III FZ 285/25

Dnia 10 lipca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Łd 135/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 grudnia 2024 r. nr SKO.4140.344.2024 w przedmiocie: podatek od nieruchomości za 2024 r. postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 135/25 w sprawie z wniosku F. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 30 grudnia 2024 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku częściowo odniesiono się do literatury związanej z przesłanką znacznej szkody na kanwie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., zaś w treści pisma z 26 marca 2025 r. spółka oświadczyła, że "podtrzymuje w całości swoje stanowisko w sprawie, w tym również wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji na zasadzie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.". Skarżąca wskazała, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków "wydaje się oczywiste w obliczu skierowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do nieruchomości skarżącej". Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że spółka powołała się jedynie na potencjalną możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, których naprawienie nie będzie możliwe przez ewentualny zwrot w późniejszym czasie wyegzekwowanych od niej środków, jak również nie będzie możliwe - w przypadku sprzedaży jej majątku - przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nie ma na celu ochrony planów inwestycyjnych przedsiębiorcy, a opisywana przez stronę inwestycja jest dopiero w sferze planowania, spółce nie grozi bezpośrednio utrata istniejących źródeł dochodu. Sąd nie podzielił również stanowiska strony, że ewentualna sprzedaż egzekucyjna ww. nieruchomości spowoduje nieodwracalne skutki, w takim przypadku ewentualny zwrot spółce wartości tej nieruchomości wraz z odsetkami - jeśli skarga zostanie uwzględnienia - będzie umożliwiał stronie podjęcie starań o powtórne nabycie tej nieruchomości, bądź też zrealizowanie podobnego zamierzenia inwestycyjnego. Skarżąca we wniosku sformułowała opinię o potencjalnych negatywnych skutkach wykonania zaskarżonej decyzji, lecz nie przedstawiła argumentów, ani dokumentacji, która uprawdopodobniłaby istniejące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania ww. decyzji pomimo, że jej wykonanie może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca nie zgadzając się z argumentacją Sądu pierwszej instancji przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia wskazała m.in., że wątpliwym pozostaje, aby potencjalny nabywca zechciał odsprzedać nieruchomość i to w korzystnej dla spółki cenie, w tym chociażby w cenie licytacyjnej, która z reguły jest niższa niż rynkowa, a wobec tego już z tego względu należy podzielić stanowisko spółki, co do powstania zarówno znacznej szkody, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodatkowo skarżąca podkreśliła, że nieruchomość to jedyne aktywo spółki, spółka poniosła już określone nakłady w postaci chociażby zlecenia przygotowania i opracowania koncepcji aranżacyjnej (którą załączono do zażalenia), uzyskała decyzję o warunkach zabudowy, rozpoczęła proces pozyskania inwestorów, a wobec tego podjęła już szereg czynności w celu realizacji inwestycji. W ocenie skarżącej powyższe potwierdza, że sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji spowoduje nie tylko nieodwracalne skutki, ale też przyczyni się do powstania znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 61). Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r., I FSK 1427/11; CBOSA). W sytuacji, gdy chodzi o orzeczenie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację finansową oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia w konkretnej rozpatrywanej sprawie. W przedmiotowej sprawie trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że wskazane przez skarżącą okoliczności – niebezpieczeństwo licytacji nieruchomości czy utrata poniesionych nakładów na projekt inwestycyjny – są odwracalne i w przypadku prawomocnego uchylenia zaskarżonej decyzji dojdzie do ich cofnięcia, z uwzględnieniem ustawowych odsetek od zajętych środków. Nadto odnosząc się do możliwości licytacji nieruchomości Sąd zasadnie wskazał, że ryzyko licytacji zostało przedstawione we wniosku jedynie jako hipotetyczne i odległe. Niewątpliwie skarżąca wskazała na typowe, a nie nadzwyczajne, skutki egzekucji świadczenia pieniężnego wiążące się z natury rzeczy z utratą majątku. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Skarżąca we wniesionym środku zaskarżenia ponownie akcentowała niebezpieczeństwo spowodowania nieodwracalnych skutków a nawet powstania znacznej szkody w obawie sprzedaży jej nieruchomości (co do której poczyniła plany inwestycyjne) w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego i uzyskania ceny niższej od możliwych do uzyskania cen rynkowych. Nie uprawdopodabnia jednak, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Okoliczności przywołane przez skarżącą nie uprawdopodobniają twierdzenia o spełnieniu ustawowych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżąca otrzymała od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. zawiadomienie o zajęciu nieruchomości przy ul. [...], gdzie podstawą egzekucji w postępowaniu jest m.in. zaskarżona skargą decyzja podatkowa. Z akt nie wynika jednak, by organy podatkowe podjęły dotychczasowe czynności egzekucyjne zmierzające do sprzedaży nieruchomości spółki. Trzeba zaś mieć na uwadze, że egzekucja z nieruchomości ma charakter wieloetapowy i obejmuje w szczególności: zajęcie nieruchomości (art. 110c i n. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), opis i oszacowanie wartości nieruchomości (art. 110m i n. u.p.e.a.) i dopiero w dalszej kolejności jej sprzedaż w drodze licytacji (art. 110w i n. u.p.e.a.) (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2023 r., III FZ 437/23; CBOSA). Zatem skierowanie egzekucji do nieruchomości spółki trudno postrzegać na obecnym etapie jako związane automatycznie z istnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał również, że skarżąca nie przedstawiła dokumentacji, która pozwalałaby na dokonanie prawidłowej oceny sytuacji finansowej spółki, a tym samym nie wykazała istnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla uprawdopodobnienia przesłanek zachodzących w art. 61 § 3 p.p.s.a. skarżąca powinna przedstawić np. wyciągi z rachunków bankowych czy bilans spółki. Poza wskazaniem zajętej nieruchomości dla pełni obrazu sytuacji majątkowej i materialnej skarżącej pożądanym byłoby podanie całości posiadanego przez nią mienia, co dopiero pozwoliłoby na ocenę istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z faktem, że tego nie uczyniono trudno uznać, że Sąd pierwszej instancji miał możliwość poznać rzeczywistą sytuację finansową skarżącej i tym samym mógł rozstrzygnąć pozytywnie o zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powyższych uwag za prawidłową należy uznać dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że nie wystarczy ogólnie sformułowane uzasadnienie, z którego nie sposób wyprowadzić uprawdopodobnienia dla wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskodawca winien tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić na podstawie konkretnych danych, że jej wielkość może być znaczna lub skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Takie warunki w niniejszej sprawie nie zostały wypełnione. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.