II OZ 978/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 602/24 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D.K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 602/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 602/24, pozostawiające bez rozpoznania wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podzielił ustalenia referendarza sądowego, że D. K. wezwany do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu, prawidłowo poinformowany o konsekwencjach niewykonania wezwania, tj. o rygorze pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie uzupełnił powyższego braku, co prawidłowo skutkowało pozostawieniem wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania. Pismem nazwanym skargą kasacyjną K. P., R. P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie. Pismo to Sąd pierwszej instancji potraktował jako zażalenie i przekazał do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260). Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przysługuje zatem żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. W związku z powyższym przedmiotowe zażalenie podlegało odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.