i M. S., nie oznacza, że decyzja ta nie została im doręczona, że nie mieli wiedzy o tej decyzji. Orzekając na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo uznano, co zaaprobował Sąd pierwszej instancji, że z treści innych dokumentów pomieszczonych w aktach sprawy wynika, że osoby te posiadały wiedzę o wydaniu decyzji z 27 lipca 1979 r. Dokumentem, który świadczy, że strony postępowania co najmniej od 1980 r. posiadały wiedzę o ww. decyzji jest m.in. pismo z 24 lutego 1980 r., skierowane do Biura Listów [...] [...] ul. [...][...] (k. 238 akt, teczka I, str. 2), podpisane przez J. J. w imieniu użytkowników tego pawilonu, pismo zatytułowane jako "skarga na niesprawiedliwe, niegospodarne i godzące w interesy państwa i obywateli postępowanie Władz Urzędu Dzielnicy [...] (...)" (bez daty (k. 237 akt, teczka I, strona 3) podpisanego przez J. J., H. S., R. O., H. L., K. P., K. W., M. S., jak również pochodząca z tego okresu (z 1981 r.) decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta m.st. Warszawy (nr [...]) zmieniająca decyzję z dnia 27 lipca 1979 r. i odraczająca rozbiórkę zespołu pawilonów do 31 grudnia 1984 r. Decyzja ta o zmianie, co niesporne, wydana została na wniosek użytkowników tych pawilonów. Trudno w tej sytuacji przyjąć, że decyzja o rozbiórce nie została doręczona użytkownikom pawilonów, którzy następnie w różny, wielofalowy sposób zwalczali jej skutki. Twierdzenia skargi kasacyjnej o braku doręczenia decyzji rozbiórkowej są w tych okolicznościach sprawy całkowicie nieuprawnione. Trafnie przywołano w sprawie, iż w sytuacji, gdy mamy do czynienia z decyzją wydaną ponad 40 lat temu, często niemożliwe będzie odszukanie takich dowodów doręczenia decyzji tym bardziej, iż obowiązek przechowywania dokumentacji powstałych w organach państwowych i państwowych jednostkach organizacyjnych oraz w organach jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych wprowadzono dopiero z dniem 1 stycznia 1984 r. wraz z wejściem w życie ustawy z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2020 r., poz. 164). Podsumowując, w ocenie Sądu odwoławczego, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji, o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej.

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 lutego 2023
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Masternak - Kubiak Tomasz Zbrojewski

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny