III FSK 577/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Luiza Wyszomierska, po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1949/23 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 lipca 2023 r. nr 1401-ICK-3.4022.140.2023 w przedmiocie kary porządkowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 21 grudnia 2023 r. (sygn. akt III SA/Wa 1949/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 7 lipca 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej (wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł podatnik zaskarżając wyrok w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 262 §1 w zw. z art. 124 i art. 120 o.p. w zw. z art. 247a, art. 275 o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkiem czego uznano, iż doszło do prawidłowego wezwania podatnika, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 262 §1 pkt 2a o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkiem czego uznano, iż doszło do bezzasadnej odmowy, stwierdzając, iż wystąpiły przesłanki do obciążenia karą porządkową, c) art. 262 §1 o.p. poprzez nałożenie kary na podmiot, który nie dopuścił się określonych w tym przepisie przewinień, 2) prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.): a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187, art. 191 w zw. z art, 121, art. 122 art. 124, art. 125 w zw. z art. 120 o.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i bezkrytyczne przyjęcie za prawidłową argumentację organu I instancji. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) rozpoznanie sprawy na rozprawie, 2) uchylenie postanowienia organu I i II instancji, 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odrębnym piśmie procesowym, stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Na początek podnieść należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia zadowalająco wymogi i standardy prawne wynikające z art. 141§ 4 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Opisanie, omówienie, przedstawienie sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są poprawne, konstatacje prawne Sądu pierwszej instancji są prawidłowe. W celu podkreślenia i uporządkowania określonych istotnych elementów sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, aprobując zaskarżony wyrok, stwierdził, co następuje. Na podstawie art. 272 ust. 3 ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.) organy podatkowe pierwszej instancji ..... dokonują czynności sprawdzających mających na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Zgodnie z art. 277 o.p.: przepisy art. 274 – 276 stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku. Skarżący złożył deklarację VAT w której wykazana została kwota nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym do zwrotu na rachunek bankowy. W związku z powyższym w ramach czynności sprawdzających skarżący został wezwany do przedstawienia w tym przedmiocie wymienionych w wezwaniu faktur zakupu oraz faktur sprzedaży wraz z dokumentami celnymi i innymi dokumentami dotyczącymi sprzedaży, t.j. zamówienia, umowy. Regulacja prawna wynikająca z art. 277 o.p. odsyła, a więc uprawnia - do odpowiedniego stosowania art. 275§ 1 o.p., w którym mowa o okazaniu dokumentów lub o złożeniu fotokopii dokumentów, których posiadania przez podatnika, w określonym czasie, wymaga przepis prawa. Podatek od towarów i usług jest daniną publiczną unormowaną i wykonywaną na zasadzie samoobliczenia podatku; dokumenty w zakresie których organ wystąpił z wezwaniem mieszczą się niewątpliwie w obszarze udokumentowania w/wym. samoobliczenia. Ze sprawy wynika, że wezwanie wystosowane zostało do podatnika, nie do kontrahenta podatnika, zastosowania w sprawie nie znajdzie więc konkluzja prawna uchwały NSA wydanej w sprawie I FPS 3/16. Skarżący nie przedstawił organowi dokumentów, fotokopii dokumentów, nie okazał ich do wglądu, chociaż wezwanie to mieściło się w granicach celu czynności sprawdzających i odpowiedniego zastosowania art. 275§ 1 o.p. w zw. z art. 277 o.p. Z tych zasadniczych powodów Naczelny Sąd Administracyjny zaaprobował nienaruszające prawa rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji potwierdzające ukaranie skarżącego karą porządkową. Ponadto, z rozpoznanej sprawy nie wynika, że: 1/pełnomocnik skarżącego dysponował danymi, których dotyczyło wezwanie, 2/posiadał wiedzę umożliwiającą pozyskanie i przedłożenie wymaganych dokumentów lub: 3/ nie przekazał skarżącemu wezwania organu, 4/ nie przedstawił organowi danych przekazanych mu przez skarżącego, 5/działał bez porozumienia ze skarżącym. Pełnomocnik działa wprawdzie za podmiot, który udzielił mu pełnomocnictwa, jednakże nie oznacza to, że jest z podmiotem tym tożsamy, że posiada wiedzę podmiotu, który reprezentuje, że może samodzielnie tworzyć lub odtwarzać dane i dokumenty prowadzonej przez podmiot działalności. Sprawa niniejsza nie dotyczy ewentualnego ukarania pełnomocnika. Argumentacja powyższa stanowi ustosunkowanie się do elementu skargi, pośrednio też uzasadnia ukaranie skarżącego, nie pełnomocnika, karą porządkową. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. sędzia Wojciech Stachurski sędzia Jacek Brolik sędzia Krzysztof Przasnyski