III FZ 2/23

Dnia 1 lutego 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. K. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 487/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 8 sierpnia 2022 r., nr: [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. postanawia oddalić zażalenie.

1.1. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 487/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K., H. K. (dalej: "Skarżący", "Strony") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 8 sierpnia 2022 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. 1.2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podano, że skarżąca jest już na emeryturze. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Natomiast skarżący jest dalej przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą T. [...] w G.. Wskazano, że obecnie nie dysponuje wolną kwotą prawie 130.000,00 zł, by wykonać zaskarżoną decyzję. Stały miesięczny koszt prowadzenia działalności, utrzymania zakładu i pracowników, kształtuje się na poziomie około 2 mln złotych. W związku z prowadzoną działalnością skarżący posiada zobowiązania wobec banków i leasingu. Kredyty i pożyczki, które musi spłacić, to kwota ok 6 mln złotych. Na dzień 31 grudnia 2020 r. zobowiązania wymagane wobec licznych swoich kontrahentów - to ponad 1,8 mln zł, z tytułu podatków itp. - ponad 1,1 mln zł, w tym ZUS - ok. 100.000,00 zł, podatek VAT - około1 mln zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zauważył, że strony nie uprawdopodobniły, że zachodzi w stosunku do nich niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których jest mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a"). W uzasadnieniu wniosku poniekąd zakreśliły stan rzeczy odnoszący się do charakteru prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże informacje te dotyczą końca roku 2020 r., były więc nieaktualne dla rozstrzygnięcia wniosku złożonego w październiku 2022 r. W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek stron o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 1.3. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. W świetle regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd - co do zasady - może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy w żaden sposób nie uzasadnia bowiem żądania wniosku. 2.3. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi ponadto do konkluzji, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie powołanego przepisu, nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a - poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych - przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10; z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1522/12; z 11 października 2012 r., sygn. akt II OZ 877/12; z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2895/12; z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12; z 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1990/12; z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 1048/12; z 15 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 410/13; z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 323/13; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 65/08; z 15 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 110/08). 2.4. Należy zatem uznać, że podmiot skarżący, w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów, poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinni przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinni wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia ww. negatywnych dla nich okoliczności (skutków). Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania, opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1778/14). Twierdzenia wnioskodawcy powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. 2.5. Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobnił, że zachodzi w stosunku do nich niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu skarżący zawarli tę samą argumentację, jaką powołali w pierwotnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentowali, że dane z 2020 r. są wciąż aktualne, jednakże nie załączyli żadnych dokumentów, które potwierdziłyby powyższe twierdzenia. Skarżący nie załączyli jakiejkolwiek dokumentacji obrazującej ich sytuację finansową. Wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej powinien być poparty faktami i odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Złożony przez skarżących wniosek zawierał zaś ogólnikowe twierdzenia strony, które nie mogły stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Do zażalenia dołączono natomiast odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 488/19 oraz odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 264/21, które wstrzymały wykonanie zaskarżonych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że sąd administracyjny orzekający w danej sprawie nie jest związany orzeczeniami innych sądów wydanymi w zakresie innych spraw. 2.6. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.