Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 533/22

Wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2023 r., II SA/Wa 533/22 – nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
28 lutego 2023
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi W. C. (dalej: "Skarżący", "Kandydat") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] września 2020 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.") w związku z art. 228 ust. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478, dalej "p.s.w.n."), w przedmiocie odmowy wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie dr. hab. W. C. tytułu profesora w dziedzinie [...]. Z akt postępowania wynikało, że decyzją nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Rada Doskonałości Naukowej odmówiła dr. hab. W. C. wystąpienia do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o nadanie mu tytułu profesora w dziedzinie [...]. W decyzji wskazano, że Kandydat nie uczestniczył w granatach naukowych, ani Narodowego Centrum Nauki, ani Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Nie publikował w obcojęzycznych czasopismach zagranicznych. Nie uczestniczył w poważnych historycznych konferencjach naukowych w kraju i zagranicą. Wyników swoich badań nie weryfikował w dyskusjach ze środowiskiem historyków zajmujących się powojennymi dziejami w zakresie historii nauki i oświaty czy historii Kościoła. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc zarzut naruszenia art. 227 ust. 1 a i b p.s.w.n. poprzez ich błędną interpretację i w rezultacie uznanie, że ocena dorobku naukowego winna być prowadzona od momentu uzyskania habilitacji" – wskazuje zwłaszcza na wyraz tego w recenzji prof. J. D., którą wzięto pod uwagę jako podstawę odmowy nadania tytułu. Prof. J. D. ocenił wyłącznie dorobek Kandydata po uzyskaniu habilitacji. Skarżący podniósł też, że niezdefiniowano pojęcia "wybitne osiągnięcia naukowe", a to co jest podawane za przykład rozumienia tej definicji, jest nieprecyzyjne, a także nieuwzględniono faktu odwoływania się przez recenzenta, prof. J. D. do ustawy z 2003 r., już nieaktualnej w momencie składania i rozpatrywania wniosku. Po ponownej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Rada Doskonałości Naukowej ustaliła, że Kandydat nie spełnia przesłanek do wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu naukowego profesora. RDN ponownie powołała pięciu recenzentów, którym zleciła wydanie opinii w zakresie spełnienia przez Skarżącego ustawowych wymagań. Dwie opinie były dla Kandydata pozytywne, zaś trzy negatywne. Recenzenci, w ocenie RDN, reprezentowali właściwe dziedziny naukowe i jak wynika z treści recenzji, zapoznali się szczegółowo z całym materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu, a formułowane uwagi i zastrzeżenia szczegółowo uzasadnili. Organ uznał te recenzje za rzetelne i szczegółowe, zawierające ocenę przesłanek określonych w art. 227 ust. 1 p.s.w.n. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowany został do Zespołu [...] Nauk Społecznych, który po zapoznaniu się z wnioskiem, recenzjami i pełną dokumentacją sprawy, w głosowaniu tajnym, wyraził pozytywną opinią w sprawie (wynik głosowania z dnia [...] września 2021 r.: za uchyleniem decyzji I instancji – 13 głosów, za utrzymaniem w mocy – 9 głosów, wstrzymujących się – 3 głosów). Z kolei Prezydium RDN zagłosowało w następujący sposób – (wynik tajnego głosowania z dnia [...] października 2021 r.: za uchyleniem decyzji – 1 głos, za utrzymaniem w mocy – 8 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Negatywna konkluzja organu została oparta na analizie zarówno argumentów złożonych przez Skarżącego we wniosku, jak i analizy materiału dowodowego zgromadzonego podczas postępowania. Na dzień wydawania przedmiotowej decyzji Skarżący nie spełniał ustawowych przesłanek do wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora. Rada następnie streściła dorobek naukowy Skarżącego, wskazując w szczególności na: 1. trzy autorskie monografie: 1/ [...]; 2/ [...]; 3/ [...]. 2. Liczbę publikacji po doktoracie/przed habilitacją: - monografie (z podziałem na samodzielne i współautorskie): 3 monografie autorskie i 2 wieloautorskie; - rozdziały w monografiach i artykuły (z podziałem na samodzielne i współautorskie): 27 3. Liczba publikacji po habilitacji: - monografie (z podziałem na samodzielne i współautorskie): 5 monografii autorskich i jedna współautorska; - artykuły w czasopismach i rozdziały w monografiach (z podziałem na samodzielne i współautorskie): 33; - wszystkie artykuły (z podziałem na samodzielne i współautorskie); - artykuły z IF Web of Science (z podziałem na samodzielne i współautorskie); - stopień umiędzynarodowienia publikacji: brak danych; - poziom czasopism, w których publikował kandydat: pisma w których publikował to: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". 4. Liczba cytowań: 29, autocytowania - 10; - [...]: brak danych; - [...]: brak danych; - [...]: brak danych; 5. Indeks [...]: 3 Punkty związane są z okresem gromadzenia dorobku: 33 artykuły pohabilitacyjne; 17 z nich poświęconych problematyce emigracyjnej; większość z nich nie powstała na kanwie monografii i dorobku wcześniejszego; większość opublikowana w " [...]" wydawanym przez ZNP, w którym pełnił funkcje redakcyjne (red. naczelnego), a który miał wysoką punktację – 10 pkt. W ostatnich latach Kandydat bardziej skupił swoją uwagę na monografiach. 6. Liczba punktów MNiSW: 670 Liczba wypromowanych doktorów: 0 (aktualnie sprawuje opiekę nad dwoma osobami ubiegającymi się o nadanie stopnia doktora) 7. Liczba wszczętych (będących w trakcie) przewodów doktorskich; 2 8. Liczba recenzowanych rozpraw doktorskich: 5 9. Liczba recenzji w postępowaniu habilitacyjnym; 2 20. Liczba grantów po habilitacji uzyskanych w konkursach: - krajowych (np. NCN, NCBiR, nie dotyczy badań statutowych i własnych); - międzynarodowych: - międzynarodowych w dużych programach (np. Horyzont 2020). 21) Kierowanie zespołami badawczymi: - krajowymi: W latach 2012-2016 dr hab. W. C. kierował projektem badawczym realizowanym w Instytucie [...] Filii U[...] w P., finansowanym ze środków na działalność statutową. Temat projektu: [...]. Prowadzone badania i studia w ramach tego projektu zaowocowały publikacjami wydawanymi w latach 2012-2019. - Międzynarodowymi: Liczba naukowych staży zagranicznych (bez dydaktycznych typu Erasmus+) o długości powyżej miesiąca, ze wskazaniem miejsc: przebywał wielokrotnie w instytucjach o charakterze naukowym zlokalizowanych poza granicami kraju, przede wszystkim w [...] i w [...]. Dokonywał w nich kwerendy bibliotecznej i archiwalnej, jednocześnie zapoznając się z pracą tych instytucji. Dokonywał tej eksploracji naukowej w Instytucie Polskim i Muzeum im. [...], w Instytucie [...], w Bibliotece [...] w [...], w Towarzystwie [...] i Bibliotece [...] w [...], także w [...] Instytucie Literackim w [...]. Brak jednak efektów w piśmiennictwie międzynarodowym i obcojęzycznym tych pobytów. RDN wskazała, że wzięła pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a swoją decyzję podjęła nie tylko na podstawie uzyskanych w sprawie recenzji, ale także w wyniku zapoznania się z dorobkiem Kandydata załączonym do wniosku. Wyjaśniła, że odniesienie do nieobowiązującej ustawy w recenzji było nieprawidłowe, jednakże nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto organ I instancji ocenił całość dorobku Kandydata w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w tym również po uzyskaniu habilitacji. Mimo to, odnosząc się do merytorycznych zarzutów skarżącego, RDN postanowiła ponownie powołać 5 recenzentów i ocenić dorobek naukowy Kandydata pod względem spełnienia ustawowych przesłanek do wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu naukowego. Wyjaśniła, że Superrecenzenci zapoznali się z całą dokumentacją zebraną w sprawie, w tym wnioskiem, recenzjami oraz wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na pięć sporządzonych recenzji, tylko dwie zakończyły się konkluzją pozytywną, pozostałe trzy zakończyły się konkluzją negatywną. Odnosząc się do sporządzonych w sprawie recenzji, RDN wskazała, że prof. K. O. stwierdziła, że w odwołaniu Kandydat "wyjaśnił własną koncepcję badań i uargumentował przyjęty ich program, a treść wyjaśnień można uznać za zgodną z oceną recenzentów". Takiego stanowiska nie podzielają, jednak autorzy pozostałych recenzji. Ponadto prof. K. O. uznaje "przedstawienie dr hab. W. C. do tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie pedagogika, za uzasadnione" Kandydat, "wzbogaca polską historię wychowania o szczegółowe analizy działalności tak ważnych dla polskiej pedagogiki postaci, jak [...], [...], czy [...]. Zauważa także problem z wykazaniem "wybitności osiągnięcia" i wskazuje, że ten warunek rozumiany jako "ponadprzeciętnie pozytywnego, wyróżniającego się poziomu osiągnięć naukowych Kandydata został spełniony". Recenzentka zauważa, że postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora w tym wypadku zostało przeprowadzone poprawnie, wątpliwość może budzić odwoływanie się recenzenta negatywnej recenzji do nieaktualnej ustawy z 2003 r. Prof. W. R., autor drugiej pozytywnej recenzji stwierdził, że "Kandydat spełnia przesłanki stawiane przez ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Recenzent wskazuje na źródłowy charakter prac Kandydata, na "samodzielność badawczą i krytyczne wkraczanie w obszary do tej pory mało przebadane" Wskazuje na działalność popularyzatorską oraz na "duże doświadczenie dydaktyczne". Cały dorobek dr hab. W. C., w ocenie Recenzenta "spełnia przesłanki do nadania mu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika", chociaż odnotowuje m.in., że "przedstawione wyniki są skromne". W trzech negatywnych recenzjach Recenzenci wskazują zwłaszcza na brak informacji związanej z działalnością wcześniejszą niż 2003 r., czyli z pierwszymi prawie sześćdziesięciu latami życia Kandydata. Właściwie to uzyskanie stopnia naukowego doktora rozpoczyna działalność publikacyjną Kandydata. Prof. dr hab. J. C. zaznacza, że "z pełną odpowiedzialnością stwierdzam, że kandydat do tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie pedagogika, dr hab. W. C. nie spełnia wszystkich wymogów - w świetle obowiązującego prawa (wskazane przez RDN: art. 228 ust. 3 p.s.w.n., które należy wypełnić i przedstawić, ubiegając się o tytuł naukowy). W punkcie 6 wyraża sentencję: "Dlatego (patrz całość opinii) nie uznaję za uzasadnione przedstawienie kandydata dr hab. W. C. do tytułu profesora, w tym postępowaniu – profesora w dziedzinie nauk społecznych, w dyscyplinie pedagogika" Prof. dr hab. M. S. w podsumowaniu negatywnej recenzji, wskazuje na niespełnienie przesłanek do tytułu profesora przez brak grantów, współpracy międzynarodowej, publikacji w czasopismach zagranicznych i językach obcych, brak wypromowania doktora, monotematyczność chronologiczną i problemową badań, bezkrytyczne i masowe drukowanie tekstów w jednym czasopiśmie. Recenzent wskazuje na publikacje książkowe nie zawsze nowatorskie, warsztatowo niedopracowane. Konkluzja Recenzenta: "nie rekomenduję dr hab. W. C. do nadania tytułu profesora nauk społecznych w dziedzinie pedagogika, gdyż nie wypełnił on warunków ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki". Rada Doskonałości Naukowej zauważyła również nieprawidłowe odniesienie się recenzenta do ustawy poprzednio obowiązującej i wzięła to pod uwagę, przy ocenie dorobku Kandydata, działając i oceniając dorobek naukowy Kandydata tylko pod względem przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wskazała, że w konkluzji recenzji kilka akapitów wcześniej znalazło się prawidłowo odesłanie do art. 227 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, co może świadczyć o omyłkowym zamieszczeniu w recenzji odesłania do przepisów nieobowiązującej ustawy. Autor kolejnej negatywnej recenzji prof. dr hab. T. W. w konkluzji recenzji stwierdza: "na podstawie oceny przedłożonego dorobku naukowego, nader skromnych osiągnięć w kształceniu młodej kadry naukowej oraz braku jakichkolwiek międzynarodowych kontaktów naukowych nie będę promował dr hab. W. C. do tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika (ocena negatywna). Recenzent zarzuca "słabą orientację w literaturze przedmiotu", Kandydat "nie dostrzega dorobku historyków, których badania wydają się kluczowe w zakresie problematyki, którą się zajmuje", "nagminnie pomija tło historyczne w opisywanych zagadnieniach", "nie stawia ważnych pytań badawczych". Konkludując, Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła, iż decyzja l instancji odpowiada prawu. Ponadto organ zauważył, że Kandydat nie spełnił warunku o którym mowa w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit b p.s.w.n., gdyż Kandydat na własny koszt realizował projekt badawczy bez merytorycznego podparcia. Rada Doskonałości Naukowej uznała, że również z uwagi na niespełnienie tego warunku ustawy wniosek nie może być pozytywnie rozpatrzony. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Rady Doskonałości Naukowej, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 229 ust. 1 p.s.w.n. w związku z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1818) poprzez powołanie recenzentów niespełniających kryteriów określonych we wskazanym przepisie w osobach prof. dr. hab. J. C. (nauki humanistyczne – historia), prof dr. hab. M. S. (nauki humanistyczne – historia), prof. dr. hab. T. W. (nauki humanistyczne – historia), prof. dr. hab. W. R. (nauki humanistyczne – historia), reprezentujących odmienną, dziedzinę naukową, niż dziedzina w zakresie której Skarżący ubiegał się o nadanie tytułu profesora (nauki społeczne – pedagogika). Organ zgodnie z brzmieniem ww. przepisu oraz przywołaną klasyfikacją dziedzin i dyscyplin nauki zobowiązany jest powołać recenzentów będących specjalistami w dziedzinie naukowej tożsamej do dziedziny naukowej, w zakresie której kandydat ubiega się o nadanie tytułu naukowego. Skarżący w treści skargi wskazał m.in., że recenzentem w postępowaniu w sprawie nadania tytułu profesora może być wyłącznie osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej dziedziny lub co najmniej stopień doktora zatrudniona przez co najmniej 5 lat w zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej na stanowisku profesora, która przez okres co najmniej 5 lat kierowała samodzielnie zespołem badawczym oraz posiada znaczący dorobek w zakresie danej dziedziny. Skarżący powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie, wskazał, że "zgodnie z przejętą wykładnią celowościową pojęcia osoby posiadającej tytuł profesora "z danej dziedziny" zasadą winno być powoływanie recenzentów specjalizujących się w dziedzinie podlegającej ocenie. Jest to zaś o tyle oczywiste, iż recenzje takich specjalistów w najpełniejszy sposób mogą spełnić postulat prawidłowej, rzetelnej i fachowej oceny dorobku naukowego kandydata. Wyjaśnił też, że zgodnie z tą klasyfikacją zawartą we wskazanym powyżej rozporządzeniu, całokształt prac badawczych oraz zainteresowań Skarżącego zawiera się w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Czterech spośród pięciu powołanych recenzentów koncentruje swój dorobek naukowy w zakresie dziedziny nauk humanistycznych w dyscyplinie historia. Jednocześnie Organ nie uzasadnił, dlaczego w trakcie procedowania wniosku o nadanie tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika jako recenzentów wybrał w większości osoby specjalizujące się w zupełnie odrębnej dziedzinie naukowej. Skarżący podkreślił przy tym, że wolą ustawodawcy nowelizującego ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym było jednoznaczne określenie, że gwarancją rzetelnego procesu oceny dorobku naukowego kandydata może być wyłącznie recenzent będący specjalistą w danej dziedzinie, tożsamej z dziedziną stanowiącą przedmiot zainteresowań kandydata, wykluczając z kręgu recenzentów nawet osoby będące specjalistami w "pokrewnej dyscyplinie nauki". Stąd też w ocenie Skarżącego, RDN wyznaczając recenzentów w niniejszej sprawie, uchybiła warunkom określonym w art. 229 ust. 1 p.s.w.n., zaś wydana decyzja nie spełnia wymogów zgodności z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a."). W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja RDN z [...] października 2021 r. nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślić należy, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji RDN. Sąd nie ocenia również, czy osoba ubiegająca się o nadanie jej tytułu profesora posiada znaczny dorobek naukowy oraz wybitne osiągnięcia naukowe (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08 – orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest także upoważniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania nie doszło do naruszenia norm postępowania, określonych przepisami p.s.w.n. i statutu RDN, a także przepisów k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Należy mieć również na uwadze brzmienie art. 228 ust. 9 p.s.w.n., który stanowi, że w postępowaniach w sprawie nadania tytułu profesora, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Zasady postępowania przed RDN powodują niejednokrotnie ograniczenia dla uprawnień strony, które to uprawnienia w procedurze administracyjnej są standardem. Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowym postępowaniu przepisy k.p.a. stosuje się jedynie odpowiednio, a nie wprost, przenoszenie poglądów wyrażonych w orzecznictwie poświęconym respektowaniu praw strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym – w przypadku postępowania przed RDN – musi następować w sposób ostrożny i wyważony. Zgodnie z art. 228 ust. 1 p.s.w.n., postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora, wszczyna się na wniosek kandydata, który powinien zawierać uzasadnienie wskazujące na spełnienie wymagań wynikających z art. 227 p.s.w.n. W myśl art. 228 ust. 3 p.s.w.n. organ powołuje pięciu recenzentów, którym zleca wydanie opinii w zakresie spełnienia wymagań, o których mowa w art. 227 p.s.w.n. Według 228 ust. 4 i ust. 5 p.s.w.n., recenzenci wydają opinię w terminie 3 miesięcy od dnia zlecenia jej wydania, a następnie RDN, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania opinii, w drodze decyzji administracyjnej: występuje do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie wnioskodawcy tytułu profesora albo odmawia takiego wystąpienia. Stosownie do treści art. 227 ust. 1 p.s.w.n. tytuł profesora może być nadany osobie, która: 1) posiada stopień naukowy doktora habilitowanego oraz: a) wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne, b) uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych. 2) posiada stopień doktora habilitowanego w zakresie sztuki oraz wybitne osiągnięcia artystyczne – a także spełnia wymaganie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 5 (tj. w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 2141 oraz z 2021 r. poz. 255), nie pełniła w nich służby ani nie współpracowała z tymi organami). Jak stanowi z kolei art. 229 ust. 1 p.s.w.n. recenzentem w postępowaniu w sprawie nadania tytułu profesora może być osoba posiadająca: 1) tytuł profesora w zakresie danej dziedziny lub 2) co najmniej stopień doktora zatrudniona przez co najmniej 5 lat w zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej na stanowisku profesora, która: a) przez okres co najmniej 5 lat kierowała samodzielnie zespołem badawczym oraz b) posiada znaczny dorobek w zakresie danej dziedziny. Stosownie natomiast do art. 229 ust. 2 p.s.w.n. recenzentem nie może zostać osoba, która w okresie ostatnich 5 lat dwukrotnie nie dochowała terminu, o którym mowa w art. 228 ust. 4. Z uwagi na podniesienie przez Skarżącego zarzutu naruszenia art. 229 ust. 1 p.s.w.n. w związku z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych poprzez powołanie przez organ 4 recenzentów nie spełniających kryteriów określonych we wskazanym przepisie, lecz reprezentujących odmienna dziedzinę naukową niż dziedzina, w której Skarżący ubiegał się o nadanie tytułu profesora, koniecznym stało się dokonanie wykładni przepisu art. 229 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. Skarżący twierdzi bowiem, iż organ zobowiązany jest powołać recenzentów będących specjalistami w dziedzinie naukowej tożsamej z dziedziną naukową, w zakresie której kandydat ubiega się o nadanie tytułu naukowego, a "recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być wyłącznie osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej dziedziny (...)." Zdaniem Sądu zawarte w analizowanym przepisie wyrażenie "w zakresie danej dziedziny" należy odnosić do dziedziny, w zakresie której kandydat wykazuje/posiada dorobek naukowy, a nie do dziedziny wskazanej przez kandydata we wniosku o nadanie tytułu profesora. Taka interpretacja wskazanego wyróżnienia pozwala na właściwą merytoryczną ocenę interdyscyplinarnych dorobków naukowych. Jak wynika z materiału zebranego w sprawie, dorobek naukowy Skarżącego ma niewątpliwie charakter interdyscyplinarny, jego zainteresowania i prace podjęte po habilitacji znajdują się na pograniczu historii i pedagogiki. Skarżący skupia swoją uwagę na kwestiach wychowania i szkolnictwa katolickiego w okresie 1944-1950, a także polityki władz komunistycznych wobec nauki w latach 1944-1950 oraz – w wątku emigracyjnym – na wybranych zagadnieniach szkolnictwa polskiego na obczyźnie w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu. Biorąc pod uwagę tak ukształtowane nurty zainteresowań Skarżącego, Sąd nie podzielił zarzutu skargi, iż recenzenci w osobach: prof. dr hab. J. C., prof. dr hab. M. S., prof. dr hab. T. W. i prof. dr hab. W. R. zostali powołani z naruszeniem art. 229 ust. 1 p.s.w.n. Wszyscy wymienieni recenzenci posiadają bowiem tytuł naukowy profesora w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia, a zainteresowania naukowe części z nich koncentrują się na historii wychowania opieki i pedagogiki społecznej (prof. dr hab. J. C. i prof. dr hab. M. S.). W sytuacji zatem gdy pohabilitacyjny dorobek naukowy Skarżącego koncentruje się wokół problematyki historii i wychowania XX w., powołanie ww. profesorów na recenzentów jest zgodne z art. 229 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. Godzi się w tym miejscu przypomnieć, iż postępowanie wyjaśniające w sprawach tytułu profesora (a także stopni naukowych) odpowiada założeniom modelu eksperckiego. Udział recenzentów w postępowaniu ma dostarczyć materiału stwarzającego wyczerpującą podstawę do sformułowania jasnych w swojej treści wniosków na temat kwalifikacji i osiągnięć osoby zabiegającej o awans naukowy, a w konsekwencji – przyznania przez właściwy organ uprawnienia jednostce lub odmowy jego przyznania. Ten sposób procedowania (z uwzględnieniem zasady kolegialności dochodzenia do konkluzji, przy jednoczesnym poważnym ograniczeniu zakresu stosowania zasady wynikającej z art. 10 k.p.a.) wykracza poza tradycyjny schemat dowodzenia w postępowaniu administracyjnym. Z tych przyczyn stosowanie większości przepisów rozdziału 4 działu II k.p.a. jest wyłączone jako bezprzedmiotowe (vide: Z. Kmieciak, J. Wegner, "Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nadawania stopni naukowych i tytułu profesora.", PiP 2021/3/3-21). O rezultacie postępowania w tego rodzaju sprawach nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, poddanego ocenie Prezydium RDN i znajdującego odzwierciedlenie w wyniku tajnego (tak dla kandydata, jak i dla członków organu) głosowania. Z tego powodu uzasadnienie decyzji RDN musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż rozstrzygnięcie stanowi wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych przez całe gremium. Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 228 p.s.w.n. normujących postępowanie w przedmiocie nadania tytułu profesora; recenzentów powołano w sposób prawidłowy i w odpowiedniej liczbie (z uwzględnieniem wymogów przewidzianych w art. 229 p.s.w.); przygotowali oni w ustawowym terminie umotywowane opinie; ponadto został zachowany wymagany prawem tryb głosowania nad uchwałami, a protokoły z posiedzeń Zespołu oraz Prezydium - RDN wystarczająco relacjonują przebieg posiedzeń i rezultaty głosowań, zaś wydane w ich wyniku rozstrzygnięcie zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a. Konkludując, w ocenie Sądu, postępowanie w sprawie wystąpienia do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o nadanie Skarżącemu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki pedagogika prowadzone było zgodnie z przepisami p.s.w.n., nie doszło również do naruszenia przepisów k.p.a., w zakresie, w jakim miały one zastosowanie, Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydanej decyzji. Analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż organ nie naruszył prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego aktu. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 marca 2022
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący/ Andrzej Góraj Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny