II SA/Ol 304/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2025 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Wnioskiem z 28 stycznia 2025 r., E. W. (dalej jako: "strona", "skarżąca"), złożyła w Urzędzie Miejskim w E. "Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.". Decyzją z [...] r., Prezydent Miasta E. (dalej jako: "Prezydent", "organ pierwszej instancji") nie przyznał stronie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną M. W., wskazując, że osoba, nad którą sprawowana jest opieka ukończyła 18. rok życia, wobec czego nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania świadczenia. Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm., dalej jako: "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce albo ojcu, jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Córka strony, M. W., ma 38 lat, wobec czego nie został spełniony warunek wynikający z ww. przepisu. Organ odwoławczy podkreślił, że niniejszy przepis został znowelizowany z dniem 1 stycznia 2024 r., a jedną ze zmian jest ograniczenie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego do momentu ukończenia przez osobę niepełnosprawną 18. roku życia. Z treści odwołania, jak też z akt sprawy, nie wynika, aby strona wcześniej miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę; ponadto organom znana jest z urzędu okoliczność, że skarżąca miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne na matkę. W sprawie nie zachodzi więc "kontynuacja" świadczenia, co umożliwiałoby przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia w oparciu o przepisy obwiązujące do 1 stycznia 2024 r. Ostatecznie Kolegium poinformowało stronę, że w aktualnym stanie prawnym może ona ubiegać się o świadczenie wspierające lub rentę socjalną. Pismem z 11 kwietnia 2025 r., skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na ww. decyzję Kolegium, wyjaśniając, że jej córka jest nieuleczalnie chora i potrzebuje stałej opieki i całodobowej asysty. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, [...] r., potrzebuje stałej i długotrwałej pomocy drugiej osoby. Zarzuciła, że wiek chorego nie powinien stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; inne osoby niepełnosprawne w różnym wieku otrzymują to świadczenie. Wskazała, że skończyły im się pieniądze, ona nie ma żadnych dochodów i nie ma już pieniędzy na przeżycie, a musi opłacać mieszkanie, kupować leki i żywność. Wniosła więc o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego do czasu wygaśnięcia orzeczenia córki. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania nie będąc związanym wnioskami i zarzutami skargi. Sąd administracyjny rozpoznając skargę, nie może brać pod uwagę innych kryteriów takich jak np. zasady współżycia społecznego czy też trudna sytuacja życiowa i materialna strony. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i usunięcia z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę tutejszy Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującym prawem. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie sprzeciwiła się temu w przepisanym terminie Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce lub ojcu, jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z dniem 1 stycznia 2024 r., zmianie uległ stan prawny w zakresie przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych. Stosownie do postanowień art. 43 pkt 4 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie dzieciom do ukończenia 18 roku życia. Niespełnienie ww. przesłanki wieku przez osobę wymagającą opieki stanowi samodzielną przesłankę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że córka skarżącej ukończyła 18 lat. Jak wynika z akt sprawy ma ona 38 lat, co uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Żadne inne okoliczności nie mogły mieć więc w sprawie wpływu na przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skarżącej wyjaśnić przy tym należy, że nie może mieć znaczenia podnoszona w skardze argumentacja, że inne osoby niepełnosprawne w różnym wieku otrzymują to świadczenie. Sąd dokonuje kontroli konkretnej, zaskarżonej decyzji administracyjnej, wydanej w konkretnym stanie faktycznym i prawnym. Na marginesie dodać można, że przepisy intertemporalne – art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym – przewidywał możliwość przyznania świadczenia na starych zasadach po 1 stycznia 2024 r., jednak wymagane było złożenie wniosku przed tą datą. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek 28 stycznia 2025 r., prawidłowo więc organy zastosowały obowiązujące przepisy prawa. Na ocenę prawidłowości wydanej w sprawie decyzji nie może mieć wpływu również trudna sytuacja finansowa strony. Jak już bowiem wskazano, jedynym kryterium kontroli sądowoadministracyjnej jest zgodność zaskarżonej decyzji z obwiązującym prawem. Decyzja Kolegium, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną z znacznym stopniu córką, nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.