II OZ 917/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P., D. K., R. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 295/24 utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 295/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 stycznia 2024 r., nr 81/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenia K. P. oraz D. K., R. P. i D. K..

K. P. i D. K. (dalej zwane: skarżącymi) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 stycznia 2024 r., nr 81/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. K. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 8 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 295/24 odmówił K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu, postanowieniem z 12 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 295/24 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wspólnym pismem z 10 kwietnia 2025 r. (data nadania: 15 kwietnia 2025 r.) K. P., R. P., D. K. i D. K. wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie, wskazując na trudną sytuację finansową oraz zakwestionowali stanowisko WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy K. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Ani w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Należy także wskazać, że K. P. wraz z doręczeniem odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2025 r., została pouczona, że od ww. postanowienia nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Również zażalenia wniesione przez D. K., R. P. i D. K. podlegały odrzuceniu jako niedopuszczalne, jednak z innego powodu. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wskazać trzeba, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenia złożone w niniejszej sprawie przez D. K., R. P. i D. K. na postanowienie WSA w Warszawie są niedopuszczalne, ponieważ osoby te nie były adresatami tego postanowienia. Adresatem była wyłącznie K. P.. Na marginesie Sąd wskazuje, że choć rozpoznawany środek zaskarżenia został zatytułowany jako skarga kasacyjna, to należało go zakwalifikować jako zażalenie. Powyższe w ocenie Sądu uzasadnione jest tym, że skarga kasacyjna (obarczona przymusem adwokacko-radcowskim) przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 173 p.p.s.a.), a przepisy Działu V Rozdziału 3 Oddziału 2 p.p.s.a. przewidują, iż środkami zaskarżenia w sprawach w przedmiocie prawa pomocy są zażalenie i sprzeciw. Z przedstawionych względów orzeczono w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.