II OZ 658/25

Dnia 25 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. oraz D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 781/24 utrzymujące w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 781/24 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr 918/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 781/24, Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 781 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy. Odpis postanowienia Sądu I instancji z dnia 26 lutego 2025 r. został doręczony D. K. wraz z pouczeniem, że na postanowienie nie przysługują środki odwoławcze. Zażalenie na ww. postanowienie wnieśli D. K. oraz D. K. i K. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalne. W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia zażalenia. Ponadto dodatkowym argumentem przemawiającym za odrzuceniem zażalenia wniesionego przez D. K. i K. P. jako niedopuszczalnego jest to, że te osoby nie były adresatami zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym wnioskiem D. K. o przyznanie mu prawa pomocy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w postanowieniu.