II OZ 620/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 373/24 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 373/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 373/24, pozostawiające bez rozpoznania wniosek D. K. o przyznanie jej prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podniesiono, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 28 października 2024 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 października 2024 r., wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podpisanie formularza PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma bądź nadesłanie nowego wypełnionego i własnoręcznie podpisanego formularza PPF – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawczyni nadesłała pismo, w którym podała, że załącza druk wniosku o przyznanie prawa pomocy, który jednak nie został przy nim załączony. Mając na uwadze powyższe okoliczności starszy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 29 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 373/24 pozostawił wniosek D. K. bez rozpoznania. D. K. złożyła sprzeciw na przedmiotowe zarządzenie referendarza. Wskazała w nim, że nie jest w stanie uiścić wpisów sądowych na poziomie 67 200 zł i do tego ustanawiać jeszcze pełnomocnika z wyboru. Podniosła również, że nie zgadza się ze wykazanymi zarzutami, bowiem dostarczyła wszystkich informacji w sposób jaki rozumie. Rozpoznając powyższy sprzeciw Sąd podzielił ustalenia referendarza sądowego i podkreślił, że skarżąca została prawidłowo poinformowana o konsekwencjach niewykonania zarządzenia z dnia 22 października 2024 r., tj. o rygorze pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pomimo to nie uzupełniła wskazanego braku. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że zaskarżone sprzeciwem zarządzenie starszego referendarza sądowego należy utrzymać w mocy. Zażaleniem K. P. i D. K. zaskarżyły powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260). Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przysługuje zatem żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. W związku z powyższym przedmiotowe zażalenie podlegało odrzuceniu. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że wniesione w niniejszej sprawie przez K. P. zażalenie było niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu również z tej przyczyny, że nie jest ona stroną przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.