II SA/Rz 266/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K. D. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Rz 477/24 na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2024 r. nr OA.7721.18.28.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki budowy budynku gospodarczego – postanawia – odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Wyrokiem z 13 sierpnia 2024 r. II SA/Rz 477/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę KD (dalej: "Skarżący"), wniesioną na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 stycznia 2024 r. nr OA.7721.18.28.2023, wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Postanowieniem z 31 października 2024 r., Sąd stwierdził, że ww. wyrok jest prawomocny od 13 września 2024 r. W dniu 18 lutego 2025 r. KD wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 13 sierpnia 2024 r. nr II SA/Rz 477/24. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy na nowo. Jako podstawę wznowienia Skarżący wskazał pozbawienie możliwości działania. Podniósł, że ostatnia korespondencja w sprawie II SA/Rz 477/24 została zaadresowana nieprawidłowo, z pominięciem pełnomocnika, który w tym czasie przebywał w szpitalu. Skarżący podniósł, że na skutek korespondencji z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...], odebranej 6 grudnia 2024 r., powziął podejrzenie, że w sprawie sądowoadministracyjnej doszło do wydania orzeczenia. Niezwłocznie po weekendzie, w dniach 9 – 11 grudnia 2024 r. podczas wizyty w WSA w Rzeszowie uzyskał informację o wydanym wyroku oraz zwróconej przesyłce pocztowej zawierającej odpis wyroku. Tym samym dotrzymał terminu do wniesienia skargi o wznowienie, określonego w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 P.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym (art. 271-273 P.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przepis art. 280 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Przez to ostatnie pojęcie należy zrozumieć zbadanie czy składający skargę o wznowienie postępowania jako jej podstawę wskazał którąś z przyczyn wymienionych w art. 271, art. 272 czy też art. 273 P.p.s.a. Chodzi tutaj o zbadanie czy któraś z tych przesłanek została w sposób formalny wymieniona w skardze. W niniejszej sprawie Skarżący wskazał jako przyczynę wznowienia pozbawienie możności działania w postępowaniu, które mieści się w ramach podstawy określonej w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten obejmuje sytuacje wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Z uwagi na powołanie w skardze ustawowej podstawy wznowienia, jak również zachowanie terminu, o którym mowa w art. 277 P.p.s.a., nie zachodziła podstawa do skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 280 § 1 P.p.s.a. Przepis art. 281 P.p.s.a. stanowi, że na rozprawie Sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia, to odrzuca skargę o wznowienie. Chodzi tutaj o takie rozważenie okoliczności sprawy, gdzie należy stwierdzić czy okoliczności faktyczne podane przez składającego skargę o wznowienie mieszczą się w ramach podstawy wznowienia zawartej w powołanych przepisach od art. 271 do art. 273 P.p.s.a. Skarżący uzasadniając zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania sądowego podnosił, że na skutek wadliwego doręczenia korespondencji doszło do pozbawienia możliwości działania jego prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Wyjaśnił, że wszelkie pisma w sprawie od początku kierowane były do jego prawidłowo ustanowionego pełnomocnika – WD na jego adres korespondencyjny, w tym wezwanie do uzupełnienia braków skargi. Ostatnia korespondencja w sprawie została zwrócona z powodu jej nieodebrania. Została ona zaadresowana nieprawidłowo – z pominięciem pełnomocnika, który ponadto w tym czasie przebywał w szpitalu. W ramach prowadzonego leczenia i zabiegu operacyjnego nie był on w stanie odebrać nieprawidłowo zaadresowanej przesyłki i powziąć wiadomości o jej awizowaniu. W ocenie Skarżącego doszło więc do pozbawienia możliwości działania prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Aby doszło do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 P.p.s.a. muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki: a) w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, b) strona została pozbawiona możności działania bez własnej winy oraz c) bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa (tak wyrok NSA z 14 czerwca 2022 r.II FSK 1394/21 LEX nr 3510217). Jednocześnie konieczne jest wykazanie, że zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem strony możliwości działania. O pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania. O pozbawieniu możności działania można mówić jedynie wówczas, gdy z przyczyny niezależnej od strony zainteresowanej, nie mogła ona wziąć udziału w postępowaniu lub w istotnej jego części. Brak możności działania jest wyrazem naruszenia procedury, polegającym na tym, że dany podmiot miał ustawowe prawo czynnego udziału w postępowaniu lecz został tego prawa w praktyce pozbawiony (tak wyrok NSA z 16 maja 2023 r. I GSK 808/19, LEX nr 3586186). Po skonfrontowaniu treści skargi z aktami sprawy sądowej o sygn. II SA/Rz 477/24 Sąd stwierdził, że nie doszło do powstania podstawy wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Przede wszystkim należy wskazać, że Skarżący nie był w ww. postępowaniu sądowym reprezentowany przez pełnomocnika. Skarżący w toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wniesienie skargi był reprezentowany przez pełnomocnika w osobie WD. Jednak fakt ten nie oznaczał, że w toku postępowania sądowego, niejako automatycznie strona również była reprezentowana przez pełnomocnika. Postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem odrębnym względem postępowania administracyjnego i egzekucyjnego. Stąd też strona, która zamierza w postępowaniu przed sądem administracyjnym działać przez pełnomocnika musi udzielić pełnomocnikowi stosowanego upoważnienia do działania w takim postępowaniu i złożyć stosowne upoważnienie do akt sądowych. Zgodnie z art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. II SA/Rz 477/24, skarga została wniesiona osobiście przez KD. W nagłówku tego pisma z dnia 14 marca 2024r. jako podmiot wnoszący skargę został oznaczony wyłącznie KD – Skarżący, adres do korespondencji – [...]. W skardze nie zawarto żadnej informacji, dotyczącej osoby pełnomocnika, dokumentu pełnomocnictwa nie dołączono również do skargi. W związku z powyższym wezwano osobiście Skarżącego do uzupełnienia braków skargi. Wezwanie zostało odebrane a braki skargi uzupełnione. Należy przy tym wskazać, że wraz z doręczeniem wezwania i odpisu odpowiedzi na skargę Skarżący został pouczony o treści przepisów: art. 35, art. 37 § 1 i art. 37a P.p.s.a., które dotyczącą zasad ustanawiania pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Skarżący również w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków skargi nie wskazywał, że chce być reprezentowany przez pełnomocnika. Również na tym etapie nie został przedstawiony dokument pełnomocnictwa. W związku z powyższym to bezpośrednio do Skarżącego na podany przez niego adres korespondencyjny zostało skierowane zawiadomienie o rozprawie, które było dwukrotnie awizowane i zwrócone z powodu nie odebrania korespondencji. Jednak w świetle art. 73 P.p.s.a. doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy było skuteczne. Sprawa została rozpoznana na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024r. a skargę oddalono. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że nie doszło do pozbawienia Skarżącego możliwości działania na skutek naruszenia przepisów, poprzez pominięcie prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Skarżący nie ustanowił w toku postępowania sądowego pełnomocnika, nie przedłożył dokumentu pełnomocnictwa. W związku z powyższym zawiadomienie o rozprawie, kierowane osobiście do Skarżącego należało uznać za skuteczne a okoliczności dotyczące pobytu WD w szpitalu nie mogą świadczyć o wystąpieniu podstawy do wznowienia postępowania sądowego, bowiem nie został on skutecznie ustanowionym pełnomocnikiem w postępowaniu sądowym. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że okoliczności wskazane w skardze nie wyczerpują przesłanki z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym wznowienie jest niedopuszczalne i zgodnie z art. 281 P.p.s.a., skargę o wznowienie należało odrzucić.