II SAB/Rz 76/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M.K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie przeprowadzenia kontroli - postanawia - 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej M.K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

II SAB/Rz 76/25 UZASADNIENIE M.K. (dalej: "skarżąca") pismem z 14 kwietnia 2025 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skargę na "bezczynność, zaniedbanie oraz nienależyte wykonywanie zadań przez Wójta Gminy [...] i jego pracowników" w sprawie dotyczącej przeprowadzenia kontroli. Jako podstawę prawną skarżąca wskazała art. 35-37 § 1 k.p.a., art. 227, art. 223, art. 225, art. 231 k.p.a. oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków. Wójt Gminy [...] w odpowiedzi na skargę zwrócił się o oddalenie skargi w całości, ewentualnie jej odrzucenie i umorzenie postępowania. Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2025 r. tut. Sąd wezwał skarżącą do jednoznacznego sprecyzowania przedmiotu skargi a mianowicie czy jest to skarga na bezczynność Wójta Gminy [...] a jeśli tak to czy poprzedzona została złożeniem ponaglenia, czy też jest to skarga o jakiej mowa w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a."). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wskazała, że pismo stanowi skargę o jakiej mowa w art. 227 k.p.a. (Dział VII Skargi i wnioski) dotyczącą zaniedbania i nienależytego wykonywania zadań przez Wójta Gminy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 P.p.s.a. lub w przepisach szczególnych. Sąd odrzuca skargę m. in. wówczas, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej prawnej formie oraz w określonym terminie. Zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego jest natomiast dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z prawnych form działania organów administracji, określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność również nie może być poddana takiej kontroli i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W przedmiotowej sprawie, wobec jednoznacznego sprecyzowania przez samą skarżącą treści pisma z 14 kwietnia 2025 r., nie budzi wątpliwości Sądu, że stanowi ono skargę dotyczącą zaniedbania i nienależytego wykonywania zadań przez Wójta Gminy [...], o jakiej mowa w art. 227 k.p.a., złożoną w trybie unormowanym przepisami działu VIII k.p.a. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które nie kończy się decyzją administracyjną w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata, lecz czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy. Według zaś art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - jest rada gminy. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do rozpoznania skarg w trybie przepisów działu VIII k.p.a. jest zatem Rada Gminy [...]. Natomiast według przepisów regulujących właściwość rzeczową sądów administracyjnych, do skarg i wniosków uregulowanych w dziale VIII k.p.a., nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r., II SAB/Wa 193/04, LEX nr 165916). Jak podkreśla się w orzecznictwie – działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami znajdującymi się w dziale VIII K.p.a., nie są aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2005 r., I SA/Wa 1271/04 LEX nr 191974). Podkreślenia zatem wymagało, że skarga na bezczynność organu – jak wynika z cytowanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. – jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego – na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd zauważa, że w nadesłanych przez organ aktach administracyjnych zalega decyzja Wójta Gminy [...] z 22 kwietnia 2025 r. nr RGP.6731.1.2025, którą po rozpoznaniu wniosku M.K. umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany zagospodarowania terenu na działce nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...]. Zatem to to rozstrzygnięcie skarżąca mogła kwestionować składając odwołanie, o czym zresztą została prawidłowo pouczona. Wobec powyższego, należało uznać, że przedmiot skargi M.K. nie należy do właściwości Sądu, co skutkuje koniecznością jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., według którego, Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.