II SAB/Lu 72/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Niemce w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

T. W. wniosła w dniu 23 maja 2025 r. do Urzędu Gminy Niemce (data wpływu) skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Niemce w sprawie rozpatrzenia jej wniosku z dnia 15 kwietnia 2025 r. (data wpływu do organu) o przyznanie usług opiekuńczych i innych świadczeń. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Niemce przedstawił stan faktyczny sprawy, wyjaśniając, że w dniu 14 maja 2025 r. wydał dwie decyzje o wskazanych numerach, odmawiające przyznania skarżącej usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych oraz specjalnego zasiłku celowego na zakup opału i żywności, które zostały doręczone skarżącej 20 maja 2025r. (k. 14 – 15, 20 – 21). W dniu 21 maja 2025r. skarżąca wniosła odwołania od tych decyzji, zaś w dniu 23 maja 2025r. - skargę na bezczynność i przewlekłość Wójta. Postanowieniem z 30 maja 2025 r., wydanym na skutek ponaglenia wniesionego przez skarżącą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie stwierdziło, że w sprawie nie dopuszczono się bezczynności ani przewlekłości postępowania. W konkluzji Wójt Gminy Niemce wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Organ I instancji wydał decyzję, a skarżąca wniosła od niej odwołanie, które zostało przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Lublinie. W sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne już po zakończeniu postępowania administracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a".). W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. Zatem po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, bo ten już się ziścił. Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. Taka wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skoro skarga T. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona w dniu 23 maja 2025r., a zatem po wydaniu przez Wójta Gminy Niemce decyzji z dnia 14 maja 2025r., tj. po zakończeniu przez organ postępowania w przedmiocie wniosku skarżącej z 15 kwietnia 2025r., to istnieje przesłanka do odrzucenia tej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.