III FZ 55/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Po 525/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonalności w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 lipca 2024 r. nr 3001-IEW1.4261.1.2024 w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2010, 2011 i 2016 r. postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1. Postanowieniem z 9 grudnia 2024 r., I SA/Po 525/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił B. P. (dalej "strona", "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 2 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2010, 2011 i 2016 r. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków i nie nadaje się do wykonania co skutkuje brakiem podstawy do wstrzymania jego wykonalności (pełna treść orzeczenia publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). 3. Pismem z 12 grudnia 2024 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonalności zaskarżając je w całości i wnosząc o wstrzymanie wszystkich czynności, których dokonuje Urząd Skarbowy. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1). Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12, CBOSA). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (por. Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2016). Kwestią podstawową w postępowaniu mającym za przedmiot wstrzymanie wykonalności skarżonej decyzji lub postanowienia jest zatem ocena, czy akt ten nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie może natomiast być przedmiotem wstrzymania wykonania akt, który wykonaniu nie podlega. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że zaskarżona decyzja organu, którego wstrzymania domaga się strona nie przyznaje jej żadnych uprawnień, ani nie nakłada na nią obowiązków, które mogłyby być wykonane przez nią dobrowolnie lub w drodze przymusu. Postanowienie o odmowie rozłożenia na raty zaległości podatkowej nie wywołuje skutków prawnych, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniających zastosowanie instytucji wstrzymania jego wykonania. Zgłoszone przez stronę żądanie nie dotyczy w istocie udzielenia ochrony tymczasowej, lecz merytorycznego rozstrzygnięcia skargi, do czego na tym etapie sąd nie jest uprawniony. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.