II OZ 602/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X sp.k. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 336/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi X sp.k. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 lutego 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 336/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił X sp.k. z siedzibą w [...] wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 grudnia 2024 r., znak: [...], oraz decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 września 2024 r. znak: [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z 24 września 2024 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku z 4 maja 2023 r. orzekającej o braku podstaw do rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonanych przez X sp.k. z siedzibą w [...], polegających na przebudowie istniejącego budynku hotelowego, zlokalizowanego na działce nr [...]obr. [...] w [...], poprzez montaż konstrukcji ogrodu zimowego w obrębie istniejącego tarasu, bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skardze na ww. decyzję GINB X sp.k. z siedzibą w [...] wniosła o wstrzymanie wykonania jej i poprzedzającej ją decyzji PWINB z 24 września 2024 r. Strona skarżąca podniosła, że w razie wykonania obu ww. decyzji konieczne będzie przeprowadzenie procedury legalizacyjnej z art. 48-49i Prawa budowlanego, co narazi stronę na konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie 375.000 zł. Podobnie, w razie wydania decyzji o nakazie rozbiórki, strona skarżąca poniesie szkodę w postaci braku możliwości odwrócenia skutków rozbiórki. Strona skarżąca dodała, że sporna konstrukcja jest utrzymywana w bardzo dobrym stanie technicznym i nie powoduje zagrożenia dla zdrowia i życia. Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania ww. decyzji Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji GINB oraz utrzymanej nią w mocy decyzji WINB rodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim zdaniem Sądu, na mocy zaskarżonej decyzji stwierdzono nieważność decyzji administracyjnej, która nie wymagała wykonania. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku z 4 maja 2023 r. orzekała bowiem o braku podstaw do rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonanych przez stronę skarżącą, polegających na przebudowie istniejącego budynku hotelowego, zlokalizowanego na działce nr [...]obr. [...]w [...], poprzez montaż konstrukcji ogrodu zimowego w obrębie istniejącego tarasu, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto argumentacja analizowanego wniosku dotyczy nie tyle wykonania zaskarżonej decyzji, lecz potencjalnych kolejnych aktów lub czynności organów nadzoru budowlanego, związanych ze sporną inwestycją. Wbrew bowiem twierdzeniu strony skarżącej, to nie zaskarżona decyzja nakłada na skarżącą obowiązek uiszczenia kosztowej opłaty legalizacyjnej. Ustalenie opłaty legalizacyjnej następuje bowiem w drodze odrębnego postanowienia, które podlega zaskarżeniu (art. 49 ust. 2a i 2b Prawa budowlanego). Poza tym, na mocy zaskarżonej decyzji nie nałożono na skarżącą obowiązku rozbiórki spornej inwestycji. Obowiązek taki może zostać nałożony dopiero odrębną decyzją administracyjną, np. w trybie art. 49e lub art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu brak było podstaw, aby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji PWINB wywołuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażaleniem X sp.k. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) przez stwierdzenie, że brak było podstaw aby uznać, że wykonanie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji wywołuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będącą konsekwencją tego, że w wyniku decyzji GINB i PWINB, które są ostateczne, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lęborku zainicjuje postępowanie w celu przeprowadzenia procedury legalizacyjnej z art. 48-49i Prawa budowlanego, co narazi skarżącego na bardzo wysokie koszty związane z poniesieniem opłaty legalizacyjnej w kwocie, która według obliczeń skarżącego wynosi 375.000 zł, a w razie wydania decyzji o nakazie rozbiórki skarżący poniesie szkodę w postaci braku możliwości odwrócenia skutków, jeżeli okaże się, że nie było jednak podstaw do nakazania rozbiórki. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 września 2024 r. znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lęborku z 4 maja 2023 r. orzekającej o braku podstaw do rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonanych przez X sp.k. z siedzibą w [...], polegających na przebudowie istniejącego budynku hotelowego zlokalizowanego na dz. nr [...], obręb [...] w [...], poprzez montaż konstrukcji ogrodu zimowego w obrębie istniejącego tarasu, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania oraz uzasadnienie wniosku i zażalenia stwierdzić należało, że skarżąca Spółka nie wykazała, aby w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o konieczności wstrzymania wykonania objętych wnioskiem decyzji. Z rozstrzygnięć tych nie wynika bowiem bezpośrednio ani nakaz rozbiórki spornego obiektu, ani nie nałożono nią opłaty legalizacyjnej. Antycypowanie ewentualnej decyzji o nakazie rozbiórki także nie jest przedmiotem skargi. Wszystkie zatem te okoliczności nie mają bezpośredniego związku z przedmiotem zaskarżenia. Hipotetyczne następstwa w związku z kolejnymi spodziewanymi ewentualnie aktami podejmowanymi wobec spornego obiektu przez organy nadzoru budowlanego w żadnym stopniu nie wyczerpują żadnej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. przy uwzględnieniu przedmiotu skargi w rozpoznawanej sprawie. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.