II OZ 449/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 399/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach z dnia 9 stycznia 2023 r., nr SKO.UL/41.7/494/2022/20442/AMak w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 399/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach z dnia 9 stycznia 2023 r., nr SKO.UL/41.7/494/2022/20442/AMak w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 9 lutego 2023 r. M.S. złożyła skargę na wyżej powołaną decyzję wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z powstaniem znacznej szkody po jej stronie oraz niosłoby ze sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem na terenie nieruchomości przy ul. F., której to użytkownikiem wieczystym jest skarżąca, prowadzona jest działalność gospodarcza. Przywrócenie stanu poprzedniego nieruchomości, zgodnie z treścią decyzji, nakładać będzie obowiązek całkowitego wstrzymania prac oraz działań wykonywanych w związku z tą działalnością, co już samo w sobie spowoduje powstanie uszczerbku finansowego po jej stronie. W praktyce oznaczać to będzie przeniesienie działalności gospodarczej na inny teren bądź też całkowitą jej likwidację, a to z kolei będzie wiązać się z ryzykiem konieczności redukcji zatrudnienia oraz poniesienia kosztów społeczno-gospodarczych z tym związanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podniósł, że wniosek skarżącej zawiera uzasadnienie, lecz niepełne. Przywołane przez skarżącą okoliczności spowodują utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej i zapewne spowodują poniesienie dodatkowych kosztów, to jednak trudno te kwestie odnieść do sytuacji majątkowej skarżącej oraz sytuacji finansowej prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W dalszej kolejności Sąd wskazał, że w przypadku przedsiębiorców wyczerpanie dyspozycji przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") może nastąpić, gdy wykonanie decyzji może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników. Skarżąca jednak nie przedstawiła okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Za takowe nie może zostać uznane opisanie sytuacji hipotetycznej bez poparcia stosownymi danymi. Dla pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony postępowania, która prowadzi działalność gospodarczą, niezbędna jest analiza całości przepływów finansowych związanych z prowadzeniem tej działalności. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 61 § 3 ustawy polegające na uznaniu, że okoliczności przywołane przez skarżącą trudno odnieść do sytuacji majątkowej skarżącej i sytuacji finansowej prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, jak również jakoby skarżąca nie przedstawiła okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, okoliczności faktycznych sprawy ze szczególnym uwzględnieniem treści decyzji oraz z zasad doświadczenia życiowego jednoznacznie wynika, że wykonanie przedmiotowej decyzji prowadzi do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości, co samo w sobie oznacza likwidację działalności gospodarczej. W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o zmianę postanowienia przez wstrzymanie zaskarżonej decyzji, natomiast z daleko posuniętej ostrożności, w przypadku uznania, że nie zachodzą podstawy do zmiany zaskarżonego postanowienia wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby strona w okresie do rozpatrzenia skargi, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie wnioskująca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może sprowadzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy skarżący nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek nie uzasadnia, to nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z 10.10.2013 r., I OZ 876/13). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w niniejszej sprawie wnioskująca nie wykazała przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej, mimo że to na niej spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołanie się na ogólnikowe konsekwencje finansowe wobec braku dookreślenia sytuacji finansowej wnioskującej, nie może uzasadniać uznania, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. W uzasadnieniu zażalenia zawarto ogólne stwierdzenia ("z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, okoliczności faktycznych sprawy ze szczególnym uwzględnieniem treści decyzji oraz z zasad doświadczenia życiowego jednoznacznie wynika, że wykonanie przedmiotowej decyzji prowadzi do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości, co samo w sobie oznacza likwidację działalności gospodarczej."), które należy uznać za wyraz tego, że skarżąca nie poparła swoich twierdzeń żadnymi dowodami oraz nie przedstawiła adekwatnych informacji obrazujących jej rzeczywistą i aktualną sytuację finansową. Sądowi nie jest znana z urzędu sytuacja majątkowa skarżącej. Nadto Sąd nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Natomiast, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Z przytoczonych w zażaleniu, tożsamych do wniosku, stwierdzeń, nie sposób ocenić stopnia szkody, która mogłaby być wyrządzona wykonaniem zaskarżonej decyzji. Nie każda bowiem szkoda może być uznana za szkodę o znacznych rozmiarach. Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.