Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2362/25

Wyrok NSA z 28 kwietnia 2026 r., III OSK 2362/25 – funkcjonariusze Policji

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
28 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2025 r. sygn. akt. II SA/Wa 43/25 w sprawie ze skargi P.K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 14 października 2024 r. nr 5398 w przedmiocie zwolnienia ze służby 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od P.K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2025 r. sygn. akt. II SA/Wa 43/25 oddalił skargę P.K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 14 października 2024 r. nr 5398 w przedmiocie zwolnienia ze służby. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz stan faktyczny. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia 14 października 2024 r. nr 5398, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej w skrócie: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania P.K. (dalej w skrócie: "skarżący" lub "policjant") od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 25 lipca 2024 r. nr 3042/2024 o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U z 2024 r., poz. 145 ze zm., dalej w skrócie: "ustawa"), uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił tę datę na dzień 19 sierpnia 2024 r., natomiast w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ podkreślił, że w toku prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] postępowania karnego o sygn. akt [...] skarżącemu postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstw określonych w art. 231 § 1 i art. 228 § 3 Kodeksu karnego oraz art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. o to, że w dniu 2 października 2019 r. w [...], przy ul. [...], przekraczając uprawnienia funkcjonariusza publicznego – funkcjonariusza Policji i działając tym na szkodę interesu publicznego dokonał od M.S. zaboru znacznej ilości środka odurzającego w postaci [...] w ilości [...] gramów oraz substancji psychotropowej w postaci [...] w ilości [...] gramów oraz nie dopełnił obowiązków funkcjonariusza publicznego – funkcjonariusza Policji i działając tym na szkodę interesu publicznego, odstępując od sporządzenia dokumentacji zatrzymania rzeczy oraz przekazania informacji o zatrzymanych narkotykach przełożonym w celu wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, przyjmując korzyść majątkową w kwocie 3.000 złotych od M.S. w zamian za naruszenie przepisów prawa – odstąpienie od sporządzenia dokumentacji zatrzymania rzeczy oraz przekazania informacji o zatrzymanych narkotykach przełożonym w celu wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a następnie posiadał wbrew przepisom ustawy znaczną ilość środka odurzającego w postaci [...] w ilości [...] gramów oraz substancji psychotropowej w postaci [...] w ilości [...] gramów. Ponadto, w powołanym postępowaniu karnym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2024 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej, delegowany do Prokuratury Okręgowej w [...], zastosował wobec policjanta środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] na czas trwania tego postępowania. Prowadzone śledztwo zostało zakończone skierowaniem w dniu 25 września 2024 r. do sądu aktu oskarżenia przeciwko policjantowi. Organ podkreślił, że czyny, o popełnienie których podejrzany jest skarżący, dotyczą przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego. Przedmiotem ochrony w odniesieniu do przestępstwa stypizowanego w art. 231 § 1 Kodeksu karnego jest prawidłowa działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego (główny przedmiot ochrony) oraz interes społeczny i prywatny (dodatkowy przedmiot ochrony). Nie bez znaczenia dla tej sprawy jest także fakt, że podejrzanym o popełnienie wymienionego przestępstwa jest osoba pełniąca funkcję publiczną (funkcjonariusz publiczny – policjant), a także, że czyn ten pozostaje w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi funkcjonariusza publicznego. Z powyższych względów za niezasadny organ uznał zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego Komendant Wojewódzki Policji w [...] dokonał wnikliwej analizy i obiektywnej oceny całokształtu materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, a na podstawie zebranej dokumentacji bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji, albo wykonanie innych czynności, w sposób oczywisty powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony zawartego w odwołaniu, że organy Policji dysponowały innymi, niż zwolnienie ze służby, instrumentami prawnymi, które byłyby wystarczające do ochrony interesu służby, organ wyjaśnił, iż brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, mógłby mieć w dłuższym okresie niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji oraz jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie Policji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Formacja ta w odbiorze społecznym musi być bowiem postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej – nawet we własnych szeregach. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków i zadań związanych z działalnością Policji wymaga zagwarantowania wykonywania tych obowiązków przez osoby o nieskazitelnej opinii. Ważny interes służby należy zatem utożsamiać z koniecznością eliminacji ze środowiska policyjnego osób niespełniających wymogów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. W skardze wniesionej na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu rozprawy (29 sierpnia 2025 r.) pełnomocnik skarżącego (drogą mailową) zwrócił się do Sądu o dołączenie do akt sprawy skanu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt [...], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt [...] i uniewinniającego oskarżonego P.K. od zarzucanego mu czynu – z uwagi na duże znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Pismo procesowe skarżącego, wraz z odpisem w/w wyroku, wpłynęło do Sądu w dniu 3 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał, że istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy w ustalonych przez organy Policji okolicznościach faktycznych, istniejących w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, istniał "ważny interes służby" w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, będący materialnoprawną podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy bezsporny jest fakt, że skarżącemu postawiono prokuratorskie zarzuty popełnienia przestępstw określonych w art. 231 § 1 i art. 228 § 3 Kodeksu karnego oraz art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (polegających na dopuszczeniu się czynów karalnych w służbie, przekroczeniu uprawnienia funkcjonariusza publicznego, niedopełnieniu obowiązków służbowych, przyjęciu korzyści majątkowej, działaniu na szkodę interesu publicznego). Prokurator zastosował wobec policjanta środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych na czas trwania tego postępowania. Prowadzone śledztwo zostało zakończone skierowaniem w dniu 25 września 2024 r. do sądu aktu oskarżenia przeciwko policjantowi. Zdaniem WSA w Warszawie, charakter czynów zarzucanych skarżącemu, związanych ze sprawowaniem funkcji funkcjonariusza publicznego, ich doniosłość oraz negatywny wydźwięk dla formacji mundurowej jest oczywisty. Już samo uzasadnione podejrzenie policjanta o popełnienie przestępstw o tak znaczącym "ciężarze gatunkowym" podczas pełnienia służby jest nieakceptowane przez społeczeństwo i nie może być też tolerowane w formacji stojącej na straży porządku prawnego i egzekwującej przestrzeganie prawa. Funkcjonariusz Policji, który złożył ślubowanie i mając świadomość wynikających z niego obowiązków, stanął pod zarzutami popełnienia przestępstwa związanego z wykonywaną funkcją publiczną, a zatem nie może być uznany za wiarygodnego "stróża prawa" w oczach społeczeństwa, którego zobowiązał się chronić. Podkreślić należy, że materiał dowodowy gromadzony w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy nie może zmierzać do wykazywania winy albo niewinności skarżącego w kontekście zarzucanego mu czynu zabronionego. Przeprowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie zmierzałoby do przekroczenia kompetencji organu administracji publicznej, a przede wszystkim wkroczenia w kompetencje organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Ponadto należy zaznaczyć, że organ obowiązany jest zgromadzić taki materiał dowodowy, na podstawie którego możliwe będzie podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o przesłanki materialne wskazane w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, a przede wszystkim w oparciu o linię orzeczniczą sądów administracyjnych rozpoznających przedmiotowo tożsame sprawy. Gromadzenie materiału dowodowego na okoliczność już ustaloną albo wykraczającą poza prowadzone postępowanie administracyjne (uwzględniając przepis materialny, na podstawie którego wydawane jest rozstrzygnięcie, jak również przepisy kompetencyjne określające zakres działania organu) stanowiłoby naruszenie ogólnej zasady szybkości postępowania administracyjnego, jak również zasady działania organu na podstawie prawa. W ocenie WSA w Warszawie, nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz niewykazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek warunkujących jej podjęcie (art. 107 § 3 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, iż organ Policji w tym postępowaniu nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego w rozumieniu przepisów prawa karnego. Dla organu wiążącym dokumentem, nadesłanym przez organ postępowania karnego, było w szczególności postanowienie o przedstawieniu zarzutów i zastosowaniu środka zapobiegawczego. Organ nie mógł oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Odnosząc się do zapadłego w sprawie karnej prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt [...] w przedmiocie uniewinnienia skarżącego od zarzucanego mu czynu, Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż uniewinnienie skarżącego od zarzutów popełnienia przestępstwa nie może wpływać na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd dokonuje bowiem kontroli zaskarżonego aktu według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. W przypadku zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, na skutek pojawienia się zarzutów w postępowaniu karnym, ostateczny wynik postępowania karnego nie jest istotny, gdyż policjant bezpowrotnie już utracił nieposzlakowaną opinię, tj. wymóg konieczny z art. 25 ust. 1 ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł P.K. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzucił: I) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ odwoławczy niewyczerpująco zebrał materiał dowodowy i nie podjął wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (w ślad za organem pierwszej instancji), co przejawiało się w nieuwzględnieniu wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, a ponadto błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, przyjmując, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem skarżącego kasacyjnie z Policji, które to uchybienie powinno skutkować uchyleniem przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego rozkazu personalnego w całości; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ odwoławczy utrzymał w mocy nadany przez organ pierwszej instancji rygor natychmiastowej wykonalności, podczas gdy nie było podstaw do jego zastosowania, które to uchybienie powinno skutkować uchyleniem prze Sąd pierwszej instancji zaskarżonego rozkazu personalnego w całości; 3) art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci wyroku Sądu Okręgowego [...] z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt [...] – na okoliczność uniewinnienia skarżącego kasacyjnie, w sytuacji, gdy dowód ten ma istotne znaczenie dla oceny zasadności ustaleń dokonanych przez organy obu instancji, co powinno skutkować uchyleniem przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego rozkazu personalnego w całości; 4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez oddalenie skargi wobec niezasadnego zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji rozkazu personalnego organu odwoławczego w przedmiocie uchylenia rozkazu personalnego organu pierwszej instancji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, a w pozostałej części utrzymania go w mocy, w sytuacji, gdy właściwe było wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w postaci uchylenia rozkazu personalnego organu pierwszej instancji w całości i umorzenia postępowania, a zatem WSA w Warszawie powinien był uchylić w całości zaskarżony rozkaz personalny organu odwoławczego oraz poprzedzający go rozkaz personalny organu pierwszej instancji; II) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz nie wystąpiły przesłanki uprawniające do jego zastosowania, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do przyjęcia, iż ważny interes służby wymaga zwolnienia skarżącego kasacyjnie z Policji, zwłaszcza, że organy Policji dysponują innymi środkami prawnymi wystarczającymi do ochrony interesu służby, co skutkowało niezasadnym oddaleniem skargi. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie. Skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., wniósł także o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego [...] z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt [...], wraz z uzasadnieniem, na okoliczność uniewinnienia go od zarzucanego mu czynu, przyczyn uniewinnienia oraz licznych sprzeczności wewnętrznych i zewnętrznych w zeznaniach świadków, na podstawie których przedstawiono mu zarzuty. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. Z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, poza nieważnością postępowania (która w niniejszej sprawie nie zachodzi), może rozpoznawać jedynie te uchybienia, które zostały wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Sąd drugiej instancji nie jest zobowiązany, ani uprawniony, do uzupełniania za stronę zarzutów kasacyjnych. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza zatem strona przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Rozpoznając we wskazanych granicach skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż to do strony stawiającej zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem procedury administracyjnej a poprawnością rozstrzygnięcia, co w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło. Dodać także należy, że wszystkie istotne okoliczności oraz przebieg zdarzenia, które stanowiło podstawę do wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego kasacyjnie ze służby, nie są sporne. Uwzględniając zastosowaną w sprawie podstawę zwolnienia ze służby w Policji, tj. ważny interes służby, organ obowiązany był zgromadzić taki materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia tej przesłanki, jak i umożliwiał wyważenie interesu społecznego oraz słusznego interesu skarżącego, co pozostaje w związku z uznaniowym charakterem decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielić należy ocenę Sądu pierwszej instancji, że taki materiał został w sprawie zebrany, a jego ocena była swobodna, lecz nie dowolna. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy wymaga zatem wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje wprawdzie pojęcia "ważnego interesu służby", nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może więc wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby w omawianej formacji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w świetle ust. 2 art. 1 ustawy, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych, zaś każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy. Należy również zauważyć, iż w myśl zasad etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji i podejmować działania służące budowaniu do niej zaufania. Funkcjonariusz traci przymiot "nieposzlakowanej opinii" znajdując się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Nieposzlakowana opinia to zatem także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Przypisywany skarżącemu czyn jest naganny z punktu widzenia poszanowania zasad porządku prawnego, co jest szczególnie ważne ze względu na rodzaj pełnionej służby oraz podważa wiarygodność skarżącego niezbędną do dalszego wykonywania zawodu policjanta oraz godzi w dobre imię formacji, której był funkcjonariuszem. Wszystkie okoliczności przytoczone przez organy Policji oraz Sąd pierwszej instancji pozwalały na ocenę, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostania w szeregach Policji oraz że rozwiązanie z nim stosunku służbowego – z uwagi na ważny interes służby – było w pełni uprawnione. W okolicznościach niniejszej sprawy interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. W orzecznictwie ugruntowane jest bowiem stanowisko, zgodnie z którym przez pojęcie "ważnego interesu służby", uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 710/17). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku trafnie przyjął, że organy administracji publicznej nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Ponadto Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował sposób i wynik rozumowania organów, przyjmując, że ustalony przez nie stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, a w konsekwencji, że w okolicznościach tej sprawy dopuszczalność zwolnienia skarżącego ze służby w omawianym trybie nie budzi zastrzeżeń. Celem prowadzonego postępowania było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Organy Policji obu instancji, prowadząc sporne postępowanie administracyjne, nie badały, czy czyn zarzucany przez organy ścigania został popełniony przez skarżącego, a także czy ewentualnie w wyniku jego popełnienia policjant może pełnić dalej służbę, ale czy okoliczności stanowiące pewien ciąg zdarzeń (zależnych oraz niezależnych od woli skarżącego) spowodowały konieczność wykluczenia tego policjanta z szeregów formacji policyjnej z uwagi na "ważny interes służby". W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że przeciwko skarżącemu w toku prowadzonego postępowania sporządzono, a następnie wniesiono do Sądu Rejonowego [...] akt oskarżenia, w którym policjanta oskarżono o to, że dokonał zaboru znacznej ilości środka odurzającego w postaci [...] oraz substancji psychotropowej w postaci [...] oraz nie dopełnił obowiązku funkcjonariusza, odstępując od sporządzenia dokumentacji zatrzymania rzeczy oraz przyjął korzyść majątkową w kwocie 3.000 złotych w zamian za naruszenie przepisów, tj. o czyn z art. 231 § 1 i art. 228 § 3 Kodeksu karnego oraz art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Skarżący utracił więc przymioty niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych, skoro jest podejrzewany o popełnienie przestępstwa, które jest czynem spotykającym się z negatywnym odbiorem. Czyn ten jest szczególnie naganny i ma negatywny wydźwięk w odbiorze społecznym, co uzasadniało wystąpienie z wnioskiem o zwolnienie ze służby na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy. Przedstawienie skarżącemu kasacyjnie, który zobowiązany był do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw zarzutów w postępowaniu karnym (i to w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych) sprawia, że skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Przy czym pamiętać należy, że organ administracji nie miał obowiązku weryfikowania zasadności oskarżenia skarżącego w toku postepowania karnego. W szczególności nie musiał wykazywać winy skarżącego. Podkreślić należy, że zwolnienie skarżącego ze służby należy rozpatrywać w aspekcie zdecydowanej reakcji formacji na przejaw łamania prawa i lekceważenie etosu policjanta oraz jako sygnał zwrotny dla społeczeństwa wskazujący na to, że Policja jest sama w stanie oczyścić swoje szeregi z osób niezasługujących na służbę w niej. Z powyższych względów nie można zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, rozwiązując ze skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz aby z naruszeniem ważnego interesu służby należało go bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji. Dlatego też zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy uznać należy za bezzasadny. Sądowi pierwszej instancji i organom administracji nie można bowiem zarzucić nieprawidłowej wykładni powołanego przepisu w niepodważonych okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy. Wyjaśnić także należy, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych przez funkcjonariusza. Taką ocenę może uzasadniać każde inne zachowanie się policjanta w służbie lub poza nią, o ile takie działanie lub jego skutki uniemożliwiają kontynuowanie służby bez uszczerbku dla ważnych interesów formacji (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 426/99). Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno związane z samym policjantem, jak okoliczności niezależne od niego. W orzecznictwie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, ale nie można zwolnić go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie określonej w ustawie o Policji. O ile wątpliwości w zakresie winy czy odpowiedzialności karnej mogą być rozstrzygane na korzyść skarżącego, o tyle same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na omawianej podstawie. Odnosząc się do wniosku skarżącego kasacyjnie o przeprowadzenie dowodu z załączonego wyroku uniewinniającego, wskazać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy pozostaje bez związku z wynikiem prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt III OSK 2592/21). Dlatego też wyrok uniewinniający skarżącego od postawionych mu zarzutów pozostaje bez wpływu na legalność kontrolowanej decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Jak już wcześniej wskazano, organ nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego, a w szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1951/21). Samo przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, a zwłaszcza mających związek z pełnioną służbą, może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazywać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 6020/21). Kwestie te zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a zasadność argumentacji Sądu pierwszej instancji nie została skutecznie podważona. Tym samym również zarzut naruszenia przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Oczekiwanego przez skarżącego kasacyjnie skutku nie mógł odnieść także zarzut naruszenia procedury administracyjnej. Jak już wyżej wskazano, poczynione w tej sprawie ustalenia były wystarczające z perspektywy przedmiotu postępowania. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Wskazane w tym przepisie przesłanki uzasadniające nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności związane są ściśle z trybem, w którym zainicjowane zostaje postępowanie dotyczące nadania tego rygoru. Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie niewątpliwie uzasadniał nadanie kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski Sławomir Pauter

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny