II OZ 970/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K., D. K.2 i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 798/24 utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 798/24 w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odrzucić zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 marca 2025 r. o sygn. VII SPP/Wa 798/24, utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego 28 stycznia 2025 r. odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 oraz K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Pismem z [...] kwietnia 2025 r. D. K., D. K.2 i K. P., zatytułowanym "skarga kasacyjna", zaskarżyli powołane postanowienie Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że złożony środek zaskarżenia zakwalifikowano jako zażalenie. Uzasadnienie ku temu stanowi okoliczność, że skarga kasacyjna (obarczona przymusem adwokacko-radcowskim) przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), przepisy zaś Działu V, Rozdział 3, Oddział 2, tej ustawy przewidują, że środkami zaskarżenia w sprawach w przedmiocie prawa pomocy są zażalenie i sprzeciw. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K.2 i K. P. nie byli adresatami postanowienia Sądu z 14 marca 2025 r., jego adresatem była wyłącznie D. K.. Z tej przyczyny zażalenie wniesione przez powołane osoby podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać ponadto należy, że od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie ustawy procesowej, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a. W konsekwencji również zażalenie D. K., adresatki postanowienia nim objętego, winno być odrzucone. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.