III FZ 292/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. K. i R. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1126/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 marca 2024 r. nr KOA/1281/Fi/24 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 1126/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. K. i R. K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 marca 2024 r., nr KOA/1281/Fi/24 w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia z 22 listopada 2024 r. wezwano skarżących (po przeprowadzeniu postępowań w przedmiocie prawa pomocy) do wykonania prawomocnego zarządzenia z 19 czerwca 2024 r. obligującego do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 141 zł. Wezwanie należało wykonać w ustawowym terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącym w dniu 3 grudnia 2024 r. (przesyłki odebrała S. K.). Termin uzupełnienia braku fiskalnego skargi upływał wobec tego 10 grudnia 2024 r. Do chwili wydania postanowienia nie odnotowano wpływu wpisu od skargi. Pismem z 9 grudnia 2024 r. skarżący ponownie zwrócili się z wnioskiem o przyznanie im prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniami z 6 lutego 2025 r., sygn. akt III SPP/Wa 376/24 i III SPP/Wa 377/24, starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienia te utrzymał w mocy Sąd. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że wnioski z 9 grudnia 2024 r. nie wstrzymywały biegu terminu związanego z ww. wezwaniem skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu. Termin ów bezskutecznie ekspirował 10 grudnia 2024 r. Skarżącym odmówiono już uprzednio przyznania prawa pomocy (vide postanowienia wydane w sprawach III SPP/Wa 215-216/24). W takiej zaś sytuacji, gdy pomimo dwukrotnego wezwania do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi w przewidzianym terminie strona nie zastosowała się do tegoż wezwania, przyjmuje się że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu i uzasadnia odrzucenie skargi. Skarga obarczona była brakiem fiskalnym, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego dalszego biegu i dlatego na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd postanowił ją odrzucił. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący. Solidarnie wnieśli o jego uchylenie w całości. Jednocześnie zwrócili się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania - podlegają one odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącym prawa pomocy zakończyło się dla S. K. 16 października 2024 r., zaś dla R. K. 9 października 2024 r. tj. w datach wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania skarżących do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., II FZ 58/05, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Skarżący w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia braku fiskalnego nie uiścili wpisu lecz złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że złożenie w terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu sądowego kolejnego wniosku o prawo pomocy nie przerywa biegu tego terminu, a jego upływ powoduje przewidziane prawem konsekwencje proceduralne, co uprawniało go do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.s. Odnośnie wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu - w tym zakresie orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z akt sprawy wynika, iż zarządzeniem z 2 czerwca 2025 r. Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie po zakończeniu postępowania zażaleniowego, akta sprawy mają zostać przedstawione Przewodniczącej Wydziału celem podjęcia dalszych czynności w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. ----------------------- 1